Konu Anlatımı / Ders Notu
Ses Bilgisi Hızlı Tekrar
MSÜ sınavı öncesinde ses bilgisi kavramlarını ve ayırt edici örnekleri tekrarlama.
Hızlı Tekrar – Ses Bilgisi
Son Dakika Tablosu
| Ses olayı | Ayırt edici örnek | | --- | --- | | Ünlü düşmesi | ağız + ım → ağzım | | Ünlü türemesi | az + cık → azıcık | | Ünlü daralması | bekle + yor → bekliyor | | Ünlü değişimi | ben + e → bana | | Ünsüz benzeşmesi | seç + di → seçti | | Ünsüz yumuşaması | ağaç + a → ağaca | | Ünsüz türemesi | his + etmek → hissetmek | | Ünsüz düşmesi | minik + cik → minicik | | n-m değişimi | tenbel → tembel | | Kaynaştırma | araba-y-a, iki-ş-er, kapı-s-ı, pencere-n-in | | Ulama | akşam oldu (ayrı yazılır) |
Ünlüler ve Uyum
- **Kalın:** a, ı, o, u. **İnce:** e, i, ö, ü.
- **Düz:** a, e, ı, i. **Yuvarlak:** o, ö, u, ü.
- **Geniş:** a, e, o, ö. **Dar:** ı, i, u, ü.
- **Büyük uyum:** Kalınlık-incelik. Karanlık uyar; kardeş uymaz.
- **Küçük uyum:** Düzlük-yuvarlaklık. Uçurtma uyar; çamur uymaz.
- **Sert ünsüzler:** ç, f, h, k, p, s, ş, t.
Sınavda En Çok Karıştırılanlar
- **Benzeşme / yumuşama:** *Sınıf + da → sınıfta* örneğinde ekin d'si t olur; *kitap + ı → kitabı* örneğinde kökün p'si b olur.
- **Ünlü düşmesi / ünsüz düşmesi:** *Burun + um → burnum* örneğinde ünlü u düşer; *minik + cik → minicik* örneğinde ünsüz k düşer.
- **Ünlü türemesi / ünsüz türemesi:** *Daracık* sözcüğünde a eklenir; *zannetmek* sözcüğünde n ikizleşir.
- **Ünlü daralması / ünlü değişimi:** *Bekliyor* sözcüğünde e→i; *bana* sözcüğünde e→a gerçekleşir.
- **Kaynaştırma / ulama:** *Arabaya* sözcüğünde y yazılır; *akşam oldu* ifadesinde yazım değişmez, yalnız söyleniş bağlanır.
- **Daralma var / yok:** *Başlıyor* daralma gösterir; *yürüyor* fiil kökü ü ile bittiği için daralma göstermez.
Son 2 Dakikalık Tekrar
- Sert ünsüzleri hatırla: **ç, f, h, k, p, s, ş, t**.
- Kökün sonu p/ç/t/k iken b/c/d/g/ğ oluyorsa **yumuşama**; ekin başı c/d/g iken ç/t/k oluyorsa **benzeşme**.
- *Burnum, daracık, bekliyor, bana* → sırasıyla **düşme, türeme, daralma, değişim**.
- *Zannetmek, minicik* → sırasıyla **ünsüz türemesi, ünsüz düşmesi**.
- Kaynaştırma sesleri **y, ş, s, n**; ulama ise **ayrı sözcüklerin söyleniş bağlantısı**dır.
- Sorunun istediği **“vardır / yoktur / yanlıştır”** ifadesini son kez kontrol et.
Kendini Kontrol Et
- "Karnım" hangi sesi kaybetmiştir?
- "Bekliyor" ve "yürüyor" arasındaki fark nedir?
- "Sözcüğü" ve "sözcükte" sözcüklerinin değişimleri aynı mıdır?
- "Kapısı" sözcüğündeki s sesi hangi görevdedir?
- "Saklambaç" sözcüğünde neden n-m değişimi denir?
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
MSÜ Türkçe Ses Bilgisi - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
MSÜ Türkçe Ses Bilgisi - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
MSÜ Türkçe Ses Bilgisi - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
MSÜ Türkçe Ses Bilgisi - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.