Konu Anlatımı / Ders Notu

Nükleik Asitler, Moleküler Biyoloji ve Klinik Biyokimya Ders Notu

DUS nükleik asit metabolizması ve klinik biyokimya için enzim ve mekanizma çalışma notları.

Nükleik Asitler, Moleküler Biyoloji ve Klinik Biyokimya — Ders Notu

Nükleotit ve sentez yolları

| Başlık | Sınav eşleştirmesi | | --- | --- | | Nükleozit | Baz + şeker, fosfat yok | | Nükleotit | Baz + şeker + fosfat | | Pürin de novo | Halkası PRPP üzerinde kurulur; ilk tam ürün IMP | | Pirimidin de novo | Halkası PRPP’den önce oluşur; CPS-II kullanılır | | Pürin kurtarma | HGPRT, hipoksantin/guanin → IMP/GMP | | Pürin yıkımı | Ksantin oksidaz → ürik asit | | Pirimidin kusuru | UMP sentaz eksikliği → orotik asidüri | | dTMP | Timidilat sentaz: dUMP → dTMP, metilen-THF gerekir | | Folat döngüsü | DHFR: dihidrofolat → tetrahidrofolat | | dNTP öncülü | Ribonükleotit redüktaz: NDP → dNDP |

DNA ve RNA

  • **DNA 5′→3′ uzar**; DNA polimeraz primer gerektirir; kalıp 3′→5′ okunur.
  • **Helikaz:** iplik açma. **Topoizomeraz:** gerilim giderme. **Ligaz:** kesik birleştirme.
  • **Pol α–primaz:** başlatma; **pol ε:** ağırlıkla leading; **pol δ:** ağırlıkla lagging; **pol γ:** mitokondri.
  • **Telomeraz:** RNA kalıplı ters transkriptaz.
  • **RNA pol I:** 28S, 18S, 5.8S rRNA; **II:** pre-mRNA; **III:** tRNA, 5S rRNA.
  • **Pre-mRNA işlenmesi:** 5′ kap, splicing, 3′ poli-A.
  • **Başlangıç kodonu:** AUG; **dur kodonları:** UAA, UAG, UGA.

DNA hasarı ve tanı

| Hasar / görev | Temel yol | | --- | --- | | Okside baz, deaminasyon | BER | | UV pirimidin dimerleri, hacimli lezyon | NER | | Replikasyon yanlış eşleşmeleri | MMR | | Çift zincir kırığı, homolog kalıp | HR | | Çift zincir kırığı, uç birleştirme | NHEJ |

  • **Xeroderma pigmentosum** NER defektiyle ilişkilidir.
  • **Mikrosatellit instabilitesi** MMR defektinde görülebilir.
  • **Frameshift** 3’ün katı olmayan indel ile oluşabilir.
  • **RT-PCR** RNA’yı önce cDNA’ya çevirir; **qPCR** çoğaltmayı nicel izler.

Klinik ve oral biyokimya

  • **Serum:** pıhtı sonrası; **plazma:** antikoagülanla elde edilir, fibrinojen içerir.
  • **Duyarlılık:** hastalarda pozitif oranı. **Özgüllük:** sağlamlarda negatif oranı.
  • **PPV:** hastalık prevalansından etkilenir; test sonucu tanı yerine geçmez.
  • **HbA1c:** yaklaşık son 2–3 aylık glisemi; eritrosit yaşam süresi önemli.
  • **CRP:** nonspesifik sistemik inflamasyon belirteci.
  • **Tükürük:** bikarbonat/fosfat tamponu, müsin, amilaz, sekretuar IgA.
  • **Mineral:** hidroksiapatit pH düşünce çözünmeye yatkınlaşır.
  • **Aktif MMP-8:** periodontal kollajen yıkımı ile ilişkili biyobelirteç; tek başına tanı değildir.

Kısa Özet

Pürin ve pirimidin biyosentezindeki halka sırası farklıdır. HGPRT geri kazanım, CPS-II pirimidin sentezi, timidilat sentaz dTMP yapımıyla ilgilidir. DNA 5′→3′ sentezlenir; RNA pol II mRNA, pol III tRNA/5S rRNA üretir. BER, NER ve MMR farklı hasarları düzeltir. Klinik ölçümlerde örnek, biyobelirteç ve prevalans birlikte yorumlanmalıdır.

Bu Üniteyi Pekiştir

Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.

Konu Anlatımı

Nükleik Asitler, Moleküler Biyoloji ve Klinik Biyokimya Konu Anlatımı

Konuyu ayrıntılı ve öğretici şekilde öğren.

Konu Anlatımını Aç
Hızlı Tekrar

Nükleik Asitler, Moleküler Biyoloji ve Klinik Biyokimya Hızlı Tekrar

Sınav öncesi kritik bilgilerle hızlı tekrar yap.

Hızlı Tekrarı Aç
Kolay

DUS Biyokimya Nükleik Asitler, Moleküler Biyoloji ve Klinik Biyokimya - Kolay Test

20 soru

Temel kavramları kontrol et

Testi Çöz
Orta

DUS Biyokimya Nükleik Asitler, Moleküler Biyoloji ve Klinik Biyokimya - Orta Test

20 soru

Bilgini uygulamaya geçir

Testi Çöz
Zor

DUS Biyokimya Nükleik Asitler, Moleküler Biyoloji ve Klinik Biyokimya - Zor Test

20 soru

Detay ve yorum gücünü ölç

Testi Çöz
Karma

DUS Biyokimya Nükleik Asitler, Moleküler Biyoloji ve Klinik Biyokimya - Karma Test 1

20 soru

Gerçek sınav temposunda kendini dene

Testi Çöz
PDF İndirme

Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium