9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Dilin Zenginliği Öğretici Metin Ders Notu

Öğretici Metin – Ders Notu

Öğretici Metin Nedir?

Öğretici metin, bilgi vermek, bir konuyu açıklamak, öğretmek ve düşünce aktarmak amacıyla yazılan metindir.

Özellikleri

Açık ve sade dil, gerçeğe dayanma, nesnellik (bazı türlerde öznellik), mantıksal düzen, kanıt ve örnekle destek.

Öğretici ve Sanatsal Metin

Öğretici metin bilgi verir, anlamı nettir; sanatsal metin estetik haz verir, çok anlamlıdır.

Başlıca Türler

Makale, fıkra (köşe yazısı), sohbet, eleştiri, gezi yazısı, anı, günlük, mektup, mülakat, biyografi, otobiyografi, ansiklopedi maddesi.

Düşünceyi Geliştirme Yolları

Tanımlama, örnekleme, karşılaştırma, sayısal verilerden yararlanma, tanık gösterme, benzetme, neden-sonuç ilişkisi, kanıtlama.

Ana ve Yardımcı Düşünce

Ana düşünce metnin temel iletisidir. Yardımcı düşünceler ana düşünceyi destekler.

Anlatım Biçimleri

Açıklayıcı, tartışmacı, betimleyici, öyküleyici.

Sınav Soru Kalıpları

• öğretici metin tanımı,
• öğretici ve sanatsal metin ayrımı,
• metin türü,
• düşünceyi geliştirme yolu,
• ana düşünce.

Sık Karıştırılanlar

• Makale ile fıkra.
• Sohbet ile deneme.
• Ana düşünce ile konu.

Kısa Özet

Amaca bak, türü belirle, ana düşünceyi bul, düşünceyi geliştirme yollarını işaretle.