Türk Sanatı Konu Anlatımı

4. Tema: Türk Sanatı

Bu tema **sanatın duygu, düşünce ve kültür taşıyan bir anlatım yolu olduğunu**, geleneksel sanatları anlamayı, metinler arasında karşılaştırma yapmayı ve sanat üzerine doğru biçimde konuşup yazmayı öğretir. Kaynak, 7. sınıf Türkçe **2. kitap, s. 10–63** arasındaki 4. temadır. Dinleme ve izleme videolarının ders kitabında yazılı olmayan ayrıntıları bilgi olarak verilmez.

1. Anadolu’da Kilim Demek: Motiflerle konuşmak (s. 12–23)

Mehmet Önder’in **Anadolu’da Kilim Demek** adlı yazısı, kilimi yalnızca günlük kullanılan bir dokuma ürünü olarak değil, **Anadolu insanının duygularını, geçmişini, özlemini ve inancını taşıyan bir iletişim aracı** olarak anlatır. Yazar için kilim, dokuyanın düşüncesinin renge ve desene dönüşmesidir. Anadolu kadınının kilimini bir kitap gibi dokuması benzetmesiyle, yazı kullanılmadan da anlamlı mesajlar verilebileceği vurgulanır.

**Renk ve desenler:** Kilimlerin renkleri ve motifleri rastgele seçilmez; yörelere göre farklılaşır ve gelenekleri taşır. Yıldız gibi uğur ve bereket işaretleri, yılan ve ejder kıvrımları, tarak, tırmık ve ibrik gibi biçimler farklı duygu ve düşünceleri aktarabilir. Metinde zorlu iklim ve Anadolu doğasıyla sert çizgiler ve canlı renkler arasında ilişki kurulur. Bir kilimin **yere serilmesi, sedire örtülmesi, çuval ve heybe yapılması, çorap veya kuşak olarak kullanılması**, işlevsel yönüne örnektir. **Anlam taşıması** ise kültürel ve iletişimsel yönüdür; ikisi karıştırılmamalıdır.

**Kilimle haberleşme örneği:** Metindeki Yörük beyi, bir kızın dokuduğu kilimden onun istemediği bir evliliğe zorlandığını ve gönlünün başka birinde olduğunu anlar. Babaya, kızını sevdiği kişiyle evlendirmesini söyler. Bu olay, **motifleri bilen kişinin kilimi bir mektup gibi okuyabildiğini** gösterir. Kilimin tek başına bütün insanlarca aynı şekilde yorumlanabileceği iddia edilmez; geleneksel işaretlerin anlamını bilmek önemlidir.

**Doğal boya:** Metin, renklerin bitkilerin kök, yaprak ve tohumlarından çıkarıldığını açıklar. Örnek olarak kırmızı için kızılçam kabuğu; sarı için safran ve sütleğen; kahverengi için mazı, meşe, ceviz yaprağı; yeşil için nane; siyah için sumak anılır. **Boyalık**, boya elde etmekte kullanılan bitkilerin yetiştirildiği yerdir. Bu bilgiler metnin örnekleridir; sanatla ilgili başka malzeme veya tarihler eklemeyiz.

**Söz varlığı:** *Kilim* havsız, kalın dokuma; *ilmek* iplikten oluşturulan halka/düğüm; *gergef* üzerine kumaş gerilen işlemeye yarayan çerçeve; *tezgâh* üretim düzeni; *peşkir* ince dokuma havlu; *sedir* oturmaya ya da uzanmaya yarayan eşya; *desen* tekrar eden çizgi ve biçim düzenidir. Anlamını bilmediğin sözcüğü önce bağlamından tahmin edip metindeki açıklamayla karşılaştır.

**Metni çözümleme:** Konu, kilimin Anadolu yaşamındaki yeri; ana fikir, kilimin yalnızca eşya değil **kuşaktan kuşağa geçen duygu ve kültür dili** olmasıdır. Yardımcı düşüncelerde boya yapımı, yöresel desen, gündelik kullanım ve Yörük beyi örneği bulunur. **Sorun belirleme ve çözüm üretme** etkinliğinde, kızın isteği dışında evlendirilmesi bir sorun; beyin babaya yaptığı uyarı çözüm örneğidir. Yazarın kilime duyduğu hayranlık **öznel**, metinde sayılan boya kaynakları gibi doğrulanabilir bilgiler ise **nesnel** niteliktedir.

**Metin karşılaştırması:** Kitabın 'Türklerden dünyaya yayılan halı ve kilimler...' adlı kısa metni, halı-kilimlerin sembolik dilini ve kültürel geçmişini bilgisel biçimde aktarır. İlk metin, duygusal betimleme ve olay örneğine daha fazla yer verir. Ortak yönleri, dokumaların kültürel anlamı; farklı yönleri, dil ve anlatım tarzlarıdır. Karşılaştırma yaparken **ana fikir, verilen bilgi, kelime seçimi ve cümle uzunluğu** gibi aynı ölçütleri kullan.

Türk sanatlarını karşılaştırma ve sınıflandırma

Kitabın etkinliklerinde **kilim dokuma, çini, ebru, meddah, Karagöz-Hacivat, orta oyunu, halk oyunları ve hat** aynı ölçüte göre sınıflandırılır. Örneğin elle ortaya çıkan ürünleri / sahnelenen gösterileri ayırmak mümkündür. Bir ölçüt belirlemeden gelişigüzel gruplama yapmak doğru değildir. Bir sanatın bazı yönleri birden çok gruba uygun olabileceğinden **gruplama gerekçesi açıkça söylenmelidir**.

2. Geleneksel Türk Tiyatrosu: Gösteri biçimleri (s. 24–37)

Kitabın **Geleneksel Türk Tiyatrosu** metninde **kukla, meddahlık, Karagöz, orta oyunu ve köy seyirlik oyunları** tanıtılır. Geleneksel gösterilerde şarkı, dans, söz oyunları ve güldürü önemli yer tutar; çoğu zaman yazılı bir metin kullanılmaz. Köy seyirlik oyunlarının tarihsel izleri, eski törenlere ve Anadolu kültüründeki farklı etkilerin birleşmesine bağlanır.

• **Kukla:** Canlı oyuncunun kendisini değil, farklı biçimlerde hazırlanmış kuklaları oynattığı gösteridir. Kitap el, ipli, sopalı, araba, yer, ayak ve iskemle kuklalarından söz eder; Osmanlı dönemi İstanbul’unda gelişmiştir.
• **Meddahlık:** Bir kişinin olayı/konuyu canlandırarak anlatmasıdır. *Kıssahan* adı da kullanılır. Yalnız güldürü değil; hüzünlü, dinî veya kahramanlıkla ilgili öyküler de anlatılabilir. Sarayda ve halk arasında; özellikle kahvehanelerde ilgi görmüştür.
• **Karagöz ve Hacivat:** **Gölge oyunudur.** Oynatana **hayalî/hayalbaz**, yardımcısına **yardak** denir. Mahalle yaşamı, esnaf ilişkileri, evlilik gelenekleri ve toplumsal taşlama gibi gündelik konular işlenir.
• **Orta oyunu:** **Canlı oyuncularla** ve seyircilerin çevrelediği oyun yerinde oynanır. Olaylar genel çizgileri bilinen konu çevresinde **doğaçlama (tuluat)** gelişir. Karagöz’deki **Karagöz–Hacivat** ikilisine karşılık **Kavuklu–Pişekâr** ikilisi vardır. Karagöz’e benzer fakat gölge perde yerine canlı oyuncu kullanılır. Kitap, orta oyununun dört bölümünden; Pişekâr'ın açılışı, *arzbâr* ve *tekerleme* gibi özelliklerinden bahseder.
• **Köy seyirlik oyunları:** Halk arasında devam ettirilen eski gösteri geleneğidir; kökleri çeşitli tören ve kültürel uygulamalara uzanır.

**Sık karışanlar:** Meddah **anlatır ve canlandırır**; Karagöz **gölgelerle** oynatılır; orta oyununda **canlı oyuncular** yer alır. Orta oyunu için *Kavuklu–Pişekâr*, gölge oyunu için *Karagöz–Hacivat* doğru eşleştirmedir. *Hayalbaz* ile *yardak* aynı görev değildir.

**Düşünceyi geliştirme:** Metin, türleri **karşılaştırır** (Karagöz ve orta oyunu), **örnekler** (kukla çeşitleri) ve **sayısal/tarihsel ifadeler** kullanır (yüzyıllar). Rakamların işlevi kesinlik ve tarihsel çerçevedir; başka kaynaklardan tarih eklenmez.

**Afiş ve çoklu ortam:** Afişte logo, başlık, görsel, sayı, şiir dizesi veya karekod farklı görevler üstlenebilir: anlamı destekleme, kendi başına anlam oluşturma ya da yazıyla eş anlamlı mesaj verme. Bir afişi çözümlerken yalnız büyük yazıyı değil **bütün ögeler arasındaki ilişkiyi** incele.

Sanatçı tanıtımı ve etkili konuşma

Kitapta **Süheyl Ünver** üzerine bir video izleme etkinliği vardır. Videonun tam içeriği kitapta yer almadığı için onun hakkında verilmemiş kişisel ayrıntı veya başarılar eklenmez. Sanatçı tanıtımında **kişisel bilgiler; sanat anlayışı/tarzı; önemli eserleri/başarıları; alana katkısı** başlıkları altında not alınması istenir. Seçilen iki geleneksel çalgının karşılaştırılması sırasında **konuşmayı planla, benzerlik-farklılık ölçütlerini belirle, sesini duyur, vurgu-tonlamaya ve telaffuza dikkat et** adımları uygulanır.

Tartışma paragrafı (s. 32–37)

**Tartışma paragrafı**, bir görüşü savunmak ve karşı görüşün eksik ya da yanlış yönlerini **mantıklı gerekçelerle** göstermek için yazılır. Kitaptaki örnekte 'geleneksel sanatların çağın gerisinde kaldığı' iddiası değerlendirilir; buna karşı geleneksel sanatların mimariye, müziğe ve çağdaş anlayışa katkıları kanıt olarak sunulur.

**Yazma sırası:** (1) tartışılan görüşü belirle; (2) karşı görüşün zayıf yönünü açıkla; (3) savunduğun görüşü belirt; (4) örneklendirme, karşılaştırma veya tanık gösterme ile destekle; (5) sonuç cümlesi yaz; (6) taslağını düzenle. Kitapta 'düz yazı şiir kadar etkili midir?', 'büyük eser için uzun süre uğraşmak gerekir mi?', 'yapay zekâ müziği sanatçı müziğinin yerini alır mı?' ve 'her insan sanatçı olabilir mi?' gibi tartışma konuları işlenir. Bunlar üzerine tek bir doğru kanaat değil, **gerekçeli savunma kurma becerisi** aranır.

3. Ebru: Türk Kâğıt Süsleme Sanatı ve iğne oyası (s. 38–46)

**Ebru**, temada izleme/dinleme çalışmasının konusudur. Kitapta ebru sanatına ilişkin 'tekne, kitre, tarak, biz, boya, öd kesesi, hatip, bülbülyuvası, nakşetmek, minyatür, tezhip, ahenk, silsile' gibi kelimeler verilmiştir. Videonun sanat tarihiyle veya teknik aşamalarla ilgili tam bilgileri kitap sayfalarında bulunmadığından bunları **kesin doğru cevap gerektiren bilgiler gibi** kullanmayız. İzleme sırasında önemli bilgileri not alma, bağlamdan sözlük anlamı tahmini, sanatın çeşitlerini ve yapımını **izlenen içerikten belirleme**, sonra bilgileri ölçüte göre sınıflandırma öğretilir.

**Sanat dilini yorumlama:** Suyun ustanın elinde 'durulması', 'dalgalanması', 'giz saklaması' gibi ifadeler, nesnel teknik adımlar değil, **mecazlı ve canlandırıcı sanat dili** örnekleridir. Cümlelerin okurda oluşturduğu duygu ve hayal önemlidir. Ebru videosundaki tarihi olayların veya sanatçıların videoya özgü ayrıntılarını ders kitabı vermiyorsa tahmin etmeyiz.

**Annelerimizin Sandığında Başlayan Hikâye, İğne Oyası** etkinlik metninde oya; iğne, mekik, firkete veya tığ gibi araçlarla, iplik, pul, boncuk gibi malzemelerden oluşturulan geleneksel el sanatı olarak açıklanır. Oyalar **yapım tekniğine** göre iğne, tığ, mekik ve firkete; **kullanılan malzemeye** göre koza, mum, yün, boncuk ve pul oya gibi ayrılabilir. Bu iki sınıflandırma ölçütü farklıdır. Oya çeyiz geleneğinde, örtülerde, havlularda ve başka eşyalarda yer bulur; Anadolu insanının sabrını, emeğini ve duygularını yansıtır. Metin, bu sanatın Ankara’nın **Nallıhan** ilçesiyle özdeşleştiğini de belirtir.

**Bakış açısı dönüştürme:** Metni bir turist ya da çeyizi için oya yapan genç kızın gözünden yeniden anlattığında, **kitaptaki temel olguları değiştirmeden** anlatıcı ve vurguyu değiştirirsin. İki metni karşılaştırırken hem **işlevini** hem **anlatım tarzını** dikkate al: Kilim ve oya ortak biçimde kültürel değer aktarır; kilim metninde boyalar ve motifler, oya metninde malzeme ve kullanım alanları öne çıkar.

Zıtlık işlevli ifadeler (s. 44–45)

**Oysaki, meğerse, yalnız, gelgelelim, -e karşın, -e rağmen, zıddına, her ne kadar ... olsa da** gibi yapılar farklı düşünceler arasında **karşıtlık, beklenmedik sonuç veya düzeltme** kurabilir. Bir ifadeyi yalnız şekline bakarak değil cümleye kattığı anlamla değerlendir. *Meğerse* çoğu bağlamda sonradan anlaşılan durumu anlatır; *-e rağmen* beklentiye karşı gerçekleşen durumu bildirir. Kitapta karşıtlık ifadeleriyle paragrafın anlam akışının güçlendirilmesi istenir.

**Noktalama işaretleri:**

• **Noktalı virgül (;):** İlişkili, ancak virgülle ayırmak zor olacak bölümleri ayırabilir. 'Müzede minyatürler, çiniler ve hat eserleri vardı; ziyaretçiler özellikle hat eserlerine yöneldi.'
• **Kısa çizgi (-):** '16-17. asır' gibi aralıkları belirtir.
• **Tırnak işareti (” ”):** Eser/özel başlık adını veya aktarılan sözü belirginleştirir.
• **Yay ayraç ( ):** Ara açıklama ekler: 'ney, ud, kanun (Türk musikisinin çalgıları)'.
• **Köşeli ayraç [ ]:** Ayraç içinde ayraç gerekiyorsa iç açıklamayı gösterebilir; kitaptaki işaret türünü tanı.
• **Ünlem (!):** Seslenme, güçlü duygu gibi kullanımlarla ilişkilidir.

4. Süleymaniye şiiri: Mimariye duyulan hayranlık (s. 47–51)

Ârif Nihat Asya'nın **Süleymaniye** şiiri, camiyi yalnız bir bina olarak değil, **tarih, inanç, emek, kültürel süreklilik ve estetik duygunun** birleştiği değer olarak sunar. Şair, yapının kubbe, şadırvan, minare, mermer, çini ve halılarını tasvir eder. Osmanlı geçmişinin ve mimarın emeğinin nesiller boyunca sürdüğünü hatırlatır. Çocukların caminin çevresinde büyümesi, yapının toplum hayatındaki yerini gösterir.

**Ana duygu:** Süleymaniye'ye duyulan **hayranlık, sevgi, hürmet ve geçmişin emeğine minnet**. **Ana konu** ise Süleymaniye Camii ve bu yapının tarihî/sanatsal değeridir. Bu ikisi birbirinin yerine yazılmamalıdır.

**Mecaz ve söz sanatları:** Bulutların minareleri öpmesi, yıldızların yapının üzerine serpilmesi, caminin beşiğe benzetilmesi sanatlı anlatımlardır. Bulutun 'öpmesi' insan davranışının buluta aktarılması olduğundan **kişileştirme** içerir; bütün dizelerin doğrudan gerçek olay olduğunu düşünmek yanlıştır.

**Söz varlığı:** *İhtişam* görkem; *belde* yer/şehir; *şadırvan* cami avlusundaki çeşme-havuz düzeni; *gök kubbe* gökyüzü; *göz nuru* emek; *mübarek* kutsallık ve saygı ifade eden sıfattır. Sözcükleri şiirdeki bağlam içinde yorumlamak gerekir. Kitabın değerlendirmesinde **çalışkanlık, estetik, saygı, sevgi, duyarlılık, adalet** gibi değerlerle şiirin dizeleri ilişkilendirilir.

5. Problem–çözüm metin yapısı (s. 52–57)

Kitapta problem–çözüm metni için iki temel basamak tanımlanır: Önce **sorun ve nedenleri** ortaya konur, sonra **sorunu giderecek çözüm yolları** anlatılır. *Sorun, zorluk, engel, mesele* gibi ifadeler problem; *çare, çözüm, öneri* gibi ifadeler çözüm işareti olabilir. Ancak **tek bir sözcüğe bakarak** metin yapısına karar verilmez; sorunla öneriler arasındaki neden–sonuç bağı okunur.

**Uygulama 1 – Geleneksel Müziğimiz Susma Noktasında:** Metinde gençlerin geleneksel türkülere daha az yer vermesi **sorun** olarak açıklanır. Geleneksel ezgileri yeni düzenlemelerle buluşturmak, okulda çalgıları tanıtmak ve türkülerin hikâyelerini anlatmak önerilen **çözümlerdir**. 'Halk müziği değerlidir.' ifadesi tek başına çözüm değil, görüş bildiren cümledir.

**Uygulama 2 – Büyük Deha Koca Sinan:** Metinde tarihî yapıların **deprem ve nemden zarar görmesi** problemleri işlenir. Mimar Sinan’ın **zemini incelemesi, derin temeller oluşturması, taşların arasına yumuşak kurşun yerleştirmesi** deprem riskine karşı; **dehlizler ve su tahliye kanalları** ise nem ve suya karşı çözüm olarak anlatılır. Her çözüm, metinde ilişkilendirildiği sorunla eşleştirilmelidir.

**Uygulama 3 – Sandıktaki Miras:** Anneanneden kalan oya ve kanaviçelerin günlük hayattan uzaklaşması ve kuşaklar arasındaki bağın zayıflaması sorun olarak verilir. **El emeği ürünleri yaşatmak, işlemeyi öğrenmek, çocuklara öğretmek** çözüm önerileridir. 'Sadece sandıkta saklamak' ile 'üretim bilgisini yeni kuşağa aktarmak' aynı çözüm değildir.

**İzleme uygulaması:** *Geleneksel El Sanatlarını Yaşatmak* videosu için metnin yazılı kısmında bulunmayan somut olayları uydurmadan, **problem ve çözüm başlığı altında not tutma** yöntemini uygula. Gelecekteki şehirlerin mimarisi hakkında konuşurken kitabın verdiği şehirlerin değişim sırasından hareketle **gerekçeli tahminler** yap; tahmini kesin tarihsel gerçek gibi sunma. Minyatür yapımıyla ilgili izlenen bir filmi yazarken **öncelik–sonralık** sırasına göre özet oluştur.

6. Atatürk ve Sanat Eğitimi; tema değerlendirmesi (s. 58–63)

**Atatürk ve Sanat Eğitimi** serbest okuma metninde, Atatürk'ün **kültür ve eğitimi toplumsal gelişmenin temeli** saydığı anlatılır. 1921 **Maarif Kongresi** konuşmasındaki yaklaşımı, kültürün ulusal kimlikle uyumunu ve bağımsızlığı önemser. 1923’te eğitimin **uygulamalı, yaşamda kullanılabilir** olması gerektiğini vurgular; bunun için kitaplık, konservatuvar, atölye, müze ve sergi salonu gibi ortamların kurulmasını önerir. Öğrenmenin sadece süs olarak kalmaması ve yaşamda işe yaraması görüşü, metnin temel düşüncesidir.

**Üretim Vakti:** Kitapta yöresel halk oyunlarının kökeni ve Karagöz-Hacivat gibi kişilerin yer aldığı hayalî konuşma, sanatçıyı tanıtma, geleneksel sanatları karşılaştırma gibi çalışmalar bulunur. Bunlar **yaratıcı anlatma, planlama, iletişim ve sunum becerileridir**; kitapta olmayan tarihsel bilgilerle desteklenmeleri şart değildir.

**Milas Halıları (tema değerlendirmesi):** Yörük yaşamında **kolay taşınması nedeniyle küçük dokuma** olarak başlayan halılar zamanla talebe bağlı olarak değişen boyutlarda yapılmıştır. **Yün, çift düğüm ve kök boya** gibi özellikler gelenek içinde korunmuştur. Metin, baskın renklerin **kırmızı ve sarının tonları** olduğunu ve **26 renk** kullanıldığını belirtir. **Zamanda değişen–değişmeyen özellikleri ayırma**, **renkleri bir ölçüte göre gruplama** ve *ıstar, kök boya, çift düğüm* gibi terimlerin okuru nasıl etkilediğini değerlendirme hedeflenir.

**Âşık Veysel’in Hayatı** dinleme/izleme çalışmasında resimleri kronolojik olarak sıralama, bir dönüm noktası bulma, olay örgüsünü **ozanın, bağlamasının veya babasının bakış açısıyla** yeniden anlatma istenir. İzlenmeyen videodaki olaylar hakkında kesin tarih ya da olay üretmeyiz.

Sık Karıştırılan Noktalar

1. **Günlük kullanım ≠ sembolik anlam:** Kilim örtü de olabilir, dokuyanın mesajı da.
2. **Meddah ≠ Karagöz ≠ orta oyunu:** Tek kişilik anlatma, gölge oyunu ve canlı oyuncu gösterisini ayır.
3. **Hayalbaz ≠ yardak:** Karagöz'ü oynatan kişi ile yardımcısı farklı görev yapar.
4. **Tartışma ≠ problem–çözüm:** İlki görüşün doğruluğunu savunur; ikincisi somut soruna çözüm önerir.
5. **Konu ≠ ana duygu:** Süleymaniye camisi konu, ona duyulan hayranlık ana duygudur.
6. **Malzemeye göre ≠ tekniğe göre:** Oya türlerini sınıflandırırken ölçüt değişirse gruplar da değişir.
7. **Metinde olan bilgi ≠ videoda olabilecek bilgi:** Karekodla verilen içeriklerin yazılı olmayan ayrıntılarını tahmin ederek yanıt verme.
8. **Düz anlatım ≠ kişileştirme:** 'Minare yüksektir' düz; 'bulut minareyi öptü' insan davranışı aktarır.

Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım

**Adım 1:** Soru kökündeki işi belirle: *ana fikir, çıkarım, metin türü, karşılaştırma, kişileştirme, sınıflama, problem–çözüm*.

**Adım 2:** Metinden kanıt bul. Örneğin kilimde motifin ilettiği mesaj veya müzik yazısında çözüm önerisi hangi cümlede?

**Adım 3:** Seçenekleri aynı ölçütle ele. 'Orta oyunu gölge oyunudur' gibi farklı türleri karıştıran seçeneği ele. Ek bilgiye dayalı ama kitapta bulunmayan ayrıntıları doğru sayma.

**Adım 4:** Yanıtı kısa gerekçeyle doğrula. 'Çözüm' seçtiysen hangi sorunu giderdiğini; 'ana duygu' seçtiysen şiir boyunca hangi hissin öne çıktığını söyle.

**Adım 5:** Yazma sorularında önce taslak: **konu–amaç–ana fikir–kanıt–sonuç**. Sanatçı tanıtımında bilgi gruplarını karıştırma, konuşmada ses ve süreyi planla.

Konu Özeti

Türk sanatı, nesneler, sahne gösterileri, şiir ve mimari yoluyla kültürü taşır. Kilimde motif, tiyatroda gösteri türü, şiirde sanatlı anlatım, yazıda görüş ve gerekçe öne çıkar. Etkili okur **kanıtı ayıklar, karşılaştırır, sınıflandırır; bir metnin sorununu ve çözümünü ayırır**.

Konuyu Bitirdiğinde Bunları Yapabiliyor Olmalısın

• Kilimin gerçek ve sembolik işlevlerini örneklendirebiliyor olmalısın.
• Geleneksel gösteri sanatlarını oyuncu ve anlatım biçimine göre ayırabiliyor olmalısın.
• Tartışma paragrafında savunulan düşünceyi ve kanıtları gösterebiliyor olmalısın.
• Ebru/oya etkinliklerinde bilgileri ölçüte göre ayırabiliyor olmalısın.
• Süleymaniye şiirinde ana duygu ve kişileştirmeyi bulabiliyor olmalısın.
• Sorun–neden–çözüm bağını örnek metinler üzerinde kurabiliyor olmalısın.
• Millî sanatla ilgili metinleri kaynağı aşmadan özetleyebiliyor olmalısın.