Konu Anlatımı / Ders Notu
Türk Dili, Çocuk Edebiyatı, Türk Tarihi ve Türkiye Coğrafyası Ders Notu
ÖABT Türk dili, çocuk edebiyatı, tarih ve coğrafya çalışma notları.
ÖABT Sınıf Öğretmenliği — Türk Dili, Çocuk Edebiyatı, Tarih ve Coğrafya Ders Notu
Türk Dili: Hızlı Kurallar
- Ünlüler: a e ı i o ö u ü; kalın a-ı-o-u; ince e-i-ö-ü.
- Ünsüz yumuşaması: kitap → kitabı; ünsüz benzeşmesi: kitap + cı → kitapçı; ünlü düşmesi: ağız → ağzı.
- Yapım eki: göz → gözlük. Çekim eki: ev → evde.
- Sıfat adı niteler; zarf çoğunlukla fiil veya sıfatı etkiler: “güzel çocuk” / “güzel konuştu”.
- İsim-fiil: okuma; sıfat-fiil: okuyan; zarf-fiil: okuyunca.
- Neden: “yağmur yağdığı için”; amaç: “öğrenmek için”.
- Kutadgu Bilig: Yusuf Has Hacib; Dîvânu Lugâti't-Türk: Kâşgarlı Mahmud.
Çocuk Edebiyatı: Tür, İşlev ve Seçim
| Tür / ölçüt | Temel ayırıcı özellik | | --- | --- | | Masal | Olağanüstülük; belirsiz zaman ve mekân olabilir | | Fabl | Çoğunlukla konuşturulan hayvanlar; örtük/açık ders içerebilir | | Efsane | Yer/kişi/olaya halk belleğinde bağlanan anlatı | | Destan | Kolektif tarihsel-kültürel mücadele ve kahramanlık | | Resimli kitap | Görsel, anlamı metinle ortak kurar | | Sözsüz resimli kitap | Anlatı başlıca görsellerle oluşturulur | | Nitelikli çocuk kitabı | Yaşa uygun, estetik, tutarlı ve okura saygılı |
Türk Tarihi: Kronolojik Çapa Noktaları
| Olay | Tarih / dönem | | --- | --- | | Talas Savaşı | 751 | | Malazgirt | 1071 | | İstanbul'un fethi | 1453 | | Tanzimat Fermanı | 1839 | | Islahat Fermanı | 1856 | | I. Meşrutiyet/Kanun-ı Esasi | 1876 | | Mondros Ateşkesi | 1918 | | Samsun'a çıkış, Amasya, kongreler | 1919 | | TBMM'nin açılışı | 1920 | | Sakarya Meydan Muharebesi | 1921 | | Büyük Taarruz | 1922 | | Lozan Antlaşması ve Cumhuriyet | 1923 | | Halifeliğin kaldırılması | 1924 | | Harf Devrimi | 1928 |
Türkiye Coğrafyası: Temel İlişkiler
- Mutlak konum: enlem-boylam; göreceli konum: boğazlar, komşular, denizler, bağlantılar.
- Dağlar kıyıya paralelse kıyı-iç kesim bağlantısı birçok yerde zorlaşır.
- Karadeniz: yıl boyu yağışın görece belirgin olduğu kıyı iklimi; Akdeniz: sıcak-kurak yaz, ılık-yağışlı kış; iç kesimler: karasallık.
- Kızılırmak: Türkiye içinde doğup Karadeniz'e dökülen uzun akarsu; Tuz Gölü: kapalı havza örneği.
- Karadeniz: çay/fındık; Akdeniz: turunçgil/seracılık; İç Anadolu: tahıllar (yalnız bu bölgelerde yetişir anlamına gelmez).
- 1/100.000 ölçek 1/1.000.000'e göre daha ayrıntılıdır.
- Deprem tehlikesi, maruziyet ve yapı dayanıklılığı birlikte risk oluşturur.
Sık Karıştırılanlar
- Zamir/sıfat: aynı sözcük kullanıma göre değişir.
- Konu/ana düşünce: “ne anlatıyor?” / “ne söylüyor?”.
- Yaşa uygunluk/çocuksulaştırma: biri duyarlı tasarım, diğeri indirgemedir.
- 1839/1856/1876: Tanzimat/Islahat/Meşrutiyet.
- 1920/1923: TBMM'nin açılışı/Cumhuriyet.
- Mutlak/göreceli konum ve küçük/büyük ölçek ayrımı.
Kısa Özet
Türkçe için ses-yapı-anlam-görev; çocuk edebiyatı için tür-yaşa uygunluk-estetik; tarih için kronoloji-belge-sonuç; coğrafya için konum-fizikî koşullar-beşerî faaliyet bağlantısı temel çözüm eksenleridir. Somut kanıt, doğru dönem ve birim/ölçek kontrolü yapılmadan sonuca gidilmez.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
ÖABT Sınıf Öğretmenliği Türk Dili, Çocuk Edebiyatı, Türk Tarihi ve Türkiye Coğrafyası - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
ÖABT Sınıf Öğretmenliği Türk Dili, Çocuk Edebiyatı, Türk Tarihi ve Türkiye Coğrafyası - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
ÖABT Sınıf Öğretmenliği Türk Dili, Çocuk Edebiyatı, Türk Tarihi ve Türkiye Coğrafyası - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
ÖABT Sınıf Öğretmenliği Türk Dili, Çocuk Edebiyatı, Türk Tarihi ve Türkiye Coğrafyası - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.