Konu Anlatımı / Ders Notu

MSÜ Türkçe – Sözcükte Yapı Hızlı Tekrar

Yapım ve çekim ekleri, karıştırılan kurallar, son iki dakika özeti ve öz kontrol.

Sözcükte Yapı — Hızlı Tekrar

İlk Bakışta Bil

  • **Kök:** Anlamlı en küçük temel bölüm (*göz, su, yaz-*).
  • **Gövde:** Yapım eki almış kök veya önceki gövde (*gözlük, gözlükçü*).
  • **Yapım eki:** Yeni sözcük oluşturur (*-cı, -lık, -sız, -la, -gi*).
  • **Çekim eki:** Çokluk, iyelik, hâl, zaman, kişi gibi görevler üstlenir.
  • **Basit:** Yapım eki yok; çekim eki olabilir.
  • **Türemiş:** En az bir yapım eki var.
  • **Birleşik:** İki veya daha çok sözcük birleşmiş.

Eklere Hızlı Bakış

| Örnek | Yapım | Çekim | Sınıf | | --- | --- | --- | --- | | kalemlerimiz | yok | -ler, -imiz | basit | | evsizlik | -siz, -lik | yok | türemiş | | denizcilikten | -ci, -lik | -ten | türemiş | | gecekondu | birleşme | yok | birleşik | | gecekondulardan | birleşme | -lar, -dan | birleşik |

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

  1. **Basit / eksiz:** Basit sözcük çok sayıda çekim eki alabilir.
  2. **Türemiş / birleşik:** Yapım eki ile birleşme ayrı yapı yollarıdır.
  3. **Kök / gövde:** Göz kök; gözlük ve gözlükçü gövde.
  4. **Yapım / çekim:** -lık yeni sözcük, -lar çokluk bildirir.
  5. **İsimden fiil / fiilden isim:** Su-la- ile sev-gi ters yönde türemelerdir.
  6. **Ek sayısı / hece sayısı:** Hece, kendi başına ek sayılmak zorunda değildir.
  7. **Ses değişmesi / ek:** Çocukluğumuzdaki k → ğ değişimi bağımsız ek değildir.

Son 2 Dakikalık Tekrar

  1. Kök = anlamlı temel. Gövde = yapım ekiyle yeni biçim.
  2. **-cı, -lık, -sız, -lı** tipik yapım ekleri; **-lar, -da, -dan, iyelik** çekim ekleridir.
  3. *Evlerimizden* basit; *evsizlik* türemiş; *gecekondu* birleşiktir.
  4. *Sula-* isimden fiil; *sevgi* fiilden isim türemesidir.
  5. Ek sayarken her yapım basamağını say, çekim eklerini ayrı tut.
  6. Soru “yanlıştır”, “yoktur” veya “en az” diyorsa olumsuz ve sınırlayıcı ifadeye dikkat et.

Kendini Kontrol Et

  1. “Bahçelerimizden” niçin basit yapılıdır?
  2. “Gözlükçüler” sözcüğündeki yapım ekleri hangileridir?
  3. “Temizle-” ve “sevgi” hangi yapım eki türlerine örnektir?
  4. “Gecekondulardan” sözcüğünün yapısı çekim eki alınca değişir mi?
  5. “Tuzsuzluklardan” sözcüğünde yapım ve çekim eki sayısı kaçar tanedir?

**Yanıtlar:** (1) Yapım eki yoktur; çokluk, iyelik, ayrılma çekimdir. (2) -lük ve -çü. (3) İsimden fiil / fiilden isim. (4) Hayır; birleşik kalır. (5) İki yapım, iki çekim.

Bu Üniteyi Pekiştir

Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.

Konu Anlatımı

MSÜ Türkçe – Sözcükte Yapı Konu Anlatımı

Konuyu ayrıntılı ve öğretici şekilde öğren.

Konu Anlatımını Aç
Ders Notu

MSÜ Türkçe – Sözcükte Yapı Ders Notu

Ünitenin düzenli ve kısa özetini incele.

Ders Notunu Aç
Kolay

MSÜ Türkçe Sözcükte Yapı - Kolay Test

20 soru

Temel kavramları kontrol et

Testi Çöz
Orta

MSÜ Türkçe Sözcükte Yapı - Orta Test

20 soru

Bilgini uygulamaya geçir

Testi Çöz
Zor

MSÜ Türkçe Sözcükte Yapı - Zor Test

20 soru

Detay ve yorum gücünü ölç

Testi Çöz
Karma

MSÜ Türkçe Sözcükte Yapı - Karma Test 1

20 soru

Gerçek sınav temposunda kendini dene

Testi Çöz
PDF İndirme

Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium