Konu Anlatımı / Ders Notu
Eski Anadolu Türkçesi ve Osmanlı Türkçesi Hızlı Tekrar
Eski Anadolu ve Osmanlı Türkçesi için eser-yazar-tarih eşleştirmeleri ve ÖABT hızlı tekrar.
Eski Anadolu Türkçesi ve Osmanlı Türkçesi — Hızlı Tekrar
Dönem Şeması
Eski Anadolu (XIII–XV) → klasik Osmanlı (XVI–XIX) → yeni Osmanlı (XIX ortaları–XX başları). Bu çizelge yaklaşık bir yazı dili dönemlendirmesidir; dönemler bir günde keskin biçimde kopmaz.
Eser Kartları
- Gülşehrî: Mantıku’t-Tayr, 1317.
- Âşık Paşa: Garibnâme, 1330.
- Hoca Mesud: Süheyl ü Nevbahâr.
- Yunus Emre: Divan; Risâletü’n-Nushiyye.
- Ahmedî: İskendernâme.
- Ahmed Fakih: Çarhnâme.
- Ahmed Vefik Paşa: Lehce-i Osmânî.
Sınavda En Çok Karıştırılanlar
- Eski Anadolu Türkçesi Oğuz temellidir; Kıpçak yazı dili değildir.
- Geniş Osmanlı Türkçesi tarihi, Eski Anadolu evresini kapsayabilir.
- Gülşehrî/Attâr aynı adlı Mantıku’t-Tayr ile ilişkilidir; 1317 tarihli Türkçe metin Gülşehrî’nindir.
- Çevriyazı özgün harfleri dönüştürür; sadeleştirme ifade dilini günceller.
- Telif ve istinsah tarihleri farklı olabilir.
- Yazı sistemi, metnin dili ve alıntı sözcük kökeni farklı kavramlardır.
- Yüksek yazı üslubu ile konuşma dilinin söz varlığı her zaman aynı değildir.
Son 2 Dakikalık Tekrar
- Oğuz temeli: Eski Anadolu Türkçesi.
- Yüzyıllar: XIII–XV erken, XVI–XIX klasik, XIX–XX başı yeni.
- Metinler: Gülşehrî 1317; Âşık Paşa 1330; Hoca Mesud, Ahmedî, Yunus Emre.
- Yazı: Arap esaslı; dil: Türkçe.
- Alıntı söz varlığı ≠ dilin gramer kimliği.
- Tarihî metin: özgün nüsha + dönem sözlüğü + bağlam.
Kendini Kontrol Et
- Eski Anadolu Türkçesinin temel kolu? — Oğuz.
- Garibnâme kimin eseri? — Âşık Paşa.
- Gülşehrî’nin 1317 tarihli eseri? — Mantıku’t-Tayr.
- Süheyl ü Nevbahâr mütercimi? — Hoca Mesud.
- Yunus Emre’nin didaktik mesnevisi? — Risâletü’n-Nushiyye.
- Osmanlı Türkçesi Arapçanın lehçesi mi? — Hayır; Türkçe yapıyı korur.
- Telif ve istinsah aynı olay mı? — Hayır.
- Lehce-i Osmânî’nin yazarı? — Ahmed Vefik Paşa.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
Kolay
Testi ÇözÖABT Türk Dili ve Edebiyatı Eski Anadolu Türkçesi ve Osmanlı Türkçesi - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
Orta
Testi ÇözÖABT Türk Dili ve Edebiyatı Eski Anadolu Türkçesi ve Osmanlı Türkçesi - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
Zor
Testi ÇözÖABT Türk Dili ve Edebiyatı Eski Anadolu Türkçesi ve Osmanlı Türkçesi - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
Karma
Testi ÇözÖABT Türk Dili ve Edebiyatı Eski Anadolu Türkçesi ve Osmanlı Türkçesi - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
PDF İndirme
PDF İNDİR · PremiumBu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.