Konu Anlatımı / Ders Notu

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve İnsan Hakları Hukuku Hızlı Tekrar

Sınavda sık karıştırılanlar, son iki dakika tekrarı ve kendini kontrol soruları

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve İnsan Hakları Hukuku – Hızlı Tekrar

Bu bölüm sınav öncesi hızlı okuma içindir. Önce **temel madde eşleştirmelerini**, sonra **tuzaklı ayrımları**, son olarak **kendini kontrol sorularını** gözden geçir.

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

**1. İlk üç madde ile dördüncü madde:** 1 Cumhuriyet; 2 demokratik, laik, sosyal hukuk devleti; 3 dil, bayrak, millî marş, başkent; 4 bunları değiştirme ve teklif yasağı. 'Başkent hangi maddede?' ile 'değişmezlik hangi maddede?' farklı sorulardır.

**2. Egemenlik ile yetki kullanan organ:** Egemenlik m.6 gereği millete aittir. Yasama m.7 TBMM, yürütme m.8 Cumhurbaşkanı, yargı m.9 bağımsız ve tarafsız mahkemelerdir.

**3. Eşitlik ile aynılık:** m.10, keyfî ve hukuken haksız farklı muameleyi yasaklar; herkese her şartta bire bir aynı uygulamayı emretmez. Uygun destek tedbirleri eşitliği sağlayabilir.

**4. Hukuk devleti ile sosyal devlet:** Hukuk devleti kamu gücünün hukukla sınırlandırılması ve yargısal korunma; sosyal devlet refah ve fırsatlara erişim için olumlu görevlerdir. İkisi m.2 içinde birlikte yer alır.

**5. Kanunilik ile ölçülülük:** Bir hakkın sınırlanmasında kanun olması m.13 için gerekli fakat yeterli değildir. Hakkın özü, ilgili anayasal sebep ve müdahalenin orantısı ayrı incelenir.

**6. Olağan sınırlama ile olağanüstü hâl:** m.13 olağan dönem; m.15 olağanüstü dönemde bazı tedbirler ve dokunulmaz güvenceler. 'Olağanüstü hâlde tüm haklar sıfırlanır' ifadesi yanlıştır.

**7. Özel hayat ile haberleşme:** m.20 kişisel veriler ve özel hayat; m.22 iletişim ve haberleşme. Bir mesaj ifşası her ikisini de ilgilendirebilir.

**8. Düşünceyi taşıma ile açıklama:** m.25 düşünce ve kanaat sahibi olma; m.26 açıklama ve yayma. m.27 bilim ve sanat, m.28 basın hürriyetidir.

**9. Adil yargılanma ile masumiyet:** m.36 hak arama ve adil yargılanma; m.38 suç ve ceza güvenceleri ile masumiyet karinesi. İsnat, kesin mahkûmiyet değildir.

**10. Eğitim ile kamu hizmetine giriş:** m.42 eğitim ve öğrenim; m.70 görevin gerektirdiği nitelikler çerçevesinde kamu hizmetine girme; m.74 dilekçe, bilgi edinme, kamu denetçisine başvurma.

**11. İnsan hakları belgelerinin türü:** İHEB, BM Genel Kurulunun 10 Aralık 1948'de kabul ettiği bildirgedir. AİHS, Avrupa Konseyi sisteminde bağlayıcı bir sözleşmedir. Her iki metin aynı tür hukuki belge değildir.

**12. AYM ile AİHM:** AYM Türkiye'de anayasal bireysel başvuru merciidir; AİHM Strazburg'daki AİHS mahkemesidir. AB Adalet Divanı üçüncü ve farklı bir kurumdur.

**13. İki farklı süre:** AYM bireysel başvurusunda genel süre 30 gün; AİHM'de 1 Şubat 2022 sonrası ilgili kesin iç hukuk kararları için dört ay. Her birinde usul ve istisna koşulları ayrıca vardır.

**14. Her metin m.90 üstünlüğüne girmez:** Usulüne göre yürürlüğe konmuş, temel hak ve özgürlüklere ilişkin antlaşmanın kanunla aynı konuda çatışması gerekir. Her siyasi bildiri ve her imzalı protokol bu kapsama otomatik girmez.

**15. Yargısal denetim:** İdari işlemlerde m.125; AYM görevleri ve bireysel başvuru m.148; AYM kararlarının bağlayıcılığı m.153. İnceleme ve bağlayıcılık farklı maddelerdir.

