Konu Anlatımı / Ders Notu
Fiiller, Zamanlar ve Dil Bilgisi — Konu Anlatımı
YÖKDİL Arapça Sosyal Bilimler fiiller ve dil bilgisi: zaman, şahıs, nasb, cezm, edilgen ve 60 açıklamalı soru.
Konunun Amacı
YÖKDİL Arapça – Sosyal Bilimler sorularında fiili yalnız sözlük anlamından seçmek yeterli değildir. Zaman zarfları, olumsuzluk ve şart edatları, cümlede öznenin yeri, dişil/eril ve tekil/ikil/çoğul uyumu, nâkıs fiillerin isim ve haberleri, edilgen çekim ve fiilden türemiş isimler sınavın merkezindedir. Bu konu, siyaset, ekonomi, nüfus ve eğitim araştırmaları bağlamında Arapça cümlenin doğru biçimini ayırt etmeyi öğretir.
Arapça fiiller için kullanılan üç temel etiket şunlardır: **mâzî (الفعل الماضي)** tamamlanmış geçmiş olay, **muzâri (الفعل المضارع)** şimdiki/geniş/bağlama göre gelecek, **emir (فعل الأمر)** ise buyurma veya istektir. Arapçada İngilizcedeki gibi her zaman ayrı bir yardımcı fiil bulunmaz; fiilin zaman değeri bağlam ve edatlarla belirginleşir.
1. Mâzî ve muzâri: ne zaman, nasıl?
**Mâzî:** «نشرَ الباحثُ التقريرَ أمس» = Araştırmacı raporu dün yayımladı. Sonda görülen hareke, kişi ve cinsiyete göre değişir. «نَشَرَ» o yayımladı, «نَشَرَتْ» o kadın/dişil özne yayımladı, «نَشَرُوا» onlar yayımladı. Zaman anlatımında tamamlanmış bir dönem, geçen hafta veya belirli geçmiş olay bulunuyorsa olumlu mâzî kuvvetli adaydır.
**Muzâri:** «ينشرُ المركزُ تقريرًا كل شهر» = Merkez her ay bir rapor yayımlar. Bu çekim aynı zamanda devam eden eylemi anlatabilir: «الآن يُحلّل الباحثُ البيانات» = Araştırmacı şu anda verileri inceliyor. Arapça muzâri hem genel durum hem hâlen sürmekte olan süreç bağlamında kullanılabilir; tek başına belirli bir takvim zamanına kilitli değildir.
**Gelecek:** «سَيَنْشُرُ» veya «سوف يَنْشُرُ» gelecek biçimidir. «غدًا ستعقد الجامعةُ مؤتمرًا» cümlesinde geleceğe dönük konferans verilir. «سـ» fiile bitişir, «سوف» bağımsız sözcüktür. Şimdiki/geniş muzâri, zaman zarfına bağlı olarak gelecek bildirebilse de soru seçeneklerinde açık gelecek biçimi ile geçmiş/olumsuz emir karşılaştırması varsa bağlamı seç.
**Alışkanlık:** «في العادة يراجعُ الخبيرُ المصادر» = Uzman genellikle kaynakları inceler. «كل أسبوع» ve «كل سنة» yinelenen iş için muzâriye işaret eder.
2. Şahıs çekimleri ve muzâri ön ekleri
Önemli ön ekler: «أَ» ben (أنا), «نَ» biz (نحن), «يَ» üçüncü tekil eril (هو), «تَ» üçüncü tekil dişil veya ikinci tekil eril (هي / أنتَ). Kararı yalnız ilk harf vermez; kişi zamiri ve fiilin sonundaki ek de kontrol edilmelidir.
«أنا أشاركُ» = Ben katılırım. «نحن ندرسُ» = Biz çalışırız. «المشروع يهدفُ» = Proje amaçlar. «المؤسسة تعملُ» = Kurum çalışır. «الطلاب يجيبون» = Öğrenciler cevaplıyor. «الباحثات يحفظن» = Kadın araştırmacılar korur. Son örnekte «نون النسوة» (kadın çoğul nûnu) ayrıca önemlidir.
**İkil:** «المؤسستان تتعاونان» = İki kurum iş birliği yapar. «الطالبتان تشاركان» = İki kadın öğrenci katılır. İkil muzâri biçimindeki «ـان» son eki, normal ref hâlindedir. Edatlara bağlı nasb/cezm durumunda beş fiillerde nûn düşme kuralını ayrıca uygula.
**Öznenin sırası:** Arapçada yüklem özneden önce gelirse tam kişi/sayı uyumu her zaman aynı değildir. «جاء الطلابُ» = Öğrenciler geldi cümlesindeki fiil tekil eril biçiminde olabilir. Buna karşılık özne önceyse «الطلاب جاءوا» kullanılır. «الطلابُ الآن يجيبون» ifadesini «الآن يجيبون الطلاب» gibi doğrudan kopyalamak sınav açısından hatalı olur; VSO ile SVO ayrımını kontrol et.
3. Dişil, eril ve akılsız çoğul uyumu
«الباحثةُ أجرتْ» = Kadın araştırmacı gerçekleştirdi. «الحكومةُ أطلقتْ» = Hükûmet başlattı. «المؤسسةُ تعملُ» = Kurum çalışıyor. Akılsız çoğullarda Arapçada müennes tekil uyum sık görülür: «المدنُ تنمو» = Kentler büyür; «المقابلاتُ تُراجع» = Görüşmeler incelenir. «الباحثون» ve «الطلاب» gibi akıllı eril çoğul öznenin önde olduğu cümlelerde çoğul erkek çekimi beklenir.
Bu ayrım Türkçeye tercümede genellikle görünmez; çünkü Türkçede yüklem her zaman Arapçadaki cinsiyet işaretlerini taşımaz. Soru çözümünde öznenin akıllı/akılsız oluşu, tekil/ikil/çoğul yapısı ve yükleme göre konumu birlikte denetlenmelidir.
4. Olumsuzluk: لا، لم، لن، لمّا
**لا النافية:** Geniş/şimdiki zaman olumsuzluğu: «لا ينشرُ المركزُ...» = Merkez yayımlamaz. Bağlama göre muzâri merfû kalabilir.
**لم:** Geçmişte gerçekleşmeyen eylemi ifade eder; ardından muzâri meczûm gelir: «لم تُثبتْ الدراسةُ علاقةً سببية» = Çalışma nedensel ilişkiyi göstermedi. Sonu sahih tekil fiilde cezm sükûnla işaretlenir. Bu olumsuzluk, fiilin çekimini geçmiş zaman mâzîye çevirmez; «لم» muzâriyle kullanılır.
**لن:** Gelecekte gerçekleşmeyeceğini bildirir; ardından muzâri mansup gelir: «لن تتوقفَ الوزارةُ عن جمع البيانات» = Bakanlık veri toplamayı durdurmayacak. «لم تتوقفْ» ile «لن تتوقفَ» biçimleri hem anlam hem irab bakımından farklıdır.
**لمّا:** «Henüz ... olmadı» anlamında muzâriyi cezm eder: «لمّا تُكملْ اللجنةُ التقريرَ بعدُ» = Komisyon raporu henüz bitirmedi. «بعدُ» ifadesi bu anlamı güçlendirir.
**لا الناهية:** Yasaklama: «يا باحثُ، لا تنشرْ بيانات المشاركين» = Araştırmacı, katılımcı verilerini yayımlama. Bu «لا» ardından muzâri meczûmdur. Olumsuz haber cümlesindeki «لا» ile yasaklama edatını ayır.
5. Nasb edatları: أن، لن، كي
Muzâri fiiller normalde merfû olabilir: «يُنظِّمُ». Ancak «أنْ»، «لن»، «كي» gibi nasb edatları onu mansup yapabilir: «أن يُنظِّمَ»، «لن يُنظِّمَ»، «كي يُنظِّمَ». «من الضروري أن يتحقّقَ الباحثُ من مصادره» = Araştırmacının kaynaklarını doğrulaması gerekir. «كي يصلَ الطلابُ إلى المراجع» = Öğrencilerin kaynaklara ulaşması için.
Özellikle fiil çekimi «ـون» ile bittiğinde beş fiiller kuralını hatırla. Ref hâli «يدرسونَ», nasb hâli «أن يدرسوا», cezm hâli «لم يدرسوا» biçiminde ortaya çıkar. «الطلابُ لم يشاركوا» ile «الطلاب يشاركون» arasındaki «ن» farkı rastgele değil, irab göstergesidir.
6. Cezm edatları ve şart
«إنْ» ve «مهما» gibi şart edatları sonraki uygun muzâri fiili meczûm yapar. «إنْ تتوافرْ المواردُ، تتحسنْ الفرصُ» = Kaynaklar sağlanırsa fırsatlar iyileşir. «مهما تتغيّرْ الظروفُ» = Koşullar ne kadar değişirse değişsin. Şartın cevabı farklı yapıdaysa «فـ» ve «إنّ» gibi bağlantıları ayrıca takip et.
«إذا» yaygın kullanımda gerçekleşmesi mümkün görülen koşulu getirir; ardından sıkça mâzî biçimi gelir: «إذا زادَ حجم العينة، فستزداد ...». «لو» ise özellikle «لولا» ve «لما» yapılarıyla gerçekleşmemiş veya karşıt olgusal durumu anlatabilir: «لولا دعمُ المؤسسات، لما اكتملتْ الدراسةُ» = Destek olmasaydı çalışma tamamlanmazdı.
Sonu illet harfli fiillerde cezm, illet harfinin düşmesiyle görülebilir: «تُجري» → «تُجرِ»; «متى تُجرِ الباحثةُ مقابلاتٍ...» = Kadın araştırmacı ne zaman görüşmeler yaparsa... Yalnız sondaki harekeyi ezberlemek yerine fiilin aslını ve şart edatını birlikte gör.
7. Nâkıs fiiller: كان وأخواتها
«كان»، «أصبح»، «ظلّ»، «ما زال» gibi fiiller bir isim cümlesiyle kullanıldığında isimlerini merfû, haberlerini mansup yapabilir. «كان الهدفُ واضحًا» = Amaç açıktı. «أصبح الوضعُ أفضلَ» = Durum daha iyi oldu. «ما زال الخبراءُ يرصدون اختلافات» = Uzmanlar hâlâ farklılıkları izliyor.
«كان + muzâri» geçmişte sürmekte olan eylemi gösterebilir: «كان المسؤولون يجمعون آراء المنظمات» = Yetkililer kuruluşların görüşlerini topluyordu. «كان + mâzî» veya «كان قد + mâzî» bağlamına göre geçmişten önceki tamamlanmış olaya işaret edebilir. Tek bir Türkçe zaman ekiyle birebir eşitleme yapma.
«إنّ» ve benzerleri ise isim cümlesinde farklı irab uygular: «إنّ الباحثينَ المشاركينَ ...» örneğinde «الباحثينَ» ve sıfatı nasb hâlindedir. «إنّ»den sonra «الباحثون» merfû biçimi çoğu standart cümlede yanlış olur.
8. Edilgen fiil: المبني للمجهول
Sosyal bilim metinleri bulguların hangi kişi tarafından üretildiğini vurgulamak yerine işlemi öne çıkarabilir: «نُشرت النتائجُ» = Sonuçlar yayımlandı, «تُراجع المقابلاتُ» = Görüşmeler inceleniyor. Edilgen cümlede eylemi yapan özne ön planda değildir. «من قِبل لجنة مستقلة» = bağımsız bir komisyon tarafından ifadesi edilgen bağlamı güçlendirir.
«نَشَرَ الباحثُ النتائجَ» = Araştırmacı sonuçları yayımladı. «نُشرت النتائجُ» = Sonuçlar yayımlandı. İki cümlede fiilin harekesi ve cümlenin öğe ilişkileri değişmiştir. Edilgen geçmiş «نُشِرَ»; edilgen şimdiki/geniş «يُنْشَرُ» örneğini karşılaştır.
«من المتوقع أن تُراجَعَ نتائجُ المسح» = Anket sonuçlarının incelenmesi bekleniyor. Hem «أن» nedeniyle nasb, hem edilgen çatı, hem de akılsız çoğul için müennes tekil uyum gerekir. Yüksek zorluk soruları birden çok kuralı aynı anda sınar.
9. Mastar, ism-i fâil ve ism-i mefûl
**Mastar / مصدر:** Fiilin adlaşmış hâlidir. «بعد إجراءِ الاستبيان» = Anketin yapılmasından sonra. «يجب توثيقُ آراءِ المشاركين» = Katılımcı görüşlerinin belgelenmesi gerekir. «بعد» ya da «قبل» ile kurulan yapıda mastar yaygındır.
**İsm-i fâil / اسم الفاعل:** Eylemi yapanı veya onunla nitelendirilen kişi/varlığı gösterir. «الباحثون المشاركونَ» = Katılan araştırmacılar. Sıfatın irabı nitelediği isme uyar: «الباحثون المشاركونَ» merfû, «الباحثين المشاركينَ» mansup/mecrur bağlamda değişebilir.
**İsm-i mefûl / اسم المفعول:** Eyleme maruz kalanı veya üzerinde işlem yapılanı gösterir. «البيانات المُحلَّلةِ» = Çözümlenmiş veriler. «المُحلِّل» analiz eden, «المُحلَّل» analiz edilmiş demektir. Şeddeli harflerin harekesi anlamı değiştirebilir.
10. Bağlaçlar ve zaman dizisi
«قبل أن ...» (...-meden önce) yapısında «أن» muzâriyi mansup yapabilir: «قبل أن تُعمّمَ المؤسسةُ البرنامجَ». «بعدما ...» (...-den sonra) yapısı ise tamamlanmış olaydan sonra olanları anlatabilir: «بعدما اكتمل جمع البيانات، بدأ الفريق التحليل».
«ما إنْ ... حتى ...» = Bir şey olur olmaz başka bir şeyin gerçekleşmesi. «ما إنْ أُعلنت النتائجُ حتى بدأت المناقشاتُ» = Sonuçlar açıklanır açıklanmaz tartışmalar başladı. Bu kalıbı «لمّا» veya şart edatıyla karıştırma.
Sık Karıştırılan Noktalar
- «نشرَ» yayımladı, «ينشرُ» yayımlıyor/yayımlar, «سينشرُ» yayımlayacak.
- «كانتْ» dişil geçmiş, «كانَ» eril geçmiş.
- «أدرسُ» ben çalışıyorum, «ندرسُ» biz çalışıyoruz.
- «يعملُ» eril tekil, «تعملُ» dişil tekil.
- «يشاركُونَ» eril çoğul, «يشاركنَ» dişil çoğul.
- «تتعاونانِ» iki dişil özne; «تتعاونُ» tekil dişil.
- «لم يشاركوا» cezm, «يشاركونَ» ref.
- «لن يتراجعوا» nasb, «يتراجعونَ» ref.
- «لم تتوقفْ» geçmiş olumsuz, «لن تتوقفَ» gelecek olumsuz.
- «لا تنشرْ» yasaklama, «لا تنشرُ» olumsuz haber bağlamı.
- «أن يتحقّقَ» nasb, «يتحقّقُ» ref.
- «متى تُجرِ» meczum illetli fiil, «تُجري» ref.
- «كان الهدفُ واضحًا» haber mansup; «الهدفُ واضحٌ» normal isim cümlesi.
- «إنّ الباحثينَ» mansup isim, «الباحثونَ» merfû.
- «نُشرتْ» edilgen, «نَشرتْ» dişil failin aktif eylemi.
- «المُحلِّل» analiz eden, «المُحلَّل» analiz edilen.
- «دراسة طولية» araştırma yöntemi; «درسَ» mâzî fiil.
- «إذا زادَ» olası koşul, «لولا ... لما» karşı-olgusal şart.
- «بعد إجراء» mastar, «بعد أجرى» dil bilgisel açıdan uyumsuz.
- «الباحثون المشاركون» sıfat-isim ref uyumu, «الباحثون المشاركين» normal yapı için uyumsuz.
Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım
- Cümleyi bütün olarak oku; önce fiilin anlattığı eylemin gerçekleşip gerçekleşmediğini belirle.
- Zaman zarflarını tara: أمس, الآن, غدًا, كل أسبوع, في العام الماضي.
- Şart ve olumsuzluk edatlarını işaretle: إنْ, مهما, إذا, لو, لولا, لم, لن, لا, لمّا.
- «أن» ve «كي» ile nasb; «لم» ve yasaklama «لا» ile cezm ilişkisini saptayıp son harekeyi kontrol et.
- Özne nerede: fiilden önce mi sonra mı? Tekil/ikil/çoğul ve akıllı/akılsız ayrımını uygula.
- Nâkıs fiil varsa ismin ref, haberin nasb ilişkisini değerlendir.
- Edilgen bağlamda yapan ile yapılanı ayır: نشرَ / نُشرَ / تُراجَعُ.
- Mastar, ism-i fâil, ism-i mefûl arasındaki farkı boşluğun görevine göre belirle.
- Seçeneği yerine koyup cümleyi yeniden oku; öncesi ve sonrasıyla tam anlam veriyor mu?
- Arapça harekenin soru için belirleyici olduğu durumlarda son sessiz/ünlü farkını atlama.
Konu Özeti
YÖKDİL Arapça fiil ve dil bilgisi sorularında mâzî–muzâri ayrımı bir başlangıçtır; asıl eleme edatların yarattığı nasb/cezm ve özne uyumu üzerinden yapılır. «لم» ve «لن» farklı zaman/irab anlamı taşır. Beş fiillerde nûn düşmesi, illetli fiillerde cezm, «كان» ve «إنّ» ile ismin/haberin konumu, edilgen çatı ve sıfat uyumu özellikle zorluk artıran noktalardır. Sosyal bilim içeriğinin anlamını kavramak bu biçimsel kuralları destekler.
Konuyu Bitirdiğinde Bunları Yapabiliyor Olmalısın
- Zaman zarflarına göre mâzî, muzâri ve gelecek ifadelerini ayırt edebilmelisin.
- «أنا، نحن، هو، هي، هم، هنّ» zamirlerinin fiil çekimini tanıyabilmelisin.
- Özne fiilden önce/sonra geldiğinde sayıya ilişkin uyumu açıklayabilmelisin.
- «لم، لن، لا الناهية، لمّا» edatlarının anlam ve irab farkını uygulayabilmelisin.
- «أن، كي» ile nasbı, «إنْ، مهما» ile şart cezmını tanıyabilmelisin.
- Beş fiillerde nûnun düşmesini ayırt edebilmelisin.
- Nâkıs fiiller ve «إنّ» ardından isim-haber irabını kontrol edebilmelisin.
- Etken ve edilgen fiillerin anlamını ve harekesini ayırabilmelisin.
- Mastar, ism-i fâil ve ism-i mefûlü cümlede doğru yerde kullanabilmelisin.
- Arapça sosyal bilim metninde 60 özgün dil bilgisi sorusunu açıklamasıyla çözebilmelisin.
11. Açıklamalı 60 Özgün Dil Bilgisi Sorusu
Soru 01 — Kolay
أمس ---- الباحثُ نتائجَ الاستبيان في المجلة العلمية، وقرأها الزملاء في اليوم نفسه.
A) نشرَ B) ينشرُ C) سينشرُ D) انشرْ E) لم ينشرْ
**Doğru cevap:** نشرَ
**Açıklama:** «أمس» dün anlamı verir ve tamamlanmış, olumlu geçmiş olayı anlatır; bu nedenle mâzî fiil gerekir. Doğru biçim “نشرَ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 02 — Kolay
في هذه اللحظة ---- فريق البحث البيانات التي جمعها من المدارس المشاركة في الدراسة.
A) يحلّلُ B) حلّلَ C) سيحلّلُ D) حلّلْ E) لم يحلّلْ
**Doğru cevap:** يحلّلُ
**Açıklama:** «في هذه اللحظة» şu anda gerçekleşen eylemi gösterir; üçüncü tekil eril özneyle muzâri fiil uyumludur. Doğru biçim “يحلّلُ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 03 — Kolay
غدًا ---- الجامعةُ مؤتمرًا دوليًّا حول الهجرة، وقد أرسلت الدعوات إلى المشاركين.
A) ستعقدُ B) عقدتْ C) كانت تعقدُ D) لم تعقدْ E) اعقدْ
**Doğru cevap:** ستعقدُ
**Açıklama:** «غدًا» yarın anlamındadır; olumlu gelecek anlatımı için سـ ile kurulan muzâri biçimi gereklidir. Doğru biçim “ستعقدُ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 04 — Kolay
قبل خمس سنوات ---- الحكومةُ برنامجًا لدعم الأسر الفقيرة، ثم قيّمت نتائجه بعد عامين.
A) أطلقتْ B) تُطلقُ C) ستُطلقُ D) أطلِقْ E) لن تُطلقَ
**Doğru cevap:** أطلقتْ
**Açıklama:** «قبل خمس سنوات» geçmişte bitmiş faaliyeti anlatır ve özne hükümet olduğundan dişil mâzî gerekir. Doğru biçim “أطلقتْ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 05 — Kolay
كل أسبوع ---- المركزُ تقريرًا عن مستوى الأسعار ليتمكن الاقتصاديون من متابعة التغيرات.
A) يصدرُ B) أصدرَ C) سيصدرُ D) أصدِرْ E) لم يصدرْ
**Doğru cevap:** يصدرُ
**Açıklama:** «كل أسبوع» süreklilik/alışkanlık bildiren zaman ifadesidir; düzenli yapılan eylem için muzâri kullanılır. Doğru biçim “يصدرُ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 06 — Kolay
في العام الماضي ---- المؤسستان اتفاقيةً جديدةً لتبادل البيانات بين الجامعات.
A) وقّعتْ B) توقّعُ C) ستوقّعُ D) وقّعْ E) لن توقّعَ
**Doğru cevap:** وقّعتْ
**Açıklama:** «في العام الماضي» belirli geçmiş zamanı gösterir; fiil özneden önce geldiği için dişil tekil mâzî uygundur. Doğru biçim “وقّعتْ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 07 — Kolay
الطلابُ الآن ---- أسئلةَ الاستبيان في القاعة بإشراف أستاذ علم الاجتماع.
A) يجيبون عن B) أجابوا عن C) سيجيبون عن D) أجِبْ عن E) لم يجيبوا عن
**Doğru cevap:** يجيبون عن
**Açıklama:** «الآن» şimdiki zamanı, önde bulunan çoğul eril öğrenci öznesi de «يجيبون» çekimini gerektirir. Doğru biçim “يجيبون عن”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 08 — Kolay
في الشهر المقبل ---- الوزارةُ بيانات جديدةً عن توزيع السكان بين الأقاليم.
A) ستنشرُ B) نشرتْ C) كانت تنشرُ D) لم تنشرْ E) انشرْ
**Doğru cevap:** ستنشرُ
**Açıklama:** «في الشهر المقبل» gelecek zamanı belirtir; müennes tekil «الوزارة» öznesi için ستنشر uygundur. Doğru biçim “ستنشرُ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 09 — Kolay
أول أمس ---- الباحثةُ ثلاث مقابلات مطوّلة مع المعلمين في المدارس الريفية.
A) أجرتْ B) تجري C) ستجري D) أجري E) لن تجري
**Doğru cevap:** أجرتْ
**Açıklama:** «أول أمس» önceki gün demektir; müennes «الباحثة» geçmişte görüşmeleri gerçekleştirmiştir. Doğru biçim “أجرتْ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 10 — Kolay
في العادة ---- الخبيرُ مصادرَ المعلومات قبل أن يكتب تقريره النهائي.
A) يراجعُ B) راجعَ C) سيراجعُ D) راجِعْ E) لم يراجعْ
**Doğru cevap:** يراجعُ
**Açıklama:** «في العادة» alışkanlık gösterir; genel rutinler için muzâri çekimi kullanılır. Doğru biçim “يراجعُ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 11 — Kolay
المؤسسةُ ---- حاليًّا على تطوير خدمات التعليم في الأحياء البعيدة عن المركز.
A) تعملُ B) يعملُ C) يعملون D) تعملان E) نعملُ
**Doğru cevap:** تعملُ
**Açıklama:** «المؤسسة» müennes tekil öznedir; «حاليًّا» ile kullanılan muzâri fiil «تعملُ» olur. Doğru biçim “تعملُ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 12 — Kolay
المشروعُ الجديدُ ---- إلى تحسين فرص الشباب في الحصول على عمل مستقر.
A) يهدفُ B) تهدفُ C) يهدفان D) يهدفون E) نهدفُ
**Doğru cevap:** يهدفُ
**Açıklama:** «المشروع» müzekker tekil öznedir; «يهدف إلى» amaç belirtir ve üçüncü tekil eril çekim gerektirir. Doğru biçim “يهدفُ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 13 — Kolay
الباحثاتُ ---- بيانات المقابلات في ملفات منفصلة حفاظًا على سرية المشاركين.
A) يحفظنَ B) يحفظُ C) يحفظون D) تحفظُ E) نحفظُ
**Doğru cevap:** يحفظنَ
**Açıklama:** Özne «الباحثات» akıllı dişil çoğuldur ve yüklem özneden sonra geldiği için «نون النسوة»li çekim gerekir. Doğru biçim “يحفظنَ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 14 — Kolay
المؤسستانِ ---- على تنفيذ مشروع مشترك لدراسة الظروف الاجتماعية في المنطقة.
A) تتعاونانِ B) تتعاونُ C) يتعاونُ D) يتعاونون E) تتعاونين
**Doğru cevap:** تتعاونانِ
**Açıklama:** «المؤسستان» dişil ikil öznedir; muzâri fiilin ikil eki «ـان» ile çekimlenmesi gerekir. Doğru biçim “تتعاونانِ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 15 — Kolay
نحنُ ---- الآثارَ الاجتماعيةَ للهجرة في المدن الكبرى ضمن مشروع الجامعة الحالي.
A) ندرسُ B) يدرسُ C) تدرسُ D) أدرسُ E) يدرسون
**Doğru cevap:** ندرسُ
**Açıklama:** «نحن» birinci çoğul şahıstır; muzâri fiil «نـ» ön ekiyle kurulmalıdır. Doğru biçim “ندرسُ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 16 — Kolay
أنا ---- في إعداد تقرير عن التعليم لأن تخصّصي هو علم الاجتماع التربوي.
A) أشاركُ B) يشاركُ C) نشاركُ D) تشاركون E) شاركتْ
**Doğru cevap:** أشاركُ
**Açıklama:** «أنا» birinci tekil şahıstır; muzâri çekimde «أـ» ön eki gerekir. Doğru biçim “أشاركُ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 17 — Kolay
لم ---- الدراسةُ وجودَ علاقة سببية بين السكن في المدينة ومستوى الدخل.
A) تُثبتْ B) تُثبتُ C) تُثبتَ D) أثبتتْ E) يثبتُ
**Doğru cevap:** تُثبتْ
**Açıklama:** «لم» olumsuzluk ve cezm edatıdır; ardından muzâri fiil meczum gelir. Dişil «الدراسة» ile «تثبتْ» gerekir. Doğru biçim “تُثبتْ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 18 — Kolay
لن ---- الحكومةُ عن جمع البيانات الضرورية قبل انتهاء البحث الاجتماعي.
A) تتوقفَ B) تتوقفُ C) تتوقفْ D) توقفتْ E) يتوقفُ
**Doğru cevap:** تتوقفَ
**Açıklama:** «لن» geleceği olumsuzlar ve sonraki muzâri fiili mansup yapar; «تتوقفَ»daki fetha önemlidir. Doğru biçim “تتوقفَ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 19 — Kolay
يا باحثُ، لا ---- معلومات المشاركين الشخصية في التقرير المنشور للعموم.
A) تنشرْ B) تنشرُ C) تنشرَ D) نشرتَ E) ينشرُ
**Doğru cevap:** تنشرْ
**Açıklama:** Doğrudan hitaptaki «لا» yasaklama edatıdır; ikinci tekil eril muzâriyi cezm eder. Doğru biçim “تنشرْ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 20 — Kolay
الطالبتانِ ---- في مناقشة نتائج المشروع الآن أمام أعضاء اللجنة العلمية.
A) تشاركانِ B) تشاركُ C) يشاركُ D) يشاركون E) تشاركين
**Doğru cevap:** تشاركانِ
**Açıklama:** «الطالبتان» dişil ikil özne fiilden önce gelir; doğru muzâri çekim «تشاركانِ»dır. Doğru biçim “تشاركانِ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 21 — Orta
من الضروري أن ---- الباحثُ مصادرَ معلوماته قبل كتابة التقرير النهائي.
A) يتحقّقَ من B) يتحقّقُ من C) يتحقّقْ من D) تحقّقَ من E) سيتحقّقُ من
**Doğru cevap:** يتحقّقَ من
**Açıklama:** «أن» nasb edatıdır; ardından gelen muzâri fiil mansup olmalıdır ve «تحقّق من» kalıbı korunur. Doğru biçim “يتحقّقَ من”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 22 — Orta
تعمل الجامعةُ على تطوير مكتبتها كي ---- الطلابُ إلى المراجع الرقمية بسهولة.
A) يصلَ B) يصلُ C) يصلْ D) وصلَ E) يصلون
**Doğru cevap:** يصلَ
**Açıklama:** «كي» amaç bildiren nasb edatıdır; özneden önce gelen tekil fiil «يصلَ» olarak mansup olur. Doğru biçim “يصلَ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 23 — Orta
لمّا ---- اللجنةُ تقريرَها النهائي بعدُ، ولذلك أُجّل إعلان النتائج إلى الأسبوع القادم.
A) تُكملْ B) تُكملُ C) تُكملَ D) أكملتْ E) ستُكملُ
**Doğru cevap:** تُكملْ
**Açıklama:** «لمّا ... بعدُ» henüz gerçekleşmeyen eylemi olumsuzlar; muzâri fiil cezm edilir. Doğru biçim “تُكملْ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 24 — Orta
ما زالَ الخبراءُ ---- اختلافاتٍ بين المناطق في معدلات المشاركة السياسية.
A) يرصدونَ B) رصدوا C) سيرصدون D) ارصدوا E) لم يرصدوا
**Doğru cevap:** يرصدونَ
**Açıklama:** «ما زال» devamlılık bildirir; müzekker çoğul özneyle süren eylem için «يرصدون» gerekir. Doğru biçim “يرصدونَ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 25 — Orta
قبل إصدار القرار، كان المسؤولون ---- آراء المنظمات المحلية طوال عدة أشهر.
