Konu Anlatımı / Ders Notu
Orta Türkçe: Karahanlı, Harezm, Kıpçak ve Çağatay Hızlı Tekrar
Karahanlı, Harezm, Kıpçak ve Çağatay eserlerini ayırt etmek için ÖABT hızlı tekrar.
Orta Türkçe: Karahanlı, Harezm, Kıpçak ve Çağatay — Hızlı Tekrar
Dört Sahaya Bir Bakış
Karahanlı → erken İslami Türkçe ve Kutadgu Bilig. Harezm → geçiş özellikleri ve Nehcü’l-Ferâdîs. Kıpçak → Codex Cumanicus ile Memlük sözlükleri. Çağatay → Nevâî ve klasik Orta Asya edebiyatı.
Eser ve Yazarlar
- Kutadgu Bilig → Yusuf Has Hacib, Karahanlı.
- Dîvânu Lugâti’t-Türk → Kaşgarlı Mahmud, Karahanlı.
- Atebetü’l-Hakâyık → Edib Ahmed Yüknekî, Karahanlı.
- Kısasü’l-Enbiyâ → Rabguzî, Harezm.
- Nehcü’l-Ferâdîs ve Muînü’l-Mürîd → Harezm.
- Codex Cumanicus → Kuman/Kıpçak.
- Kitâbü’l-İdrâk → Ebû Hayyân, Memlük-Kıpçak.
- Muhâkemetü’l-Lugateyn ve Mecâlisü’n-Nefâis → Ali Şîr Nevâî, Çağatay.
Sınavda En Çok Karıştırılanlar
- Karahanlı eseri Kutadgu Bilig bir sözlük değildir; sözlük olan Dîvânu Lugâti’t-Türk’tür.
- Mecâlisü’n-Nefâis tezkire, Muhâkemetü’l-Lugateyn dil karşılaştırmasıdır.
- Codex Cumanicus’un Latin harfli olması, Kuman dilinin Latince olduğunu göstermez.
- Memlük sözlüklerindeki Arapça açıklama, Türkçe kelimeleri Arapça yapmaz.
- Harezm’in geçiş niteliği, tüm eserlerin iki ayrı dilde yazıldığı anlamına gelmez.
- Tarihî metnin çevriyazısı ile özgün harfli nüshası ayrı veri düzeyleridir.
Son 2 Dakikalık Tekrar
- Kün Togdı adalet, Ay Toldı saadet, Ögdülmiş akıl, Odgurmış âkıbet.
- Karahanlı: üç temel eser ve üç yazar.
- Harezm: Kısasü’l-Enbiyâ, Nehcü’l-Ferâdîs, Muînü’l-Mürîd.
- Kıpçak: Codex Cumanicus; Memlük'te Kitâbü’l-İdrâk.
- Çağatay: Nevâî; Türkçe-Farsça karşılaştırması ve ilk Türkçe şairler tezkiresi.
- Metin türü/yazı sistemi/dil dönemi aynı kavram değildir.
Kendini Kontrol Et
- Kutadgu Bilig kimin eseridir? — Yusuf Has Hacib.
- Karahanlı sözlüğü ve yazarı? — Dîvânu Lugâti’t-Türk, Kaşgarlı Mahmud.
- Odgurmış neyi temsil eder? — Âkıbet.
- Rabguzî’nin eseri ve sahası? — Kısasü’l-Enbiyâ, Harezm.
- Codex Cumanicus’un tarihî kolu? — Kuman/Kıpçak.
- Kitâbü’l-İdrâk’in yazarı? — Ebû Hayyân.
- Nevâî’nin şairler tezkiresi? — Mecâlisü’n-Nefâis.
- Muhâkemetü’l-Lugateyn’in konusu? — Türkçe ile Farsçanın karşılaştırılması.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
Kolay
Testi ÇözÖABT Türk Dili ve Edebiyatı Orta Türkçe: Karahanlı, Harezm, Kıpçak ve Çağatay - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
Orta
Testi ÇözÖABT Türk Dili ve Edebiyatı Orta Türkçe: Karahanlı, Harezm, Kıpçak ve Çağatay - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
Zor
Testi ÇözÖABT Türk Dili ve Edebiyatı Orta Türkçe: Karahanlı, Harezm, Kıpçak ve Çağatay - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
Karma
Testi ÇözÖABT Türk Dili ve Edebiyatı Orta Türkçe: Karahanlı, Harezm, Kıpçak ve Çağatay - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
PDF İndirme
PDF İNDİR · PremiumBu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.