Konu Anlatımı / Ders Notu
MSÜ Coğrafya Dünya’nın Şekli ve Hareketleri, İklim Bilgisi Ders Notu
MSÜ Coğrafya: Dünya’nın Şekli ve Hareketleri, İklim Bilgisi için ders notu.
Dünya’nın Şekli ve Hareketleri, İklim Bilgisi — Ders Notu
Dünya’nın Hareketleri
- **Günlük dönüş:** batıdan doğuya, yaklaşık 24 saat; gece–gündüz ardışıklığı, yerel saat, Coriolis.
- **Yıllık dolanım:** Güneş çevresinde yaklaşık 365 gün 6 saat.
- **Eksen eğikliği:** yörünge düzlemine dik doğrultuyla 23°27′; dolanımla birlikte mevsimler.
Yılın Dört Tarihi
| Tarih | Dik ışın | Kuzey Yarım Küre | | --- | --- | --- | | 21 Mart | Ekvator | İlkbahar ekinoksu | | 21 Haziran | Yengeç Dönencesi | Yaz gündönümü, en uzun gündüz | | 23 Eylül | Ekvator | Sonbahar ekinoksu | | 21 Aralık | Oğlak Dönencesi | Kış gündönümü, en kısa gündüz |
Hava ve İklim
- **Hava durumu:** kısa süreli; **iklim:** uzun yıllık düzen.
- **Troposfer:** hava olaylarının yoğunlaştığı alt katman.
- **Termometre:** sıcaklık; **barometre:** basınç; **higrometre:** nem.
- **Anemometre:** rüzgâr hızı; **rüzgâr gülü:** rüzgâr yönü.
- **İzoterm:** eş sıcaklık; **izobar:** eş basınç; **izohyet:** eş yağış.
Basınç, Rüzgâr, Nem
- Rüzgârın temel itici nedeni **yatay basınç farkı**.
- Coriolis etkisi **Kuzey’de sağa**, **Güney’de sola** saptırır.
- Gündüz **deniz meltemi denizden karaya**; gece **kara meltemi karadan denize**.
- Gündüz **vadi meltemi yukarı**; gece **dağ meltemi aşağı** yönelir.
- Buhar miktarı aynıyken sıcaklık artarsa **bağıl nem düşme eğilimindedir**.
Yağış ve İklim
- **Yamaç yağışı:** hava dağ yamacında yükselir.
- **Yükselim yağışı:** ısınan hava dikey olarak yükselir.
- **Cephe yağışı:** sıcak–soğuk hava kütleleri karşılaşır.
- **Akdeniz iklimi:** yaz sıcak/kurak, kış ılık/yağışlı.
- **Karadeniz kıyıları:** yıl içine yayılmış yağış; denizellik.
- **İç kesimler:** karasallık ve daha büyük yıllık sıcaklık farkı.
Kısa Özet
Günlük dönüş ≈24 saat; yıllık dolanım ≈365 gün 6 saat; eksen eğikliği ≈23°27′. Mart/Eylül ekinoks, Haziran kuzeyde yaz, Aralık kuzeyde kış. Öğle yüksekliği 90° eksi açısal enlem farkıdır. İklim uzun yıllıktır. Rüzgâr basınç farkıyla oluşur; Coriolis kuzeyde sağ, güneyde sol; kıyı meltemleri gündüz ve gece ters yönlüdür. Yağışlar yamaç, yükselim ve cephe kökenli olabilir.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
MSÜ Coğrafya Dünya’nın Şekli ve Hareketleri, İklim Bilgisi - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
MSÜ Coğrafya Dünya’nın Şekli ve Hareketleri, İklim Bilgisi - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
MSÜ Coğrafya Dünya’nın Şekli ve Hareketleri, İklim Bilgisi - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
MSÜ Coğrafya Dünya’nın Şekli ve Hareketleri, İklim Bilgisi - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.