Konu Anlatımı / Ders Notu
Dil Bilimi, Çocuk Edebiyatı ve Türk Edebiyatı Ders Notu
ÖABT Türkçe dil bilimi, çocuk edebiyatı ve türk edebiyatı ders notu.
Dil Bilimi
- Ses bilimi: sesin fiziksel oluşumu. Ses bilgisi: dildeki işlevsel ses karşıtlığı.
- Biçim bilimi: kök ve ek; sözdizim: cümle kuruluşu; anlambilim: anlam ilişkisi.
- Edimbilim: sözün bağlamdaki niyeti. Söylem: metin/konuşma örgüsü.
- Eşzamanlı: tek zaman kesiti. Artzamanlı: tarihsel değişim.
- Gösteren: ses imgesi. Gösterilen: kavram.
Türkçenin Tarihî Dönemleri
- Göktürk: Orhun yazıtları. Uygur: dinî-kültürel yazmalar.
- Karahanlı: Kutadgu Bilig (Yusuf Has Hacip), Dîvânu Lugâti't-Türk (Kâşgarlı Mahmud).
- Çağatay: Ali Şîr Nevâî. Oğuz yazı dili: Eski Anadolu Türkçesi → Osmanlı Türkçesi → Türkiye Türkçesi.
Çocuk Edebiyatı
- Yaşa uygun ama düşünsel açıdan zengin; güçlü dil, nitelikli resim, çocuğu etkin okur olarak gören yaklaşım.
- Masal: olağanüstü kurgu; fabl: kişileştirilmiş hayvanlar; efsane: inanış/yerel bellek; destan: toplumsal kahramanlık.
Halk ve Divan Edebiyatı
- Anonim: mani, türkü, ninni, ağıt. Âşık: koşma, semai, varsağı, destan. Tasavvufî: ilahi, nefes, hikmet.
- Mani çoğunlukla 7; koşma 11; semai ve varsağı 8 hecelidir.
- Divan: gazel, kaside, mesnevi, rubai, tuyuğ. Mesnevi kafiyesi aa-bb-cc.
- Teşhis: kişileştirme; intak: konuşturma; telmih: anıştırma; tezat: karşıtlık.
Tanzimat'tan Cumhuriyet'e
- Şinasi: Şair Evlenmesi. Namık Kemal: İntibah, Vatan yahut Silistre.
- Recaizade Mahmut Ekrem: Araba Sevdası. Samipaşazade Sezai: Sergüzeşt.
- Halit Ziya: Mai ve Siyah, Aşk-ı Memnu. Ahmet Haşim: Fecriati çevresi.
- Ömer Seyfettin: Millî Edebiyat öyküsü. Garip: Orhan Veli, Melih Cevdet, Oktay Rifat.
- İkinci Yeni: Edip Cansever, Cemal Süreya, Turgut Uyar.
Kuramlar
- Metnin yapı/dil ilişkisi: biçimci ve yapısalcı yaklaşımlar.
- Okurun anlam kurması: okur merkezli yaklaşım.
- Başka metinlerle göndermeli ilişki: metinlerarasılık.
Kısa Özet
Kavramları düzeyine göre eşleştir, dönem ve türü birlikte belirle. Eser–sanatçı eşleşmelerini doğrula; çocuk edebiyatında estetik ve gelişimi birlikte değerlendir.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
Kolay
Testi ÇözÖABT Türkçe Dil Bilimi, Çocuk Edebiyatı ve Türk Edebiyatı - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
Orta
Testi ÇözÖABT Türkçe Dil Bilimi, Çocuk Edebiyatı ve Türk Edebiyatı - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
Zor
Testi ÇözÖABT Türkçe Dil Bilimi, Çocuk Edebiyatı ve Türk Edebiyatı - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
Karma
Testi ÇözÖABT Türkçe Dil Bilimi, Çocuk Edebiyatı ve Türk Edebiyatı - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
PDF İndirme
PDF İNDİR · PremiumBu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.