Alerji Ders Notu

Alerji

Alerji, bağışıklık sisteminin normalde zararsız maddelere karşı aşırı reaksiyon göstermesidir.

Alerjik reaksiyona yol açan maddelere alerjen denir.

Alerjenler kişiden kişiye değişebilir.

Alerjen Örnekleri

Alerjenlere:

• ilaç,
• polen,
• arı zehri,
• penisilin,
• küf,
• toz,
• tüy,
• balık,
• yumurta,
• çilek,
• yer fıstığı

örnek verilir.

Alerjiye Etki Eden Faktörler

Alerjinin ortaya çıkmasında genetik eğilim yanında:

• hava kirliliği,
• kimyasallar,
• beslenme şekli,
• çevre kirliliği

gibi çevresel etkenler de rol oynar.

Alerjik Hastalıklar

Başlıca alerjik hastalıklar:

• alerjik rinit,
• astım,
• göz nezlesi,
• egzama.

Alerjik rinit burun zarında, astım bronşlarda, egzama deride alerjik reaksiyon oluşturur.

Alerjenlerin Vücuda Girişi

Alerjenler:

• solunumla,
• deriye temasla,
• yiyeceklerle

vücuda girebilir.

İlk Karşılaşma

Alerjenle ilk karşılaşmada B lenfositleri plazma hücrelerine dönüşür.

Plazma hücreleri antikor üretir.

Antikorlar bağ dokudaki mast hücrelerinin zarına tutunur.

Sonraki Karşılaşma

Aynı alerjen tekrar vücuda girdiğinde mast hücresindeki antikorlara bağlanır.

Mast hücresi aktive olur ve histamin salgılar.

Histamin

Histamin yangısal tepki oluşturur.

Bunun sonucunda:

• hapşırma,
• burun akması,
• göz yaşarması,
• ciltte kızarma,
• kaşıntı,
• ağrı,
• şişme,
• solunum zorluğu

görülebilir.

Antihistaminikler

Antihistaminik ilaçlar histaminin hedef hücrelerdeki reseptörlerini bloke eder.

Böylece alerjik tepkilerin ortaya çıkması önlenebilir veya azaltılabilir.

Anafilaktik Şok

Arı zehri, yer fıstığı veya penisiline karşı aşırı hassas kişilerde anafilaktik şok görülebilir.

Yoğun histamin salınımı:

• damarların genişlemesine,
• kan basıncının düşmesine,
• solunum yollarının daralmasına,
• nefes darlığına

neden olabilir.

Anafilaktik şok acil müdahale gerektirir.

Ders kitabında epinefrin enjeksiyonlarının kullanılabildiği belirtilir.

Sık Karıştırılan Noktalar

Alerjen ile antikor aynı şey değildir.

İlk karşılaşmada antikor üretimi ve mast hücresine bağlanma görülür.

Sonraki karşılaşmada alerjen antikora bağlanınca histamin salgılanır.

Antihistaminikler histamin reseptörlerini bloke eder.

Anafilaktik şok ağır ve yaşamı tehdit eden bir alerjik tepkidir.

Kısa Özet

Alerjide zararsız bir maddeye karşı aşırı bağışıklık tepkisi oluşur. İlk karşılaşmada B lenfositlerinden gelişen plazma hücreleri antikor üretir ve antikorlar mast hücresine tutunur. Sonraki karşılaşmada alerjen bu antikorlara bağlanır, histamin salgılanır ve alerjik belirtiler ortaya çıkar.