Konu Anlatımı / Ders Notu
MSÜ Biyoloji Temel Bileşenler Ders Notları
Canlıların temel bileşikleri için kısa konu özeti, sayısal örnekler, sınav ipuçları.
Canlıların Yapısındaki Temel Bileşenler — Ders Notları
İnorganik Bileşikler
Su polar yapılıdır; pek çok iyonik ve polar maddeyi çözer. Yüksek öz ısısı sıcaklık değişimini yavaşlatır. Kohezyon su moleküllerinin birbirine, adezyon suyun farklı yüzeylere tutunmasıdır. Buz sıvı suya göre düşük yoğunlukta olduğu için yüzer. Mineraller enerji kaynağı değildir. Demir hemoglobinde, iyot tiroid hormonlarında, kalsiyum kemik ve sinir-kas işlevlerinde, fosfor ATP ve DNA'da önemlidir.
Karbonhidratlar
Monosakkaritler: Glikoz, fruktoz, galaktoz. Disakkaritler: Sükroz (glikoz+fruktoz), laktoz (glikoz+galaktoz), maltoz (glikoz+glikoz). Polisakkaritler: Nişasta bitkisel depo; glikojen hayvansal depo; selüloz bitki çeperi; kitin mantar çeperi ve eklem bacaklı dış iskeleti. Bağ kurarken dehidrasyonla su açığa çıkar; hidrolizde su kullanılır. Tek doğrusal zincirde n monomer varsa n−1 bağ olur.
Lipitler
Trigliserit = gliserol + 3 yağ asidi; 3 ester bağı ve 3 su. Fosfolipit = polar baş + apolar kuyruklar, zar çift tabakasına katılır. Doymuş yağ asitlerinde C=C yoktur; doymamışta en az bir C=C vardır. Yağlar yaklaşık 9 kcal/g; karbonhidrat ve proteinler yaklaşık 4 kcal/g enerji sağlar. Kolesterol steroit yapılı lipitlere örnektir.
Proteinler
Protein monomerleri amino asitlerdir. Peptit bağıyla polipeptit oluşur. Amino asitlerin sırası ve proteinin üç boyutlu şekli işlevi etkiler. Çok yüksek ısı veya aşırı pH proteini denatüre edebilir; peptit bağlarının tümü zorunlu olarak kopmaz.
Enzimler
Enzim tepkime hızını artırır ve aktivasyon enerjisini düşürür. Tepkime dengesini veya serbest enerji farkını değiştirmez. Sıcaklık optimuma kadar hızı artırabilir, aşırı ısı denatürasyon yapabilir. pH aktif bölgeyi etkiler. Enzim sabitken substrat artışında doygunluk görülür; doygunlukta aktif enzim miktarını artırmak hızı yükseltebilir.
Vitamin, DNA, RNA ve ATP
A, D, E, K yağda; B ve C suda çözünür. Vitaminler başlıca düzenleyici görevler üstlenir. DNA = fosfat + deoksiriboz + baz; RNA = fosfat + riboz + baz. DNA'da A-T, G-C tamamlayıcı çiftler bulunur; RNA'da timin yerine urasil vardır. DNA şeker-fosfat omurgası fosfodiester bağıyla kuruludur. ATP adenin, riboz ve üç fosfat taşır; hücrede doğrudan enerji aktarımını sağlar.
Kısa Özet
Su ve mineral inorganiktir. Karbonhidratlar kısa ve orta süreli enerji ile yapısal görevler, lipitler yoğun enerji depolama ve zar yapısı, proteinler yapı ve işlev, enzimler kataliz, vitaminler düzenleme, nükleik asitler bilgi, ATP doğrudan enerji aktarımı sağlar.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
MSÜ Biyoloji Canlıların Yapısındaki Temel Bileşenler - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
MSÜ Biyoloji Canlıların Yapısındaki Temel Bileşenler - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
MSÜ Biyoloji Canlıların Yapısındaki Temel Bileşenler - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
MSÜ Biyoloji Canlıların Yapısındaki Temel Bileşenler - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.