9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Dilin Zenginliği Roman Ders Notu

Roman – Ders Notu

Roman Nedir?

Gerçekte olmuş ya da olabilecek olayların, belli kişi, yer ve zaman çerçevesinde geniş ve ayrıntılı biçimde anlatıldığı uzun kurmaca düzyazı türüdür.

Romanın Unsurları

Olay örgüsü, kişiler, zaman, mekân, anlatıcı ve bakış açısı, tema.

Olay Örgüsü

Giriş, gelişme, doruk ve sonuç bölümlerinden oluşur. Ana olay yanında yan olaylar bulunabilir.

Kişiler

Ana kişi (kahraman), yan kişiler, fon kişiler. Kişiler fiziksel, ruhsal ve toplumsal yönleriyle tanıtılır.

Bakış Açısı

Hâkim (her şeyi bilen, üçüncü kişi), kahraman (birinci kişi), gözlemci (dışarıdan gören).

Roman Çeşitleri

Tarihî, psikolojik, toplumcu, macera, polisiye, aşk, bilimkurgu, köy, biyografik roman.

Hikâyeden Farkı

Roman uzun, geniş, çok kişili, çok olaylıdır. Hikâye kısa, tek olaylı, sınırlı kişili ve zamanlıdır.

Türk Edebiyatında Roman

Tanzimat’la Batı etkisiyle girmiştir. İlk roman Taaşşuk-ı Tal’at ve Fitnat’tır (Şemsettin Sami). Önemli eserler: İntibah, Araba Sevdası, Mai ve Siyah, Çalıkuşu, Sinekli Bakkal, Yaban, İnce Memed.

Sınav Soru Kalıpları

• roman tanımı,
• romanın unsurları,
• bakış açısı,
• roman mı hikâye mi,
• yazar–eser eşleştirmesi.

Sık Karıştırılanlar

• Roman ile hikâye.
• Ana kişi ile fon kişi.
• Hâkim ile gözlemci bakış açısı.

Kısa Özet

Olayı, kişiyi, zamanı, mekânı, anlatıcıyı ve temayı sırayla belirle; uzunluğa ve genişliğe bakarak romanı hikâyeden ayır.