Son 2 Dakikalık Tekrar

  1. Devletin şekli Cumhuriyet: **m.1**.
  2. Demokratik, laik, sosyal hukuk devleti: **m.2**.
  3. Başkent Ankara ve diğer simgeler: **m.3**.
  4. İlk üç maddeyi koruma: **m.4**.
  5. Egemenlik millete: **m.6**.
  6. Yasama TBMM, yürütme Cumhurbaşkanı, yargı bağımsız ve tarafsız mahkeme: **m.7–9**.
  7. Eşitlik: **m.10**; Anayasa'nın üstünlüğü: **m.11**.
  8. Olağan sınırlama: **m.13**; olağanüstü dönem: **m.15**.
  9. Özel hayat/kişisel veri: **m.20**; haberleşme: **m.22**.
  10. Düşünce: **m.25**; ifade: **m.26**; bilim-sanat: **m.27**.
  11. Hak arama: **m.36**; masumiyet: **m.38**.
  12. Eğitim: **m.42**; kamu hizmetine giriş: **m.70**; dilekçe: **m.74**.
  13. Temel hak antlaşmasıyla kanun çatışması: **m.90**.
  14. AYM bireysel başvuru: **m.148**, genel **30 gün**.
  15. AYM kararlarının bağlayıcılığı: **m.153**.
  16. İHEB: **BM, 10 Aralık 1948, bildirge**.
  17. AİHS: **Avrupa Konseyi, uluslararası sözleşme**.
  18. AİHM: **Strazburg, genel dört ay**.

Kendini Kontrol Et

  1. İlk üç anayasa maddesi neden değiştirilemez? → **4. maddedeki yasak nedeniyle**.
  2. Egemenliğin sahibi kim? → **Millet**.
  3. Yasama kime ait? → **TBMM**.
  4. Yürütme kimde? → **Cumhurbaşkanı**.
  5. Yargıyı kim kullanır? → **Bağımsız ve tarafsız mahkemeler**.
  6. Kanun önünde eşitlik kaçıncı madde? → **10**.
  7. Kanunlar neden Anayasa'ya aykırı olamaz? → **11. madde**.
  8. Olağan hak sınırlaması kaçıncı madde? → **13**.
  9. Özel sağlık verisinin izinsiz paylaşımı hangi hak? → **Özel hayat ve kişisel veri, m.20**.
  10. Yazışmaların gizliliği hangi madde? → **22**.
  11. Görüşü açıklama hangi madde? → **26**.
  12. Suçluluğu sabit olmayan kişi hangi karineyle korunur? → **Masumiyet karinesi, m.38**.
  13. Eğitim hakkı hangi madde? → **42**.
  14. Kamu hizmetine alınmada keyfî ayrım hangi maddeyi gündeme getirir? → **70 ve 10**.
  15. Dilekçe hakkı hangi madde? → **74**.
  16. Temel hak antlaşması–kanun çatışması hangi madde? → **90**.
  17. AYM bireysel başvuru hangi maddeye dayanır? → **148**.
  18. AYM kararları bağlayıcı mı? → **Evet, m.153**.
  19. İHEB ne zaman kabul edildi? → **10 Aralık 1948**.
  20. AİHM hangi kentte? → **Strazburg**.
  21. AYM genel başvuru süresi? → **30 gün**.
  22. AİHM güncel genel başvuru süresi? → **Dört ay**.

Bu Üniteyi Pekiştir

Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.

Konu Anlatımı

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve İnsan Hakları Hukuku Konu Anlatımı

Konuyu ayrıntılı ve öğretici şekilde öğren.

Konu Anlatımını Aç
Ders Notu

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve İnsan Hakları Hukuku Ders Notu

Ünitenin düzenli ve kısa özetini incele.

Ders Notunu Aç
Kolay

MEB-AGS Mevzuat Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve İnsan Hakları Hukuku - Kolay Test

20 soru

Temel kavramları kontrol et

Testi Çöz
Orta

MEB-AGS Mevzuat Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve İnsan Hakları Hukuku - Orta Test

20 soru

Bilgini uygulamaya geçir

Testi Çöz
Zor

MEB-AGS Mevzuat Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve İnsan Hakları Hukuku - Zor Test

20 soru

Detay ve yorum gücünü ölç

Testi Çöz
Karma

MEB-AGS Mevzuat Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve İnsan Hakları Hukuku - Karma Test 1

20 soru

Gerçek sınav temposunda kendini dene

Testi Çöz
PDF İndirme

Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium