11. Sınıf Coğrafya: Sanayileşmenin Mekânsal Etkileri – Hızlı Tekrar

Sanayileşmenin Mekânsal Etkileri – Hızlı Tekrar

Endüstri Devrimleri

1 → mekanizasyon + su/buhar 2 → seri üretim + montaj + elektrik 3 → bilgisayar + otomasyon 4 → siber fiziksel sistemler

Yer Seçimi

Doğal: iklim yer şekilleri enerji su ham madde afet

Beşerî: ulaşım iş gücü pazar sermaye teknoloji devlet politikaları

Sosyal-Mekânsal Etkiler

Göç ↑ Nüfus yoğunluğu ↑ Şehirleşme ↑ Konut + hizmet + altyapı gelişir.

Ulaşım

Demir yolu Liman Otoyol Lojistik merkez

Ekonomik

İstihdam Bölgesel kalkınma Gelir Yerel ekonomi İhracat

Çevresel

Hava kirliliği Su kirliliği Atık Aşırı kaynak tüketimi Ekosistem tahribatı

Gaziantep OSB

Sektörler: tekstil + gıda + plastik + kimya + metal + enerji

Etkiler: üretim/ihracat + istihdam + iç göç + yeni yerleşim + çevresel yönetim ihtiyacı

Yeşil OSB: enerji verimliliği + atık yönetimi + yenilenebilir enerji

Saha Çalışması

Doğal çevre Beşerî yer seçimi Sosyal etki Ekonomik etki Çevresel etki

Birincil: gözlem + görüşme + istatistiki veri

İkincil: kitap + makale + belgesel

Stratejik Sanayi

Yerli üretim → dışa bağımlılık ↓ Savunma sanayisi → ulusal güvenlik ↑ İhracat → ekonomik ve uluslararası konum ↑

ASELSAN

1975 Savunma elektroniği AR-GE Yüksek teknoloji 80'den fazla ülkeye ihracat

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• Ham maddeye yakınlık doğal faktördür.
• Ulaşım beşerî faktördür.
• Sanayileşme yalnız ekonomik sonuç oluşturmaz.
• Göç ve şehirleşme sosyal-mekânsal etkidir.
• Yeşil OSB çevresel sürdürülebilirlik içindir.
• Endüstri 3.0 otomasyon; 4.0 siber fiziksel sistemlerdir.
• Savunma sanayisi ekonomik olduğu kadar stratejiktir.
• Saha çalışmasında doğal ve beşerî faktörler birlikte incelenir.

Son 2 Dakikalık Tekrar

Sanayi → üretim + mekânsal dönüşüm. Yer seçimi → doğal + beşerî. Göç → şehirleşme. Sanayi → ulaşım ağı. Ekonomi → istihdam + ihracat. Çevre → kirlilik + kaynak baskısı. Gaziantep → OSB + Yeşil OSB. ASELSAN → teknoloji + ihracat + bağımsızlık.

Kendini Kontrol Et

1. Sanayi nedir?
2. Dört endüstri devriminin ayırt edici özellikleri nelerdir?
3. Sanayi kuruluş yerini etkileyen doğal faktörler nelerdir?
4. Beşerî faktörler nelerdir?
5. Sanayileşme göç ve şehirleşmeyi nasıl etkiler?
6. Sanayi ile ulaşım arasındaki ilişki nedir?
7. Gaziantep OSB'nin üç temel mekânsal etkisi nedir?
8. Yeşil OSB hangi uygulamaları içerir?
9. Saha çalışmasında hangi boyutlar incelenir?
10. ASELSAN örneği Türkiye'nin stratejik bağımsızlığıyla nasıl ilişkilidir?