Konu Anlatımı / Ders Notu
İslamiyet Öncesi Türk Kültür ve Medeniyeti Hızlı Tekrar
ÖABT Tarih için kut, töre, kurultay, oğuş–il, kurgan–balbal ve destan eşleştirmelerine odaklanan son dakika tekrarı.
İslamiyet Öncesi Türk Kültür ve Medeniyeti — Hızlı Tekrar
Son 2 Dakikalık Tekrar
**Yönetim:** **Kut** Tanrıdan yönetme yetkisi; **töre** geleneksel hukuk; **toy/kurultay** danışma; **ayuki** hükümet; **kağan** hükümdar; **hatun** hükümdar eşi. **Yabgu** kanat yönetimi, **şad** hanedan/idare, **tudun** vergi ve denetim. **İkili teşkilat** doğu-batı yönetimi; parçalanma riski vardır. **Toplum:** **oğuş → urug → boy → budun → il**. **Ordu:** onlu birlikler örgütlenme; Turan/sahte ricat taktiktir. **İnanç/gömü:** Gök Tanrı inancı; **yuğ** tören, **kurgan** mezar, **balbal** taş, **sagu** yas şiiri. **Kaynak:** Orhun Yazıtları (Bilge Kağan, Kül Tigin, Tonyukuk). **Destan:** Hun Oğuz Kağan; Kök Türk Bozkurt/Ergenekon; Uygur Türeyiş/Göç. **Uygur:** şehir, tarım, yazı, Maniheizm. **Takvim:** on iki hayvanlı yıl döngüsü.
Sınavda En Çok Karıştırılanlar
- **Oğuş aile**, **urug aileler birliği**, **boy**, **budun halk**, **il devlet**.
- **Kut** Tanrısal meşruiyettir; hanedan içi çekişmeyi ortadan kaldırmaz.
- **Kurultay** danışma organıdır; bugünkü genel oy esaslı parlamento değildir.
- **İkili teşkilat** ülke yönetimidir; **onlu teşkilat** askerî düzen.
- **Hatun** siyasî temsil görevleri üstlenebilir; her devirde mutlak eşit yetki çıkarımı yanlıştır.
- **Tudun** denetim/vergi, **şad** hanedan yöneticisi, **yabgu** üst düzey kanat yönetimidir.
- **Gök Tanrı** inancı ile **kamlık/şaman pratikleri** aynı terim değildir.
- **Yuğ** cenaze; **sagu** yas şiiri; **kurgan** mezar; **balbal** taş.
- **Kök Türk ve Uygur alfabeleri** farklıdır; Orhun siyasi yazıtları Kök Türk dönemine aittir.
- **Sav** özlü söz, **koşuk** şiir, **destan** anlatıdır.
- **Hun–Oğuz Kağan**, **Kök Türk–Ergenekon/Bozkurt**, **Uygur–Göç/Türeyiş**.
- **Maniheizm** özellikle Bögü Kağan dönemi Uygurlarıyla ilişkilidir.
Kendini Kontrol Et
- Kut, töre, kurultay ve ayukiyi birer kelimeyle tanımlayabiliyor musun?
- Oğuş–urug–boy–budun–il sırasını ileri ve geri sayabiliyor musun?
- Yabgu, şad, tudun arasında görev farkını kurabiliyor musun?
- Onlu sistem ile sahte ricatın farklı düzeylerde olduğunu biliyor musun?
- Yuğ, sagu, kurgan, balbalı karıştırmadan eşleştiriyor musun?
- Orhun Yazıtlarının hangi devlet ve kişilerle ilgili olduğunu söyleyebiliyor musun?
- Hun, Kök Türk, Uygur destanlarını doğru dağıtabiliyor musun?
- Uygur yerleşik hayatı ve Maniheizm ilişkisinde aşırı genellemeden kaçınıyor musun?
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
ÖABT Tarih İslamiyet Öncesi Türk Kültür ve Medeniyeti - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
ÖABT Tarih İslamiyet Öncesi Türk Kültür ve Medeniyeti - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
ÖABT Tarih İslamiyet Öncesi Türk Kültür ve Medeniyeti - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
ÖABT Tarih İslamiyet Öncesi Türk Kültür ve Medeniyeti - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.