Konu Anlatımı / Ders Notu

Ses Bilgisi ve Ses Olayları Ders Notu

KPSS Ön Lisans Türkçe ses bilgisi, ünlü uyumları ve ses olaylarını örneklerle açıklar.

Ses Bilgisi ve Ses Olayları — Ders Notu

Ünlüleri Tanı

| Sınıf | Sesler | |---|---| | Kalın | a, ı, o, u | | İnce | e, i, ö, ü | | Düz | a, e, ı, i | | Yuvarlak | o, ö, u, ü | | Geniş | a, e, o, ö | | Dar | ı, i, u, ü |

Sert ünsüzler: **f-s-t-k-ç-ş-h-p**.

Ünlü Uyumları

**Büyük ünlü uyumu:** Kalın ünlüyü kalın, inceyi ince izler. “Kapılar” uyar, “kalem” uymaz.

**Küçük ünlü uyumu:** Düzden sonra düz; yuvarlaktan sonra dar yuvarlak ya da geniş düz ünlü gelebilir. “Gözlük” uyar, “yağmur” uymaz.

Kök ve Ek Üzerinden Ses Olayları

| Olay | Örnek | Değişim | |---|---|---| | Ünsüz yumuşaması | kitap → kitabı | p → b | | Ünsüz benzeşmesi | kitap + da → kitapta | d → t | | Ünlü düşmesi | burun → burnu | içteki u düşer | | Ünlü daralması | başla + yor → başlıyor | a → ı | | Ünsüz düşmesi | ufak + cık → ufacık | k düşer | | Ünsüz türemesi | his + etmek → hissetmek | s ikizleşir | | Ünlü türemesi | az + cık → azıcık | ı türer | | Kaynaştırma | araba + a → arabaya | y girer | | Ulama | son akşam | söyleyişte bağlanma |

Kaynaştırmayı Ayırt Et

**y:** arabaya. **ş:** ikişer. **s:** annesi. **n:** ona.

Birden Fazla Olay

**Kaybolmak:** Kayıp + olmak → kaybolmak. Ünlü düşmesi ve p→b yumuşaması birlikte vardır.

**Ağzında:** Ağız + ı + n + da → ağzında. Ünlü düşmesi ve n kaynaştırması vardır.

Sınav Stratejisi

  1. Önce kökü belirle: başlıyor ← başla-.
  2. Sonra sesin **kökten mi ekten mi** değiştiğini kontrol et.
  3. Aynı sözcükte birden çok olay bulunabileceğini unutma.
  4. Ses uyumuna aykırılık tek başına yanlış yazım demek değildir.

Kısa Özet

Sekiz ünlü, sekiz sert ünsüz, iki ünlü uyumu ve başlıca ses değişmeleri bilinmelidir. **Kitabı** yumuşama; **kitapta** benzeşme; **burnu** düşme; **başlıyor** daralma; **küçücük** ünsüz düşmesi; **hissetmek** ünsüz türemesi; **arabaya** kaynaştırma örneğidir. Her soruda kök ve eki karşılaştır.

Bu Üniteyi Pekiştir

Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.

Konu Anlatımı

Ses Bilgisi ve Ses Olayları Konu Anlatımı

Konuyu ayrıntılı ve öğretici şekilde öğren.

Konu Anlatımını Aç
Hızlı Tekrar

Ses Bilgisi ve Ses Olayları Hızlı Tekrar

Sınav öncesi kritik bilgilerle hızlı tekrar yap.

Hızlı Tekrarı Aç
Kolay

KPSS Ön Lisans Türkçe Ses Bilgisi ve Ses Olayları - Kolay Test

20 soru

Temel kavramları kontrol et

Testi Çöz
Orta

KPSS Ön Lisans Türkçe Ses Bilgisi ve Ses Olayları - Orta Test

20 soru

Bilgini uygulamaya geçir

Testi Çöz
Zor

KPSS Ön Lisans Türkçe Ses Bilgisi ve Ses Olayları - Zor Test

20 soru

Detay ve yorum gücünü ölç

Testi Çöz
Karma

KPSS Ön Lisans Türkçe Ses Bilgisi ve Ses Olayları - Karma Test 1

20 soru

Gerçek sınav temposunda kendini dene

Testi Çöz
PDF İndirme

Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium