Konu Anlatımı / Ders Notu
Küreselleşen Dünya ve Türkiye Ders Notu
Küreselleşen Dünya ve Türkiye: kronolojik ve kurumlara göre kısa ders notu.
Küreselleşen Dünya ve Türkiye — Ders Notu
Kısa Özet
**Küreselleşme**, ekonomik, teknolojik, kültürel ve siyasi karşılıklı bağlılığın artmasıdır. **1989 Berlin Duvarı**, **1990 Almanya birleşmesi**, **1991 SSCB ve Varşova Paktı’nın sona ermesi** Soğuk Savaş sonrası dönüşümün ana tarihleridir. Türk dünyası için **1991 bağımsızlık/tanıma**, **1992 TİKA ve KEİ**, **1993 TÜRKSOY** önemlidir. **1992 Maastricht imza → 1993 AB kuruluşu**, **1995 DTÖ kuruluşu**; Türkiye–AB için **1987 başvuru → 1995 Gümrük Birliği kararı → 1996 yürürlük → 1999 adaylık → 2005 müzakere** zincirini kur.
Temel Kronoloji
| Tarih | Gelişme | Kritik ayrım | |---|---|---| | 1987 | Türkiye’nin Avrupa Topluluklarına tam üyelik başvurusu | Başvuru, üyelik değil | | 1989 | Berlin Duvarı’nın açılması | 9 Kasım | | 1990 | Almanya’nın birleşmesi | 3 Ekim | | 1990 | Irak’ın Kuveyt’i işgali | 1991 Körfez’e yol açtı | | 1991 | SSCB ve Varşova Paktı’nın sona ermesi | Yeni bağımsız devletler | | 1991 | Türkiye’nin Azerbaycan’ı tanıması | 9 Kasım; ilk tanıyan | | 1992 | KEİ ve TİKA’nın kurulması | Bölgesel ekonomi / kalkınma | | 1992 | Maastricht imzası | AB Antlaşması | | 1993 | Maastricht yürürlük, AB’nin kurulması | 1 Kasım | | 1993 | TÜRKSOY kurulması | Türk dünyası kültürü | | 1995 | DTÖ kuruluşu | GATT sonrası kurumsal ticaret | | 1995 | Dayton Barışı | Bosna-Hersek | | 1995 | Türkiye–AB 1/95 Gümrük Birliği Kararı | Karar yılı | | 1996 | Türkiye–AB Gümrük Birliği uygulaması | 1 Ocak | | 1999 | Kosova müdahalesi; AGİT dönemi | Dayton’dan farklı | | 1999 | Helsinki AB Zirvesi | Türkiye adaylığı | | 2001 | 11 Eylül saldırıları; Afganistan müdahalesi | Ayrı ama bağlantılı | | 2003 | Irak Savaşı | 1991’den farklı | | 2004 | Annan referandumları; Kıbrıs Cumhuriyeti’nin AB’ye katılması | Türk evet / Rum hayır | | 2005 | Türkiye–AB katılım müzakereleri | 3 Ekim | | 2008 | Küresel finans krizi | Finans/kredi bağlantıları |
Kurum ve Amaç Eşleştirmesi
**KEİ (1992):** Karadeniz havzasında ekonomik işbirliği; sekretarya **İstanbul**; 1999’da örgütleşme. **TİKA (1992):** Teknik yardım ve kalkınma işbirliği. **TÜRKSOY (1993):** Ortak Türk kültürü ve sanatı. **DTÖ (1995):** Dünya ticaret kurallarının kurumsal yapısı. **AGİK/AGİT (1995’ten itibaren AGİT):** Avrupa güvenlik ve işbirliği süreci. **AB (1993):** Maastricht Antlaşması ile oluşan siyasi-ekonomik bütünleşme.
Türkiye–AB: Beş Aşama
- **14 Nisan 1987:** Tam üyelik başvurusu.
- **6 Mart 1995:** Ortaklık Konseyinin **1/95 sayılı Gümrük Birliği Kararı**.
- **1 Ocak 1996:** Gümrük Birliği uygulaması.
- **10–11 Aralık 1999:** Helsinki Zirvesi, **adaylık tescili**.
- **3 Ekim 2005:** **Katılım müzakerelerinin başlaması**.
**Bu tarihlerden hiçbiri Türkiye’nin AB’ye tam üye olduğu yıl değildir.**
Savaşlar ve Küresel Krizler
**1990 Kuveyt işgali / 1991 Körfez Savaşı**, **1995 Dayton Bosna**, **1999 Kosova**, **2001 11 Eylül**, **2003 Irak**, **2004 Annan referandumları**, **2008 kredi-finans krizi** birbirinden ayrıdır. Küreselleşme uluslararası etkileşimi artırırken bölgesel krizlerin ve finansal şokların etkilerini de yayabilir. **2008 finans krizi** ile **1973 petrol krizi** neden bakımından ayrı örneklerdir.
Son Eşleştirme
**89 Duvar – 90 Almanya – 91 SSCB**. **91 Azerbaycan’ı tanıma – 92 TİKA/KEİ – 93 TÜRKSOY**. **92 Maastricht imza – 93 AB – 95 DTÖ**. **87/95/96/99/05 = Başvuru/Karar/Uygulama/Adaylık/Müzakere**.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
ÖABT Tarih Küreselleşen Dünya ve Türkiye - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
ÖABT Tarih Küreselleşen Dünya ve Türkiye - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
ÖABT Tarih Küreselleşen Dünya ve Türkiye - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
ÖABT Tarih Küreselleşen Dünya ve Türkiye - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.