Konu Anlatımı / Ders Notu

Uluslararası İlişkiler Kuramları Ders Notu

Realizm, yapısal realizm, liberalizm, neoliberal kurumsalcılık, inşacılık, İngiliz Okulu, Marksist, feminist, postkolonyal ve güvenlikleştirme yaklaşımları.

Uluslararası İlişkiler Kuramları – Ders Notu

Kuram ve Ana Varsayım Eşleştirmesi

| Yaklaşım | Öncelik | Anahtar düşünür / kavram | | --- | --- | --- | | Klasik realizm | Güç, ulusal çıkar, insan doğası | Hans Morgenthau. | | Yapısal realizm | Anarşi, sistem, güç dağılımı | Kenneth Waltz. | | Saldırgan realizm | Göreli gücü artırma teşviki | John Mearsheimer. | | Liberalizm | İş birliği, demokrasi, ekonomik bağ | Kant, demokratik barış. | | Neoliberal kurumsalcılık | Kurum, bilgi, karşılıklılık | Robert Keohane. | | Karmaşık karşılıklı bağımlılık | Çoklu aktör ve kanal | Keohane – Joseph Nye. | | Yumuşak güç | Çekicilik, ikna | Joseph Nye. | | İnşacılık | Norm, kimlik, sosyal anlam | Alexander Wendt, Nicholas Onuf. | | İngiliz Okulu | Uluslararası toplum ve ortak kurallar | Hedley Bull, Martin Wight. | | Marksizm / bağımlılık | Kapitalizm ve merkez–çevre eşitsizliği | Prebisch, A. G. Frank. | | Dünya sistemleri | Merkez–yarı çevre–çevre iş bölümü | Immanuel Wallerstein. | | Eleştirel kuram | Hegemonya, tarihsel yapı ve dönüşüm | Robert Cox, Antonio Gramsci. | | Feminist kuram | Toplumsal cinsiyet ve görünmeyen emek | Cynthia Enloe, J. Ann Tickner. | | Postkolonyal yaklaşım | Sömürge mirası ve Avrupa merkezcilik | Edward Said. | | Postyapısalcılık | Söylem, kimlik, bilgi ve iktidar | Söylem analizi. | | Kopenhag Okulu | Güvenlikleştirme | Barry Buzan, Ole Wæver. |

Realist Anahtar Ayrımlar

  • **Anarşi:** Üst dünya hükûmeti yok; 'her yerde kaos' demek değil.
  • **Self-help:** Devlet kendi güvenliğini gözetmek zorunda.
  • **Güç dengesi:** Rakibin aşırı güçlenmesini sınırlama.
  • **Dengeleme:** Rakibe karşı güç veya ittifak kurma.
  • **Bandwagoning:** Güçlenen aktörün yanında yer alma.
  • **Güvenlik ikilemi:** Savunma tedbirleri karşılıklı tehdit ve silahlanma doğurabilir.
  • **Caydırıcılık:** Karşı tarafın eylemini maliyet tehdidiyle önleme.
  • **Göreli kazanç:** 'Diğeri benden daha fazla mı kazandı?'
  • **Mutlak kazanç:** 'Benim yararım arttı mı?'
  • **Kutupluluk:** Bir büyük güç = tek; iki = iki; birkaç = çok kutuplu.

Liberal ve İnşacı Anahtarlar

  • **Liberalizm:** Demokratik kurumlar, ticaret, karşılıklı bağımlılık ve iş birliği.
  • **Neoliberal kurumsalcılık:** Anarşi sürerken kurumlar bilgi, izleme ve işlem maliyetlerini iyileştirebilir.
  • **Uluslararası rejim:** İlkeler + normlar + kurallar + karar alma usulleri.
  • **Demokratik barış:** Liberal demokrasilerin birbirleriyle savaşma eğilimlerinin düşüklüğü; hiçbir devletle savaşmama değil.
  • **Sert güç:** Zorlama ve yaptırım; **yumuşak güç:** çekicilik ve ikna.
  • **İnşacılık:** Kimlik, çıkar ve normlar sosyal etkileşimle şekillenir; anarşinin anlamı değişebilir.
  • **İngiliz Okulu:** Etkileşimli sistem ile ortak norm ve kurumları olan toplum farklı kavramlardır.

Eleştirel ve Alternatif Yaklaşımlar

  • **Bağımlılık:** Eşitsiz gelişme ve merkez–çevre ilişkileri.
  • **Dünya sistemleri:** Merkez–yarı çevre–çevre; kapitalist tarihsel iş bölümü.
  • **Eleştirel kuram:** Mevcut düzende kimin çıkarı ve nasıl bir dönüşüm mümkün?
  • **Feminist kuram:** Savaş, güvenlik, diplomasi ve emek ilişkilerinin toplumsal cinsiyeti.
  • **Postkolonyal:** Sömürgecilik mirası ve Avrupa merkezci temsilin eleştirisi.
  • **Postyapısalcı:** Söylem ve bilgilerin kimlik ile tehdidi üretmesi.
  • **Güvenlikleştirme:** Konuyu varoluşsal tehdit olarak sunma ve olağanüstü önlemi meşrulaştırma süreci.
  • **İnsan güvenliği:** Bireyin şiddet, sağlık, geçim ve diğer ciddi tehlikelere karşı güvenliği.

Kısa Özet

Realizm devletin güç ve güvenliğini, neoliberal kurumsalcılık anarşik ortamda kurumlarla iş birliğini, inşacılık norm ve kimliği öne çıkarır. Morgenthau klasik, Waltz yapısal, Mearsheimer saldırgan realizm; Keohane kurumsalcılık, Nye yumuşak güç, Wendt inşacılık, Bull İngiliz Okulu, Wallerstein dünya sistemleri, Cox eleştirel kuramdır. Göreli kazanç rakibe göre fark, mutlak kazanç kendi kazancıdır. Güvenlik ikilemi savunma tedbirlerinin karşılıklı güvensizlik yaratmasıdır. Feminist, postkolonyal ve postyapısalcı yaklaşımlar ana akım açıklamaların dışladığı toplumsal, tarihsel ve söylemsel boyutları inceler.

Bu Üniteyi Pekiştir

Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.

Konu Anlatımı

Uluslararası İlişkiler Kuramları Konu Anlatımı

Konuyu ayrıntılı ve öğretici şekilde öğren.

Konu Anlatımını Aç
Hızlı Tekrar

Uluslararası İlişkiler Kuramları Hızlı Tekrar

Sınav öncesi kritik bilgilerle hızlı tekrar yap.

Hızlı Tekrarı Aç
Kolay

KPSS Alan Bilgisi Uluslararası İlişkiler Uluslararası İlişkiler Kuramları - Kolay Test

20 soru

Temel kavramları kontrol et

Testi Çöz
Orta

KPSS Alan Bilgisi Uluslararası İlişkiler Uluslararası İlişkiler Kuramları - Orta Test

20 soru

Bilgini uygulamaya geçir

Testi Çöz
Zor

KPSS Alan Bilgisi Uluslararası İlişkiler Uluslararası İlişkiler Kuramları - Zor Test

20 soru

Detay ve yorum gücünü ölç

Testi Çöz
Karma

KPSS Alan Bilgisi Uluslararası İlişkiler Uluslararası İlişkiler Kuramları - Karma Test 1

20 soru

Gerçek sınav temposunda kendini dene

Testi Çöz
PDF İndirme

Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium