11. Sınıf Coğrafya: Tarım Uygulamalarında Sürdürülebilirlik – Hızlı Tekrar

Tarım Uygulamalarında Sürdürülebilirlik – Hızlı Tekrar

3 Ölçüt

Ekonomik: üretim + gelir + istihdam + sermaye + çiftçi refahı + adil pazar

Sosyal: istihdam + eğitim + çalışma koşulları + yaşam kalitesi + kırsal kalkınma + gıda güvenliği

Çevresel: toprak + su + hava + biyoçeşitlilik + canlı refahı + doğal kaynak

Tarım 1.0 → 4.0

1.0 → insan/hayvan gücü 2.0 → makineleşme + gübre/ilaç 3.0 → gelişmiş makine/sulama + yüksek verimli tohum 4.0 → hassas tarım + uydu/GPS/drone/sensör + veri/yapay zekâ + IoT

Organik Tarım

Doğal gübre Biyolojik mücadele Kimyasal bağımlılığı azaltma Toprak-su-hava koruma

İyi Tarım

Kimyasal tamamen yasak değil → kontrollü Kayıt Denetim İzlenebilirlik Gıda güvenliği

2007→2024: 18→71 il 651→7.822 üretici 5.361→393.146 ha 56.000→6.135.681 ton

Bitkisel Sürdürülebilirlik

Nem koruma Biyoçeşitlilik Verimli su Biyolojik mücadele Dengeli gübre Yenilenebilir enerji Rotasyon Ağaçlandırma Yerel türler

Hayvancılık

Kaliteli yem Islah/genetik Hijyenik modern tesis Metan azaltma Suyu geri kullanma Yağmur suyu depolama Teknolojiyle izleme

Monokültür

Tek ürün/tür.

Artı: verim + teknoloji uygulaması

Eksi: çeşitlilik azalması + toprağın yorulması + çevresel risk

Seracılık

Örtü altında üretim.

Türkiye: İzmir güneyi → İskenderun Körfezi kıyıları kısmen Güney Marmara

Tarımsal Ormancılık

Tarım + hayvancılık + orman aynı alan.

Katkı: gıda + iklim + toprak + biyoçeşitlilik + sosyal yaşam

Sorun: alan + planlama + kirletici + yönetim + mevzuat

Agrivoltaik

Tarım/biyokütle + elektrik aynı alan.

%33-%230 daha az arazi ihtiyacı.

Komşuköy → yükseltilmiş sabit panel.

Hidroponik

Toprak yok → besin çözeltisi.

Az su Su geri dönüşümü Çatıda/garajda uygulanabilir Taşıma karbonunu azaltabilir Yaklaşık yarı enerji 300 kata kadar ürün

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• Organik ≠ iyi tarım.
• İyi tarımda kimyasal tamamen yasak değildir.
• Tarım 4.0 ≠ yalnız makineleşme.
• Monokültür ≠ sürdürülebilirlik garantisi.
• Sera ≠ hidroponik.
• Agrivoltaik ≠ yalnız güneş enerjisi üretimi.
• Sürdürülebilir hayvancılık ≠ yalnız yüksek verim.

Son 2 Dakikalık Tekrar

Sürdürülebilirlik → uzun vade. 3 ölçüt → ekonomi + toplum + çevre. Organik → doğal girdi. İyi tarım → kontrollü girdi + kayıt. Tarım 4.0 → dijital. Rotasyon → toprağı destekle. Agrivoltaik → tarım + enerji. Hidroponik → topraksız + az su. Hayvancılık → yem + ıslah + hijyen + çevre.

Kendini Kontrol Et

1. Sürdürülebilir tarım nedir?
2. Üç sürdürülebilirlik ölçütü nedir?
3. Tarım 4.0'ın ayırt edici özellikleri nelerdir?
4. Organik ve iyi tarım farkı nedir?
5. İyi tarım göstergeleri 2007-2024 arasında nasıl değişmiştir?
6. Bitkisel üretimde sürdürülebilirlik için hangi uygulamalar yapılır?
7. Sürdürülebilir hayvancılığın üç temel unsuru nedir?
8. Monokültürün avantaj ve riski nedir?
9. Agrivoltaik tarım nasıl çalışır?
10. Hidroponik tarımın temel avantajları nelerdir?