İyonik Bağ Ders Notu

İyonik Bağın Oluşumu

Metallerin iyonlaşma enerjileri ve elektronegatiflikleri ametallere göre genellikle daha düşüktür.

Metal → elektron verme eğilimi Ametal → elektron alma eğilimi

Elektron transferi sonucunda:

• metal → katyon
• ametal → anyon

oluşur.

İyonik Bağ

**İyonik bağ:** Zıt yüklü iyonlar arasındaki güçlü elektrostatik çekimdir.

**İyonik bağlanma:** Elektron transferi ve iyon oluşumu sürecidir.

NaCl Oluşumu

Na elektron verir: Na → Na⁺

Cl elektron alır: Cl → Cl⁻

Na⁺ ve Cl⁻ arasındaki elektrostatik çekim → NaCl.

Tepkimede parlak sarı ışık ve yüksek miktarda ısı açığa çıkar.

NaCl Kristal Örgüsü

• Her Na⁺ → 6 Cl⁻ ile çevrilidir.
• Her Cl⁻ → 6 Na⁺ ile çevrilidir.
• Düzen, zıt yüklerin çekimini artırıp aynı yüklerin itmesini azaltacak biçimdedir.

Bir iyon yalnız tek bir karşı iyonla bağ yapmaz.

İyonik Bileşik Formülü

Toplam pozitif yük + toplam negatif yük = 0.

Formül en küçük iyon oranını gösterir.

NaCl

Na⁺ : Cl⁻ = 1 : 1

CaCl₂

Ca²⁺ : Cl⁻ = 1 : 2

MgO

Mg²⁺ : O²⁻ = 1 : 1

Mg₃(PO₄)₂

Mg²⁺ : PO₄³⁻ = 3 : 2

Çok Atomlu İyonlar

Örnekler: CO₃²⁻, NO₃⁻, PO₄³⁻, HCO₃⁻, CH₃COO⁻, SO₄²⁻, OH⁻, NH₄⁺

NaOH: Na⁺ + OH⁻

OH⁻ çok atomlu anyondur.

İyon Yarıçapı

• Katyon < nötr atom
• Anyon > nötr atom

İyonik Bağ Oluşumunda Eğilim

Düşük iyonlaşma enerjili metal → elektron vermeye yatkın. Yüksek elektronegatiflikli ametal → elektron almaya yatkın.

Metalik Bağ ile Fark

Metalik bağ: pozitif metal iyonu + serbest valans elektronu

İyonik bağ: katyon + anyon

Sık Karıştırılan Noktalar

• elektron transferi = iyonik bağ değil, iyonik bağlanma sürecinin parçası
• iyonik bağ = katyon-anyon çekimi
• Na⁺ yalnız bir Cl⁻ ile etkileşmez
• NaCl'de koordinasyon: 6'şar zıt yüklü komşu
• formülde toplam yük sıfır
• çok atomlu iyonlar da iyonik bileşik oluşturur

İyonik Bağ Kısa Özeti

Metal atomu elektron vererek katyon, ametal atomu elektron alarak anyon oluşturabilir. Zıt yüklü iyonlar arasındaki elektrostatik çekim iyonik bağı meydana getirir. İyonik bileşikler kristal örgü yapısındadır ve formülleri toplam yükü sıfır yapan en küçük iyon oranını gösterir.