Konu Anlatımı / Ders Notu

Harita Bilgisi, Dünya ve Yer Şekilleri Ders Notu

ÖABT Coğrafya: koordinatlar, harita ölçek ve projeksiyonları, Dünya’nın hareketleri, levha tektoniği, iç ve dış kuvvetler.

ÖABT Coğrafya: Harita Bilgisi, Dünya ve Yer Şekilleri — Ders Notu

Koordinat ve Harita

  • Enlem: Ekvator'a göre 0–90° K/G; boylam: Greenwich'e göre 0–180° D/B.
  • **15° = 1 saat**, **1° = 4 dakika**; doğudaki yerel saat ileridedir.
  • Ölçek 1/100.000 → 1 cm = 1 km; ölçek paydası büyüdükçe ayrıntı azalır.
  • İzohipsler yakınsa eğim fazladır; aynı haritada izohips yükselti aralığı sabittir.

Dünya'nın Hareketleri

  • Günlük dönme: gece–gündüz, yerel saat, Coriolis.
  • Yıllık dolanma + eksen eğikliği: mevsimler ve gün uzunluğu.
  • Mart/Eylül ekinoksu: Güneş ışınları Ekvator'a dik.
  • Haziran gündönümü: Yengeç; Aralık gündönümü: Oğlak Dönencesi.

İç ve Dış Kuvvetler

  • Iraksak levha → yeni kabuk; yakınsak → çarpışma/dalma batma; transform → yanal hareket.
  • Orojenez → dağ oluşumu; epirojenez → geniş alanlarda yükselme/alçalma.
  • Akarsu: vadi (aşınım), delta (birikim).
  • Karst: dolin (çözünme), traverten (birikim).
  • Buzul: U vadi (aşınım), moren (birikim).
  • Rüzgâr: mantar kaya (aşınım), kumul (birikim).
  • Dalga: falez (aşınım), kıyı oku/kordonu (birikim).

Sık Karıştırılan Noktalar

  • Büyüklük (deprem kaynağı) ve şiddet (belirli yerdeki etki) farklıdır.
  • Okyanus akıntılarının yönünde Coriolis yanında rüzgâr ve kara sınırları da etkilidir.
  • Aşınım ve birikim aynı akarsu havzasında farklı kesimlerde birlikte görülebilir.

Kısa Özet

Önce yer ve uzaklık hesabını, sonra günlük–yıllık hareketi, son olarak tektonik ve dış kuvvet şekillerini doğru sınıflandır.

Bu Üniteyi Pekiştir

Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.

Konu Anlatımı

Harita Bilgisi, Dünya ve Yer Şekilleri Konu Anlatımı

Konuyu ayrıntılı ve öğretici şekilde öğren.

Konu Anlatımını Aç
Hızlı Tekrar

Harita Bilgisi, Dünya ve Yer Şekilleri Hızlı Tekrar

Sınav öncesi kritik bilgilerle hızlı tekrar yap.

Hızlı Tekrarı Aç
Kolay

ÖABT Coğrafya Harita Bilgisi, Dünya ve Yer Şekilleri - Kolay Test

20 soru

Temel kavramları kontrol et

Testi Çöz
Orta

ÖABT Coğrafya Harita Bilgisi, Dünya ve Yer Şekilleri - Orta Test

20 soru

Bilgini uygulamaya geçir

Testi Çöz
Zor

ÖABT Coğrafya Harita Bilgisi, Dünya ve Yer Şekilleri - Zor Test

20 soru

Detay ve yorum gücünü ölç

Testi Çöz
Karma

ÖABT Coğrafya Harita Bilgisi, Dünya ve Yer Şekilleri - Karma Test 1

20 soru

Gerçek sınav temposunda kendini dene

Testi Çöz
PDF İndirme

Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium