Konu Anlatımı / Ders Notu
İnsan ve Hayvan Biyolojisi: Sistemler ve Homeostazi Ders Notu
İnsan ve hayvan fizyolojisi, homeostazi, sistem karşılaştırmaları, temel hormonlar ve hesaplama formülleri ders notu.
ÖABT Biyoloji — İnsan ve Hayvan Biyolojisi Ders Notu
Sinir ve Endokrin
- Dinlenim potansiyeli tipik olarak yaklaşık −70 mV; eşik aşılınca Na⁺ kanalları açılır; K⁺ çıkışı repolarizasyona yardım eder.
- Miyelin: sıçramalı iletim; Ranvier boğumları: aksiyon potansiyelinin yeniden oluştuğu bölgeler.
- Kimyasal sinaps: presinaptik Ca²⁺ girişi → vezikül kaynaşması → nörotransmitter salınımı.
- T3/T4 ↑ → negatif geri bildirimle TSH ↓. İnsülin ↓kan şekeri; glukagon ↑kan şekeri.
- ADH: su geri emilimi; aldosteron: Na⁺ tutma/K⁺ sekresyonu. Adrenalin: adrenal medulla.
Kas, Kalp ve Solunum
| Yapı/süreç | Temel bilgi | | --- | --- | | Osteoblast | Kemik matriksi sentezi | | Osteoklast | Kemik yıkımı | | Troponin | Ca²⁺ bağlayıp kasılmaya izin verir | | ATP–miyozin | ATP bağlanması çapraz köprüyü çözer | | Kalp debisi | HR × SV | | Frank–Starling | Dolum arttıkça fizyolojik aralıkta atım hacmi artabilir | | Bohr etkisi | CO₂/H⁺ artışı Hb-O₂ eğrisini sağa kaydırır | | Surfaktan | Alveol yüzey gerilimini azaltır |
Kalp debisi: 75 atım/dak × 80 mL/atım = **6 L/dak**. Fick: 250 mL O₂/dak ÷ 50 mL O₂/L = **5 L/dak**. Alveol gazı: PAO₂ ≈ PIO₂ − PaCO₂/R.
Sindirim, Böbrek ve Sıvı Dengesi
- Karaciğer safrayı üretir; safra kesesi depolar. Safra enzim değildir.
- Sekretin: bikarbonatça zengin pankreas sıvısı. CCK: safra kesesi kasılması ve pankreas enzimleri.
- Glomerulus: filtrasyon; proksimal tübül: yaygın geri emilim; Henle inen kol: su; kalın çıkan kol: tuz, az su.
- ADH: toplayıcı kanal su geçirgenliği. RAAS: düşük perfüzyonda reninle başlayan yanıt.
- Filtrasyon fraksiyonu = GFR / renal plazma akımı.
- Filtre edilen yük = GFR × plazma derişimi.
- Klerens = (idrar derişimi × idrar akımı) / plazma derişimi.
Bağışıklık ve Üreme
- Plazma hücresi: antikor; bellek B/T: ikincil yanıt.
- MHC I → CD8⁺; MHC II → CD4⁺ (genel eşleşme).
- C3b: opsonizasyon. C5a: kemotaksi ve inflamasyon.
- Kadında LH dalgası: ovulasyon. Erkekte FSH: Sertoli, LH: Leydig.
- hCG: gebeliğin erken evresinde korpus luteumun progesteron salgısını sürdürür.
- İnsan döllenmesi en sık fallop tüpü ampullasında olur.
Hayvan Fizyolojisi
Tatlı su balığı bol seyreltik idrar ve aktif tuz alımı; deniz kemikli balığı su içme ve solungaç tuz atımı stratejisi kullanır. Solungaçlarda karşı akım oksijen alımı için gradyan korur.
Kısa Özet
Sinir sistemi hızlı, endokrin sistem daha uzun süreli düzenleme sağlar. Kasılma Ca²⁺ ve ATP ile, dolaşım kalp debisi ve hemoglobinle, solunum difüzyon ve surfaktanla ilişkilidir. Sindirimde safra enzim değildir; sekretin ve CCK ayrılır. Böbrek filtrasyon ve geri emilimle su-iyon dengesini yönetir. Bağışıklık özgüllük ve bellek sağlar; üreme LH/FSH/hCG gibi hormonlarla düzenlenir. Karşılaştırmalı hayvan fizyolojisinde çevrenin tuzluluğu ve gaz gradyanları belirleyicidir.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
ÖABT Biyoloji İnsan ve Hayvan Biyolojisi: Sistemler ve Homeostazi - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
ÖABT Biyoloji İnsan ve Hayvan Biyolojisi: Sistemler ve Homeostazi - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
ÖABT Biyoloji İnsan ve Hayvan Biyolojisi: Sistemler ve Homeostazi - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
ÖABT Biyoloji İnsan ve Hayvan Biyolojisi: Sistemler ve Homeostazi - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.