Nesnellik ve Öznellik Ders Notu

Nesnellik

Ders kitabında öğretici metinlerin nesne, durum ve olaylarla ilgili **nesnel bilgiler verdiği** ve dış dünyadaki gerçekliği olduğu gibi yansıttığı belirtilir.

Nesnel anlatımda:

• bilgi verme,
• olay veya durumu aktarma,
• kişisel duygu ve beğeniyi geri planda tutma

yönü ağır basar.

Öznellik

Bir yazar veya şair bir nesne, olay ya da durumla ilgili:

• duygu,
• düşünce,
• hayal,
• sezgi,
• çağrışım

aktarırken öznel davranabilir.

Öznellik kişisel bakış ve değerlendirmeyle ilişkilidir.

Öğretici ve Edebî Metinlerle İlişki

• Öğretici metin → nesnel bilgi verme yönü güçlüdür.
• Edebî metin → gerçeklik sanatçının süzgecinden geçebilir; öznel anlatım görülebilir.

Ancak bir metindeki bütün cümleleri yalnız tür adına bakarak sınıflandırmak doğru değildir.

Aynı Metinde İki Özellik

Mülakat, anı ve gezi yazısı gibi metinlerde hem nesnel hem öznel cümleler bulunabilir.

• Bilgi veren ifade → nesnellik yönü.
• Beğeni, duygu, yorum veya çağrışım → öznellik yönü.

Temel İpuçları

Nesnel yön:

• bilgi verme,
• dış gerçekliği aktarma,
• kişisel değerlendirmeyi geri planda tutma.

Öznel yön:

• beğeni,
• duygu,
• kişisel düşünce,
• hayal,
• sezgi,
• çağrışım.

Sık Karıştırılan Noktalar

• Nesnel cümlede mutlaka sayı bulunmaz.
• Öznel cümlede mutlaka “bence” bulunmaz.
• Öğretici metindeki her cümle nesnel olmak zorunda değildir.
• Edebî metindeki her cümle öznel olmak zorunda değildir.
• Bir cümlede nesnel bilgi ve öznel değerlendirme birlikte bulunabilir.

Nesnellik ve Öznellik Kısa Özeti

Nesnellik bilgi vermeye ve dış gerçekliği olduğu gibi aktarmaya; öznellik ise kişinin duygu, düşünce, hayal, sezgi ve çağrışımlarını anlatıma katmasına dayanır.