9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı: Yazar ve Metin İlişkisi – Ders Notu

Yazar ve Metin İlişkisi – Ders Notu

Temel İlişki

Yazarın yaşamı, dönemi, kültürü, bilgi birikimi ve bakış açısı metne yansıyabilir.

Ancak metin ile yazarın yaşamı birebir aynı değildir.

Yazar ve Anlatıcı

Yazar: metni oluşturan gerçek kişi.

Anlatıcı: olayları aktaran metinsel ses.

Önemli: Birinci kişi anlatımı kullanılması, anlatıcının yazar olduğu anlamına gelmez.

Yazar ve Karakter

Karakterin düşünceleri doğrudan yazarın düşünceleri kabul edilmez.

Yazar farklı görüşlere sahip kişiler oluşturabilir.

Yaşam ve Çevre

Yazarın:

• yaşadığı şehir,
• ailesi,
• eğitimi,
• mesleği,
• deneyimleri

konu ve ayrıntı seçimlerini etkileyebilir.

Dönem ve Toplum

Savaş, göç, kentleşme, teknoloji ve toplumsal değişmeler metinlere yansıyabilir.

Üslup

Üslup: yazarın anlatma biçimi.

Konu: ne anlatıldığı.

Üslup: nasıl anlatıldığı.

Dil Tercihi

Yazarın:

• sade veya sanatlı dil,
• teknik terimler,
• yöresel söyleyişler,
• deyimler,
• imgeler

kullanması üslubun parçasıdır.

Kurmaca

Kurmaca eser gerçek yaşamdan yararlanabilir ama gerçeği yeniden düzenleyebilir.

Her olay gerçek kabul edilmez.

Otobiyografik Unsurlar

Yazarın hayatından izler bulunabilir.

Fakat bunların gerçek yaşamla bağlantısı güvenilir bilgilerle desteklenmelidir.

Metin Türü

Anı: yazarın yaşantısıyla daha doğrudan ilişkilidir.

Hikâye: kurmacadır.

Deneme: yazarın kişisel düşünceleri belirgindir.

Makale: bilgi ve kanıt ön plandadır.

Sık Karıştırılan Noktalar

• Yazar ≠ anlatıcı.
• Karakter ≠ yazar.
• Şiir kişisi ≠ zorunlu olarak şair.
• Konu → ne anlatılıyor?
• Üslup → nasıl anlatılıyor?
• Kurmaca → gerçeği dönüştürebilir.
• Biyografik bilgi metni anlamaya yardım eder ama tek ölçüt değildir.

Yazar ve Metin İlişkisi Kısa Özeti

Yazarın yaşamı, dönemi ve düşünce dünyası metni etkileyebilir. Buna rağmen kurmaca metindeki anlatıcı, karakter ve olayları doğrudan yazarın gerçek yaşamıyla özdeşleştirmek doğru değildir. Metin önce kendi yapısı içinde değerlendirilmelidir.