Konu Anlatımı / Ders Notu
MSÜ Bilgi Felsefesi Hızlı Tekrar
Bilgiyle ilgili temel kavramlar, filozoflar ve sık karıştırılan görüşler.
MSÜ Felsefe – Bilgi Felsefesi Hızlı Tekrar
Kısa Özet
Bilgi felsefesi insan bilgisinin imkânını, kaynağını, doğruluğunu ve sınırlarını araştırır. Bilen özne bilgi edinir; bilinen nesne bilgimizin konusudur. Dogmatizm doğru bilginin mümkün olduğunu savunur. Septisizm kesinlik iddialarını sorgular. Rasyonalizm aklı, empirizm deneyimi, entüisyonizm sezgiyi öne çıkarır. Kantçı kritisizm deneyim ve zihinsel yapıların birlikte çalışmasını vurgular. Pozitivizm olgulara, pragmatizm pratik sonuçlara dikkat çeker.
Son 2 Dakikalık Tekrar
- Epistemoloji = Bilgi felsefesi.
- Bilen = Özne; bilinen = Nesne.
- Dogmatizm = Doğru bilgi mümkündür.
- Septisizm = Kesin bilgi kuşkuyla sorgulanır.
- Rasyonalizm = Akıl; Platon ve Descartes.
- Empirizm = Deneyim; Locke ve Hume.
- Kritisizm = Deneyim + zihnin biçimlendirmesi; Kant.
- Entüisyonizm = Sezgi; Bergson.
- Pozitivizm = Olgu ve gözlem; Comte.
- Pragmatizm = Pratik sonuçlar; James ve Dewey.
- Uygunluk = Yargı ile olgu örtüşür.
- Tutarlılık = Önermeler çelişmez.
- Tümel uzlaşım = Ortak kabul aranır.
Sınavda En Çok Karıştırılanlar
Descartes’ın yöntemli kuşkusu kesin bilgiye ulaşmaya yönelir; kalıcı şüphe ile aynı değildir. Locke’un boş levhası öğrenme yeteneğinin yokluğunu değil, doğuştan hazır fikirlerin reddini anlatır. Kant tek başına akılcı ya da tek başına deneyimci olarak sınıflandırılmaz. Hume’un nedensellikte alışkanlık vurgusu, olayların günlük hayatta hiçbir düzen göstermediği anlamına gelmez. Tutarlılık dış gerçeklikle örtüşmeyi tek başına sağlamaz; uzlaşım da yanılmazlık vermez.
Kendini Kontrol Et
- Doğru bilginin mümkünlüğü ile kaynağı aynı soru mudur? Hayır; ayrı problemlerdir.
- “Zihin doğuştan boş levhadır.” sözü kime aittir? Locke.
- “Düşünüyorum, öyleyse varım.” kime aittir? Descartes.
- Nedenselliği alışkanlıkla ilişkilendiren kimdir? Hume.
- Bilgide deneyim ile zihinsel yapıların birliğini vurgulayan kimdir? Kant.
- Sezginin bilgi değerini öne çıkaran düşünür kimdir? Bergson.
- Olguculukla anılan filozof kimdir? Auguste Comte.
- “Yargı olguyla örtüşür.” hangi ölçüttür? Uygunluk.
- “Düşünceler birbiriyle çelişmez.” hangi ölçüttür? Tutarlılık.
- “Herkes kabul etti.” doğruluğu kesinleştirir mi? Hayır; ayrıca kanıt aranabilir.
Hızlı Son Kontrol
Bilgi felsefesi sorularında seçenekleri eleyebilmek için önce “ne soruluyor?” sorusunu yanıtla: imkân, kaynak, doğruluk, sınır. Ardından bilinçli olarak en çok karıştırılan ikiliyi kontrol et. Akıl ile deneyim aynı kaynağı anlatmaz; doğruluk ile gerçeklik aynı niteliği anlatmaz; iç tutarlılık olgusal uygunluğun yerine geçmez. Yargının neden doğru sayıldığını açıkça söyleyemediğin seçeneği işaretleme.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
MSÜ Felsefe Bilgi Felsefesi - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
MSÜ Felsefe Bilgi Felsefesi - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
MSÜ Felsefe Bilgi Felsefesi - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
MSÜ Felsefe Bilgi Felsefesi - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.