Konu Anlatımı / Ders Notu
Nükleik Asitler, Moleküler Biyoloji ve Klinik Biyokimya Ders Notu
DUS nükleik asit metabolizması ve klinik biyokimya için enzim ve mekanizma çalışma notları.
Nükleik Asitler, Moleküler Biyoloji ve Klinik Biyokimya — Ders Notu
Nükleotit ve sentez yolları
| Başlık | Sınav eşleştirmesi | | --- | --- | | Nükleozit | Baz + şeker, fosfat yok | | Nükleotit | Baz + şeker + fosfat | | Pürin de novo | Halkası PRPP üzerinde kurulur; ilk tam ürün IMP | | Pirimidin de novo | Halkası PRPP’den önce oluşur; CPS-II kullanılır | | Pürin kurtarma | HGPRT, hipoksantin/guanin → IMP/GMP | | Pürin yıkımı | Ksantin oksidaz → ürik asit | | Pirimidin kusuru | UMP sentaz eksikliği → orotik asidüri | | dTMP | Timidilat sentaz: dUMP → dTMP, metilen-THF gerekir | | Folat döngüsü | DHFR: dihidrofolat → tetrahidrofolat | | dNTP öncülü | Ribonükleotit redüktaz: NDP → dNDP |
DNA ve RNA
- **DNA 5′→3′ uzar**; DNA polimeraz primer gerektirir; kalıp 3′→5′ okunur.
- **Helikaz:** iplik açma. **Topoizomeraz:** gerilim giderme. **Ligaz:** kesik birleştirme.
- **Pol α–primaz:** başlatma; **pol ε:** ağırlıkla leading; **pol δ:** ağırlıkla lagging; **pol γ:** mitokondri.
- **Telomeraz:** RNA kalıplı ters transkriptaz.
- **RNA pol I:** 28S, 18S, 5.8S rRNA; **II:** pre-mRNA; **III:** tRNA, 5S rRNA.
- **Pre-mRNA işlenmesi:** 5′ kap, splicing, 3′ poli-A.
- **Başlangıç kodonu:** AUG; **dur kodonları:** UAA, UAG, UGA.
DNA hasarı ve tanı
| Hasar / görev | Temel yol | | --- | --- | | Okside baz, deaminasyon | BER | | UV pirimidin dimerleri, hacimli lezyon | NER | | Replikasyon yanlış eşleşmeleri | MMR | | Çift zincir kırığı, homolog kalıp | HR | | Çift zincir kırığı, uç birleştirme | NHEJ |
- **Xeroderma pigmentosum** NER defektiyle ilişkilidir.
- **Mikrosatellit instabilitesi** MMR defektinde görülebilir.
- **Frameshift** 3’ün katı olmayan indel ile oluşabilir.
- **RT-PCR** RNA’yı önce cDNA’ya çevirir; **qPCR** çoğaltmayı nicel izler.
Klinik ve oral biyokimya
- **Serum:** pıhtı sonrası; **plazma:** antikoagülanla elde edilir, fibrinojen içerir.
- **Duyarlılık:** hastalarda pozitif oranı. **Özgüllük:** sağlamlarda negatif oranı.
- **PPV:** hastalık prevalansından etkilenir; test sonucu tanı yerine geçmez.
- **HbA1c:** yaklaşık son 2–3 aylık glisemi; eritrosit yaşam süresi önemli.
- **CRP:** nonspesifik sistemik inflamasyon belirteci.
- **Tükürük:** bikarbonat/fosfat tamponu, müsin, amilaz, sekretuar IgA.
- **Mineral:** hidroksiapatit pH düşünce çözünmeye yatkınlaşır.
- **Aktif MMP-8:** periodontal kollajen yıkımı ile ilişkili biyobelirteç; tek başına tanı değildir.
Kısa Özet
Pürin ve pirimidin biyosentezindeki halka sırası farklıdır. HGPRT geri kazanım, CPS-II pirimidin sentezi, timidilat sentaz dTMP yapımıyla ilgilidir. DNA 5′→3′ sentezlenir; RNA pol II mRNA, pol III tRNA/5S rRNA üretir. BER, NER ve MMR farklı hasarları düzeltir. Klinik ölçümlerde örnek, biyobelirteç ve prevalans birlikte yorumlanmalıdır.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
DUS Biyokimya Nükleik Asitler, Moleküler Biyoloji ve Klinik Biyokimya - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
DUS Biyokimya Nükleik Asitler, Moleküler Biyoloji ve Klinik Biyokimya - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
DUS Biyokimya Nükleik Asitler, Moleküler Biyoloji ve Klinik Biyokimya - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
DUS Biyokimya Nükleik Asitler, Moleküler Biyoloji ve Klinik Biyokimya - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.