10. Sınıf Coğrafya: CBS ve Uzaktan Algılamanın Uygulama Alanları – Ders Notu

CBS ve Uzaktan Algılamanın Uygulama Alanları – Ders Notu

Temel Tanım

Uzaktan algılama ve CBS, mekânsal verilerden elde edilen coğrafi bilgilerin:

• toplanması,
• analizi,
• görüntülenmesi,
• kullanılması

için kullanılan teknolojilerdir.

Başlıca Uygulama Alanları

Çevresel Analiz

• doğal kaynak yönetimi
• arazi kullanımı değişiklikleri
• ormansızlaşma
• çölleşme
• doğal afet risklerinin değerlendirilmesi

Tarım

• tarım alanlarının izlenmesi
• bitki örtüsü analizi
• verimlilik değerlendirmeleri
• tarımsal su kullanımının optimizasyonu

Şehir Yönetimi

• kentsel büyüme izleme
• altyapı yönetimi
• ulaşım planlaması

Su Kaynakları Yönetimi

• su kalitesinin izlenmesi
• su kaynaklarının haritalanması
• su arzının planlanması

Çevre Koruma

• habitat izleme
• biyoçeşitlilik izleme
• doğal yaşamın korunması
• biyolojik çeşitliliğin korunması

Afet Yönetimi

• afetlerin izlenmesi
• zararın belirlenmesi
• acil durum müdahalesinin koordine edilmesi

AYDES

AFAD tarafından geliştirilen, mekânsal bilgi teknolojileriyle bütünleştirilmiş web tabanlı Afet Yönetim ve Karar Destek Sistemidir.

TAMP'ın bilişim altyapısıdır.

Üç ana bileşen:

1. Olay Komuta Sistemi
2. Mekânsal Bilgi Sistemi
3. İyileştirme Sistemi

Olay Komuta Sistemi

• hazırlık, planlama ve müdahale süreçleri
• nakliye, kaynak ve talep yönetimi
• SMS ve e-posta ile olay bildirimleri
• anlık mesajlaşma ve e-posta ile iletişim

Mekânsal Bilgi Sistemi

• afet öncesi, esnası ve sonrası veriye hızlı ve doğru erişim
• veriden yeni bilgi üretme
• mekânsal sorgu ve analiz
• gerçek zamanlı veri güncelleme
• görüntüleme ve raporlama

Örnek araçlar:

• harita araçları
• coğrafi analiz
• coğrafi veri girişi
• rota araçları
• servisler
• altlıklar
• adres arama
• depremler
• coğrafi araçlar
• arama/sorgulama
• planlama araçları
• katman yönetimi

İyileştirme Sistemi

Afet sonrası:

• hasar tespit
• hak sahipliği
• yer seçimi

süreçlerinin CBS destekli bilişim ortamında yürütülmesini sağlar.

Mobil uygulamalar saha verisi ve konum bilgisinin toplanmasına yardımcı olur.

Harita Örnekleri

Ders kitabındaki etkinlikte:

• nükleer santral dağılışı,
• Türkiye yağış haritası,
• İstanbul depremi yardım ve tahliye haritası,
• Türkiye fiziki haritası,
• Gümüşhane afet ve acil durum toplanma alanları

üzerinden kullanım alanları yorumlanmaktadır.

CBS ve Uzaktan Algılamanın Uygulama Alanları Kısa Özeti

CBS ve uzaktan algılama, mekânsal bilgiyi toplama, analiz etme, görüntüleme ve kullanma amacıyla kullanılır. Çevresel analiz, tarım, şehir yönetimi, su kaynakları, çevre koruma ve afet yönetimi başlıca uygulama alanlarıdır. AYDES, Türkiye'de afet yönetiminde mekânsal bilgi teknolojilerinin kullanımına önemli bir örnektir ve Olay Komuta Sistemi, Mekânsal Bilgi Sistemi ile İyileştirme Sistemi bileşenlerinden oluşur.