Konu Anlatımı / Ders Notu
Dil Bilgisi Ders Notu
ALES dil bilgisi için düzenli ve kısa ders notları.
Dil Bilgisi — Ders Notu
Temel İlke
Sözcüğün türünü sadece ekinden değil, **cümledeki görevinden** belirle.
Ses Olayları
- kitabı: p → b (**ünsüz yumuşaması**)
- sınıfta: d → t (**ünsüz benzeşmesi**)
- ağzı: ikinci hece ünlüsünün kaybı (**ünlü düşmesi**)
- başlıyor: a → ı (**ünlü daralması**)
- hissetmek: s ikizleşmesi (**ünsüz türemesi**)
- buraya: araya y girmesi (**kaynaştırma**)
Ekler ve Sözcük Türleri
- kitapçı: -çı **yapım eki**; evlerimizden: -ler + -imiz + -den **çekim ekleri**
- “Bu rapor”: işaret **sıfatı**; “Bu incelendi”: işaret **zamiri**
- “Yarın gelecek”: yarın **zaman zarfı**
- “Ali ve Ayşe”: ve **bağlaç**
- “Sizin için”: için **edat**
Tamlamalar
- Bahçenin kapısı → belirtili isim tamlaması
- Okul kapısı → belirtisiz isim tamlaması
- Kırmızı dosya → sıfat tamlaması
Fiilimsiler
- Okumak → isim-fiil
- Okuyan öğrenci → sıfat-fiil
- Okuyanlar → adlaşmış sıfat-fiil
- Okuyup geldi → zarf-fiil + çekimli fiil
Çatı
- Öğrenci kapıyı açtı → etken
- Kapı açıldı → edilgen
- Öğrenci giyindi → dönüşlü
- Arkadaşlar selamlaştı → işteş
- Öğretmen metni yazdırdı → ettirgen
Birleşik Zaman
- Geliyordu → şimdiki zamanın hikâyesi
- Gelmişti → öğrenilen geçmişin hikâyesi
- Gelecekmiş → gelecek zamanın rivayeti
Ögeler
Yüklemden başla. **Kim/ne?** özne; **kimi/neyi?** belirtili nesne; **kime/nerede/nereden?** dolaylı tümleç; **ne zaman/nasıl?** zarf tümleci.
Kısa Özet
Biçim ve görev ayrı incelenir. Fiilimsiyi çekimli fiille, sıfatı zamirle, edilgenliği dönüşlülükle karıştırma. Birden fazla ek alan sözcükte eklerin tümünü sırayla çözümle. Cümle ögelerini ararken önce yüklemi belirle.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
ALES Türkçe Dil Bilgisi - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
ALES Türkçe Dil Bilgisi - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
ALES Türkçe Dil Bilgisi - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
ALES Türkçe Dil Bilgisi - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.