A) يجمعونَ B) يجمعوا C) جمعوا D) سيجمعون E) اجمعوا
**Doğru cevap:** يجمعونَ
**Açıklama:** «كان» ve muzâri birlikte geçmişte sürmekte olan faaliyeti anlatır; çoğul erkek çekiminin ref hâli korunur. Doğru biçim “يجمعونَ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 26 — Orta
---- نتائجُ التعداد السكاني في العام السابق بعد مراجعة البيانات والتحقق من اكتمالها.
A) نُشرتْ B) نَشرتْ C) تنشرُ D) ستنشرُ E) انشرْ
**Doğru cevap:** نُشرتْ
**Açıklama:** Cümlede sonuçlar işi yapan değil yayımlanan nesnedir; müennes tekil geçmiş zaman edilgen «نُشرتْ» gerekir. Doğru biçim “نُشرتْ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 27 — Orta
---- المقابلاتُ المسجلةُ الآن من قِبل فريق مستقل لحماية خصوصية المشاركين.
A) تُراجعُ B) تَراجعُ C) راجعتْ D) ستراجعُ E) راجعْ
**Doğru cevap:** تُراجعُ
**Açıklama:** «من قِبل» yapanı tanıtan edilgen bağlamdır; gayriakil çoğul «المقابلات» müennes tekil muzâri edilgen ister. Doğru biçim “تُراجعُ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 28 — Orta
بعدَ ---- الاستبيانِ، بدأ الباحثون تحليل البيانات الإحصائية وإعداد الجداول.
A) إجراءِ B) أجرى C) يجري D) أُجريَ E) سيجري
**Doğru cevap:** إجراءِ
**Açıklama:** «بعد» ardından isim ya da mastar ister; «إجراءِ الاستبيان» izafetli mastar tamlamasıdır. Doğru biçim “إجراءِ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 29 — Orta
قبل أن ---- المؤسسةُ البرنامجَ على جميع المدارس، أجرت تجربةً محدودةً في مدينتين.
A) تُعمّمَ B) تُعمّمُ C) تُعمّمْ D) عمّمتْ E) ستُعمّمُ
**Doğru cevap:** تُعمّمَ
**Açıklama:** «قبل أن» yapısında «أن» muzâriyi nasb eder; sınırlı deneme henüz genellemeden öncedir. Doğru biçim “تُعمّمَ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 30 — Orta
الطلابُ الذين شاركوا في البحث ---- استماراتهم إلى الإدارة أمس قبل نهاية الدوام.
A) سلّموا B) سلّمَ C) يسلّمون D) ستسلّم E) سلّمنَ
**Doğru cevap:** سلّموا
**Açıklama:** Önde bulunan müzekker çoğul «الطلاب» öznesi ve «أمس» geçmiş zaman işareti birlikte «سلّموا» gerektirir. Doğru biçim “سلّموا”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 31 — Orta
المدنُ الكبرى ---- بسرعة عندما تتوسع الأنشطة الاقتصادية والخدمات العامة فيها.
A) تنمو B) ينمون C) تنمون D) ننمُو E) نما
**Doğru cevap:** تنمو
**Açıklama:** Akılsız çoğul «المدن» Arapçada yaygın olarak müennes tekil fiille anlaşır; genel olgu muzâri ister. Doğru biçim “تنمو”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 32 — Orta
كان ينبغي للوزارة أن ---- مع المجتمعات المحلية قبل اعتماد خطة النقل الجديدة.
A) تتشاورَ B) تتشاورُ C) تتشاورْ D) تشاورتْ E) يتشاورون
**Doğru cevap:** تتشاورَ
**Açıklama:** «ينبغي ... أن» gereklilik bildirir ve «أن» muzâriyi mansup yapar; özne müennes tekildir. Doğru biçim “تتشاورَ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 33 — Orta
سوف ---- مشروعُ جمع البيانات في الصيف المقبل بمشاركة باحثين من ثلاث جامعات.
A) يبدأُ B) بدأَ C) ابدأْ D) لم يبدأْ E) كان يبدأُ
**Doğru cevap:** يبدأُ
**Açıklama:** «سوف» gelecek zaman edatıdır; ardından olumlu muzâri fiil gelir. Doğru biçim “يبدأُ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 34 — Orta
الباحثون لم ---- استنتاجاتهم على مقابلة واحدة؛ بل قارنوا مصادر عديدة للبيانات.
A) يبنوا B) يبنونَ C) بنوا D) يبني E) سيبنون
**Doğru cevap:** يبنوا
**Açıklama:** «لم» ile beş fiilin (الأفعال الخمسة) sonundaki nûn düşer; üçüncü çoğul biçim «يبنوا» olur. Doğru biçim “يبنوا”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 35 — Orta
لن ---- المؤسساتُ بنتائج الدراسة قبل انتهاء فحص جودة البيانات والمقارنة بين العينات.
A) تعلنَ B) تعلنُ C) تعلنْ D) أعلنتْ E) يعلنُ
**Doğru cevap:** تعلنَ
**Açıklama:** «لن» sonrasındaki muzâri mansuptur; akılsız çoğul «المؤسسات» için müennes tekil «تعلنَ» gerekir. Doğru biçim “تعلنَ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 36 — Orta
لا يجوزُ للباحثين أن ---- أسماءَ المشاركين في الملفات المتاحة للجمهور.
A) ينشروا B) ينشرون C) نشروا D) ينشرُ E) انشروا
**Doğru cevap:** ينشروا
**Açıklama:** «أن» nasb edatı ve müzekker çoğul özne bir arada «ينشروا» biçimini doğurur; beş fiilde nûn düşer. Doğru biçim “ينشروا”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 37 — Orta
يجبُ ---- آراءِ المشاركين بطريقة تحترم السرية وتمنع كشف هوياتهم الشخصية.
A) توثيقُ B) وثّقَ C) يوثّقُ D) سيوثّقُ E) وثّقْ
**Doğru cevap:** توثيقُ
**Açıklama:** «يجب» sonrasında burada cümlenin isimleşmiş öznesi olarak mastar «توثيقُ» gerekir. Doğru biçim “توثيقُ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 38 — Orta
المعلماتُ ---- مناهجَ جديدةً كل عام لتطوير مهارات القراءة لدى الأطفال.
A) يستخدمنَ B) يستخدمونَ C) يستخدمُ D) تستخدمُ E) استخدموا
**Doğru cevap:** يستخدمنَ
**Açıklama:** Önden gelen akıllı dişil çoğul özne «المعلمات» için muzâri «يستخدمن» çekimi gereklidir. Doğru biçim “يستخدمنَ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 39 — Orta
أظهرت المقابلاتُ أنَّ المشاركينَ ---- راضين عن خدمات النقل العام في المنطقة.
A) كانوا B) كانَ C) كانتْ D) يكونُ E) ستكونُ
**Doğru cevap:** كانوا
**Açıklama:** «أنّ» sonrasında «المشاركين» müzekker çoğuldur ve geçmişteki memnuniyet «كانوا راضين» ile aktarılır. Doğru biçim “كانوا”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 40 — Orta
إذا ---- حجم العينة في الدراسة المقبلة، فستزداد قدرة الباحثين على المقارنة بين المجموعات.
A) زادَ B) يزيدُ C) زِدْ D) لم يزدْ E) لن يزيدَ
**Doğru cevap:** زادَ
**Açıklama:** «إذا» sonrasındaki tamamlanmış koşul Arapçada sıkça mâzî biçimiyle kurulur; cevap cümlesi geleceği gösterir. Doğru biçim “زادَ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 41 — Zor
إنْ ---- المواردُ اللازمةُ للمدارس، تتحسّنْ فرصُ التعليم في المناطق البعيدة عن المدن.
A) تتوافرْ B) تتوافرُ C) تتوافرَ D) توافرتْ E) ستتوافرُ
**Doğru cevap:** تتوافرْ
**Açıklama:** «إنْ» koşul edatıdır; şart cümlesinin muzâri fiili meczum olur ve «تتوافرْ» sükûnla biter. Doğru biçim “تتوافرْ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 42 — Zor
مهما ---- الظروفُ الاقتصاديةُ، فإنّ الحاجةَ إلى بيانات موثوقة تظلُّ أساسيةً لصنع القرار.
A) تتغيّرْ B) تتغيّرُ C) تتغيّرَ D) تغيّرتْ E) ستتغيّرُ
**Doğru cevap:** تتغيّرْ
**Açıklama:** «مهما» şart edatı kendinden sonraki muzâriyi cezm eder; değişen koşul ile temel ihtiyaç karşılaştırılır. Doğru biçim “تتغيّرْ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 43 — Zor
ما دام المشاركون ---- بقواعد السرية، يمكن للفريق الاستمرار في جمع بيانات المقابلات.
A) يلتزمونَ B) التزموا C) سيلتزمون D) التزمْ E) لن يلتزموا
**Doğru cevap:** يلتزمونَ
**Açıklama:** «ما دام» süreklilik koşulunu ifade eder; isimden sonra süren eylemi gösteren müzekker çoğul muzâri uygundur. Doğru biçim “يلتزمونَ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 44 — Zor
لم يكن هذا التقريرُ ---- في موعده لولا مشاركةُ الباحثين من جامعات مختلفة.
A) ليُنجَزَ B) ليُنجَزُ C) ليُنجَزْ D) لأُنجِزَ E) ينجِزُ
**Doğru cevap:** ليُنجَزَ
**Açıklama:** «لم يكن ... لِـ» olumsuz «كان» sonrasındaki lâm-ı cuhûd yapısında muzâri mansup gelir; rapor edilgen biçimde tamamlanandır. Doğru biçim “ليُنجَزَ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 45 — Zor
لولا دعمُ المؤسسات المحلية، لما ---- الدراسةُ الميدانيةُ في وقت قصير رغم صعوبة الظروف.
A) اكتملتْ B) تكتملُ C) ستكتملُ D) تكتملْ E) اكتمِلْ
**Doğru cevap:** اكتملتْ
**Açıklama:** «لولا ... لما» gerçekleşmemiş karşı-olgusal durumu belirtir; «لما» ardından geçmiş zaman fiili kullanılır. Doğru biçim “اكتملتْ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 46 — Zor
الطلابُ لم ---- في الاستطلاع الأخير لأنّ الأسئلةَ لم تكن واضحةً بما فيه الكفاية.
A) يشاركوا B) يشاركونَ C) شاركوا D) يشاركُ E) سيشاركون
**Doğru cevap:** يشاركوا
**Açıklama:** «لم» beş fiillerde son nûnu düşürür; önde gelen müzekker çoğul özneye uygun biçim «يشاركوا»dur. Doğru biçim “يشاركوا”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 47 — Zor
أكّد الباحثون أنهم لن ---- عن التحقّق من نتائج المسح قبل إتمام المراجعة المستقلة.
A) يتراجعوا B) يتراجعونَ C) تراجعوا D) يتراجعُ E) تراجَعْ
**Doğru cevap:** يتراجعوا
**Açıklama:** «لن» beş fiillerde nûnun düşmesini gerektirir; çoğul özneyle «يتراجعوا» kullanılır. Doğru biçim “يتراجعوا”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 48 — Zor
حرص المشرفون على توفير الدعم للمشاركين كي لا ---- من الدراسة بسبب صعوبات اللغة.
A) ينسحبوا B) ينسحبونَ C) انسحبوا D) ينسحبُ E) سينسحبون
**Doğru cevap:** ينسحبوا
**Açıklama:** «كي لا» ardından muzâri mansup olur ve akıllı çoğul erkek «ينسحبوا» biçiminde nûn düşer. Doğru biçim “ينسحبوا”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 49 — Zor
إنّ ---- المشاركينَ في هذه الدراسةِ يتعاملون مع البيانات وفق ضوابط أخلاقية صارمة.
A) الباحثينَ B) الباحثونَ C) الباحثانِ D) الباحثُ E) باحثونَ
**Doğru cevap:** الباحثينَ
**Açıklama:** «إنّ» isim cümlesine girdiğinde ismini mansup yapar; «الباحثينَ» sağlam müzekker çoğulun nasb biçimidir. Doğru biçim “الباحثينَ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 50 — Zor
كان الهدفُ من برنامج الدعم ---- للمعنيّين، لكنّ طريقةَ قياس النتائج احتاجت إلى تطوير.
