Konu Anlatımı / Ders Notu
MSÜ Fizik Dalgalar Ders Notu
MSÜ Fizik dalgalar konusunun örnekli ve açıklamalı kısa ders notları.
MSÜ Fizik: Optik — Ders Notu
Kısa Özet
Optik ışığın yayılmasını, yansımasını, kırılmasını, görüntü oluşumunu ve renk algısını açıklar. Işık türdeş saydam ortamda doğrusal ilerler; yüzeyde yansır, iki saydam ortam arasında hız değişirse kırılabilir.
Aydınlanma ve gölge
- Işık şiddeti: kandela (cd).
- Işık akısı: lümen (lm).
- Aydınlanma: lüks (lx).
- Dik yüzeyde noktasal kaynak modeli: E=I/r².
- Işık kaynağı büyükse yarı gölge oluşabilir; noktasal kaynakla keskin gölge oluşabilir.
Yansıma ve düzlem ayna
- Gelme açısı = yansıma açısı (normalle).
- Işın yüzeyle 20° ise normalle 70° yapar.
- Düzlem ayna: sanal, düz, aynı boy; cisim 3 m öndeyse görüntü 3 m arkada, aralık 6 m.
- Düzgün yansıma pürüzsüz, dağınık yansıma pürüzlü yüzeylerde belirgindir.
Küresel aynalar
- Çukur ayna yakınsaktır, paralel gelen ışınlar odakta toplanır. Cisim odak dışındaysa görüntü genellikle gerçek ve ters; odak içindeyse sanal, düz, büyük.
- Merkezde cisim → merkezde gerçek, ters, eşit boy.
- Tümsek aynada gerçek cisim → her zaman sanal, düz, küçük.
- Küresel aynada paraaksiyal ilişki f=R/2.
Kırılma ve tam iç yansıma
- n=c/v. İndis büyükse ışık daha yavaş.
- Küçük n → büyük n: eğik ışın normale yaklaşır.
- Büyük n → küçük n: tam yansıma yoksa normalden uzaklaşır.
- Frekans değişmez; dalga boyu hızla birlikte değişir.
- Snell: n₁sin i=n₂sin r.
- Tam iç yansıma: yüksek indisten düşük indise ve gelme açısı sınır açısından büyükse.
Mercekler, prizmalar ve renkler
- İnce kenarlı mercek: yakınsak; odak dışındaki gerçek cisimde gerçek-ters, odak içindeyse sanal-düz-büyük görüntü.
- Kalın kenarlı mercek: gerçek cisim için sanal-düz-küçük görüntü.
- Prizmada normal dağılımda mor ışık kırmızıdan çok sapar.
- RGB ışık ana renkleridir: kırmızı+yeşil=sarı; yeşil+mavi=camgöbeği; kırmızı+mavi=magenta.
- CMY çıkarımsal (pigment/boya) modeldir; renk filtresi belirli ışık bileşenlerini geçirir.
Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım
Açının normalden mi yüzeyden mi ölçüldüğünü işaretle. Görüntü için aynanın veya merceğin türünü belirle. Aydınlanmada uzaklığın karesini al. Kırılmada n=c/v ile hız yönünü kontrol et. Renk için gelen ışığı ve filtreyi birlikte düşün.
Sık Karıştırılan Noktalar
Düzlem aynadaki görüntü gerçek değildir. 'Tümsek ayna' ile 'ince kenarlı mercek' aynı görüntüyü vermez. Kırılma sırasında frekans değişmez. Prizma, mavi bir filtre gibi çalışmak zorunda değildir. RGB ışık karışımı ile boya karışımı farklıdır.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
MSÜ Fizik Optik - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
MSÜ Fizik Optik - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
MSÜ Fizik Optik - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
MSÜ Fizik Optik - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.