Konu Anlatımı / Ders Notu
İlk Türk İslam Devletlerinde Kültür ve Medeniyet Hızlı Tekrar
ÖABT Tarih İlk Türk İslam Devletlerinde Kültür ve Medeniyet konusunda sınav öncesi ana kavram eşleştirmeleri.
İlk Türk İslam Devletlerinde Kültür ve Medeniyet — Hızlı Tekrar
Son 2 Dakikalık Tekrar
**Karahanlılar:** Türkçe yazılı eserler; Satuk Buğra Han. **Gazneliler:** Farsça/Arapça ve çok kültürlü saray; Gazneli Mahmud sultan unvanı. **Büyük Selçuklu:** divan, ikta, gulam, Nizamiye. **Divan eşleştirmesi:** **İstifa maliye/müstevfi; İşraf denetim/müşrif; İnşa yazışma/tuğraî; Arz asker/emîr-i arz**. **Atabey melik**, **müderris medrese öğrencilerini** eğitir. **İkta gelir tahsisi**, **gulam eğitilen insan kadrosu**. **Şerî kadı**, **örfî idare/emîr-i dâd**; yüksek şikâyet **Mezalim**. **Edebiyat:** Yusuf Has Hacib–Kutadgu Bilig; Kaşgarlı Mahmud–Divânü Lügati’t-Türk; Edip Ahmet Yüknekî–Atabetü’l-Hakayık; Ahmed Yesevî–Divân-ı Hikmet; Nizamülmülk–Siyasetnâme.
Sınavda En Çok Karıştırılanlar
- **İstifa** hesap ve maliye; **İşraf** denetim ve teftiş.
- **İnşa** iç-dış yazışma; **Arz** ordu ve askerî maaşlar.
- **Müstevfi** maliye başkanı; **müşrif** denetim, **tuğraî** yazışma, **arız** ordu.
- **Atabey** melik yetiştirir; **müderris** medresede ders verir.
- **İkta** toprak geliri tahsisidir; **gulam** eğitimli askerî/personel sistemidir.
- **Nizamülmülk** vezirdir; **Siyasetnâme** yazarı ve **Nizamiye** medreseleriyle bağlantılıdır.
- **Kutadgu Bilig** Yusuf Has Hacib, **Divânü Lügati’t-Türk** Kaşgarlı Mahmud.
- **Atabetü’l-Hakayık** Edip Ahmet Yüknekî, **Divân-ı Hikmet** Ahmed Yesevî.
- **Hutbe/sikke** hükümdar meşruiyeti, **çetr** şemsiye, **tıraz** giysi, **nevbet** müziktir.
- **Şerî** hukuk dinî, **örfî** geleneksel-idarî; **Mezalim** yüksek şikâyettir.
- **Öşür** Müslüman tarım ürünü; **haraç** gayrimüslim arazi; **cizye** gayrimüslim şahıs vergisi.
- **Ribat** sınır ve yol konaklaması; **vakıf** hizmete gelir tahsisidir.
Kendini Kontrol Et
- Karahanlı, Gazneli ve Büyük Selçuklu kültürlerini iki özellikleriyle ayırabiliyor musun?
- İstifa/İşraf/İnşa/Arz divanlarını dört görevle hatasız eşleştiriyor musun?
- Müstevfi/müşrif/tuğraî/arız unvanlarının kurumsal karşılığını biliyor musun?
- Şerî/örfî hukuk ve Mezalim divanını ayırabiliyor musun?
- İkta, gulam ve atabeyi üç ayrı sistem olarak açıklayabiliyor musun?
- Nizamülmülk, Siyasetnâme ve Nizamiye arasında ilişki kurabiliyor musun?
- Dört geçiş dönemi eserini yazarlarıyla eşleştirebiliyor musun?
- Ribat, vakıf, kervansaray ve üç vergi kavramını ayırabiliyor musun?
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
ÖABT Tarih İlk Türk İslam Devletlerinde Kültür ve Medeniyet - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
ÖABT Tarih İlk Türk İslam Devletlerinde Kültür ve Medeniyet - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
ÖABT Tarih İlk Türk İslam Devletlerinde Kültür ve Medeniyet - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
ÖABT Tarih İlk Türk İslam Devletlerinde Kültür ve Medeniyet - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.