A) واضحًا B) واضحٌ C) واضحٍ D) واضحونَ E) واضحةٌ
**Doğru cevap:** واضحًا
**Açıklama:** «كان» ismini merfû, haberini mansup yapar; müzekker tekil «الهدف»in haberi «واضحًا» olur. Doğru biçim “واضحًا”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 51 — Zor
اعتمد الباحثون على البياناتِ ---- بعناية قبل كتابة التقرير لتجنّب الاستنتاجات المتسرّعة.
A) المُحلَّلةِ B) المُحلِّلةِ C) يُحلِّلُ D) تُحلَّلَ E) التحليلُ
**Doğru cevap:** المُحلَّلةِ
**Açıklama:** «البيانات المُحلَّلة» işlenen/veri üzerinde işlem yapılan anlamında ism-i mefûl gerektirir, ism-i fâil veri analiz eden demektir. Doğru biçim “المُحلَّلةِ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 52 — Zor
ساهم الباحثون ---- في المقابلات الميدانية في تحسين جودة الأسئلة ومراجعة الاستنتاجات.
A) المشاركونَ B) المشاركينَ C) المشاركةُ D) يشاركونَ E) المشاركِ
**Doğru cevap:** المشاركونَ
**Açıklama:** «الباحثون» merfû müzekker çoğuldur; onu niteleyen ism-i fâil/sıfat «المشاركونَ» da ref hâlinde uyum sağlar. Doğru biçim “المشاركونَ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 53 — Zor
تبيّنَ للطلاب أنّ النتائجَ ---- في التقرير السنوي قبل عقد الندوة العلمية بأسبوع.
A) نُشرتْ B) نَشرتْ C) تُنشرُ D) ستنشرُ E) انشرْ
**Doğru cevap:** نُشرتْ
**Açıklama:** «النتائج» yapan değil yayımlanan unsurdur; geçmişte tamamlanmış edilgen müennes tekil «نُشرتْ» gerekir. Doğru biçim “نُشرتْ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 54 — Zor
من المتوقع أن ---- نتائجُ المسح الاجتماعي من قِبل لجنة مستقلة قبل إعلانها للصحافة.
A) تُراجَعَ B) تُراجَعُ C) تُراجَعْ D) تَراجِعُ E) راجعتْ
**Doğru cevap:** تُراجَعَ
**Açıklama:** «أن» muzâriyi mansup yapar; «نتائج» akılsız çoğul olduğundan müennes tekil edilgen «تُراجَعَ» kullanılır. Doğru biçim “تُراجَعَ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 55 — Zor
بعدما ---- جمعُ البياناتِ، بدأ الفريقُ مرحلةَ التحليل النوعي لمقابلات المشاركين.
A) اكتملَ B) يكتملُ C) سيكتملُ D) اكتمِلْ E) لم يكتملْ
**Doğru cevap:** اكتملَ
**Açıklama:** «بعدما» burada tamamlanmış bir olayın ardından başlayan ikinci olayı bağlar; mâzî «اكتملَ» doğru sıralamayı verir. Doğru biçim “اكتملَ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 56 — Zor
حاول الباحثون أن ---- نتائجَ المدن الثلاث باستخدام المؤشرات نفسها رغم اختلاف العينات.
A) يُقارنوا B) يُقارنونَ C) قارنوا D) يُقارنُ E) سيُقارنون
**Doğru cevap:** يُقارنوا
**Açıklama:** «أن» nasb edatı beş fiillerde nûnu düşürür; önde gelen çoğul «الباحثون» ile «يقارنوا» gerekir. Doğru biçim “يُقارنوا”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 57 — Zor
متى ---- الباحثةُ مقابلاتٍ منتظمةً مع الأسر، تتضحْ لها الاختلافاتُ بين التجارب الاجتماعية.
A) تُجرِ B) تُجري C) تُجريَ D) أجرتْ E) ستُجري
**Doğru cevap:** تُجرِ
**Açıklama:** «متى» şart edatıdır; sonu illet harfli «تُجري» fiili cezm edilince illet harfi düşer ve «تُجرِ» kalır. Doğru biçim “تُجرِ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 58 — Zor
ما إنْ ---- النتائجُ الرسميةُ حتى بدأت المنظماتُ تناقش أثرَ السياسة الجديدة في المجتمع.
A) أُعلنتْ B) تُعلَنُ C) ستُعلَنُ D) أعلنَ E) أعلِنْ
**Doğru cevap:** أُعلنتْ
**Açıklama:** «ما إنْ ... حتى» biri gerçekleşir gerçekleşmez diğerinin başladığını gösterir; geçmişte yayımlanan sonuç için edilgen mâzî gerekir. Doğru biçim “أُعلنتْ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 59 — Zor
أصبحَ وضعُ الخدمات العامة ---- من السابق بعد افتتاح عدد من المراكز الجديدة في القرى.
A) أفضلَ B) أفضلُ C) أفضلِ D) أفضَلونَ E) فُضلى
**Doğru cevap:** أفضلَ
**Açıklama:** «أصبح» nâkıs fiildir; ismi merfû, haberi mansuptur. «أفضلَ» ism-i tafdîlin haber konumundaki biçimidir. Doğru biçim “أفضلَ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Soru 60 — Zor
لو كانت الأدواتُ صالحةً للقياس، لما ---- الباحثةُ إلى إعادة جمع البيانات من البداية.
A) اضطرّتْ B) تضطرُّ C) ستضطرُّ D) تضطرَّ E) اضطرّْ
**Doğru cevap:** اضطرّتْ
**Açıklama:** «لو ... لما» geçmişte gerçekleşmemiş koşulun sonucunu anlatır; müennes «الباحثة» için mâzî «اضطرّتْ» gerekir. Doğru biçim “اضطرّتْ”dır. Boşluğun çevresindeki Arapça zaman, kişi veya dil bilgisi ipucu bu seçimi zorunlu kılar; diğer seçenekler aynı yapıda kullanılamaz.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
YÖKDİL Arapça - Sosyal Bilimler Fiiller, Zamanlar ve Dil Bilgisi - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
YÖKDİL Arapça - Sosyal Bilimler Fiiller, Zamanlar ve Dil Bilgisi - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
YÖKDİL Arapça - Sosyal Bilimler Fiiller, Zamanlar ve Dil Bilgisi - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
YÖKDİL Arapça - Sosyal Bilimler Fiiller, Zamanlar ve Dil Bilgisi - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene