Konu Anlatımı / Ders Notu
Psikolojik Danışma Kuramları, İlkeleri ve Teknikleri Ders Notu
ÖABT Rehberlik psikolojik danışma kuramları, i̇lkeleri ve teknikleri için sınava yönelik ders notu.
ÖABT Rehberlik — Psikolojik Danışma Kuramları Ders Notu
Kuram–Anahtar Kavram–Teknik Eşleştirmesi
| Kuram | Anahtar kavram | Ayırt edici odak veya araç | | --- | --- | --- | | Freud — Psikanalitik | Bilinçdışı, savunma, aktarım | Serbest çağrışım, yorum | | Adler — Bireysel | Amaç, yaşam stili, toplumsal ilgi | Cesaretlendirme, yaşam stili incelemesi | | Jung — Analitik | Arketip, bireyleşme | Semboller ve anlam örüntüleri | | Rogers — Birey merkezli | Empati, kabul, içtenlik | Yansıtma, terapötik ilişki | | Varoluşçu | Özgürlük, sorumluluk, anlam | Yaşam seçimi üzerine keşif | | Geştalt | Şimdi ve burada, farkındalık | Boş sandalye, deneyimsel çalışma | | Davranışçı | Öğrenme ve davranış sonucu | Pekiştirme, maruz bırakma | | Ellis — REBT | Katı inanç, meli-malı | ABCDE, akılcı tartışma | | Beck — Bilişsel | Otomatik düşünce, şema | Sokratik sorgulama, düşünce kaydı | | Glasser — Gerçeklik | Seçim, sorumluluk | WDEP, planlama | | Çözüm odaklı | İstisna, hedef, küçük değişim | Mucize, ölçekleme, istisna sorusu | | Öyküsel | Baskın öykü, sorunla ayrışma | Dışsallaştırma, alternatif öykü | | ACT | Psikolojik esneklik, değerler | Bilişsel ayrışma, değer eylemi | | DBT | Duygu düzenleme | Farkındalık, sıkıntıya dayanma |
Savunma Düzeneklerini Ayır
- Bastırma: Rahatsız edici düşüncenin bilinç dışında tutulması.
- Yansıtma: Kendi kabul edilemeyen eğilimini başkasına yükleme.
- Karşıt tepki: Kabul edilemeyen duyguya karşıt tutumu abartma.
- Yer değiştirme: Duyguyu asıl hedef yerine başka hedefe yöneltme.
- Akılcılaştırma: Davranışa yüzeyde makul görünen gerekçeler bulma.
Düşünce Düzeyleri ve Çarpıtmalar
- **Otomatik düşünce:** “Sunumda kesin rezil olacağım.”
- **Ara inanç:** “Hata yaparsam insanlar beni dışlar.”
- **Çekirdek inanç:** “Ben yetersizim.”
- **Felaketleştirme:** Olumsuz sonucu aşırı büyütme.
- **Zihin okuma:** Başkalarının düşüncelerini kanıtsız bildiğini varsayma.
- **Aşırı genelleme:** Tek olaydan çok geniş sonuç çıkarma.
- **Hep-ya-da-hiç:** Ara düzeyleri göz ardı etme.
Danışma Becerileri
- **İçerik yansıtma:** “Sınav haftası evde tartışmalar arttı.” → “Evdeki tartışmalar sınav haftasında yoğunlaşmış.”
- **Duygu yansıtma:** “Artık dayanamayacağım!” → “Çok bunalmış hissediyorsun.”
- **Yüzleştirme:** “Destek istediğini söylüyorsun ama kimseye ulaşmamışsın; bunu birlikte inceleyelim mi?”
- **Özetleme:** Birden çok duygu ve olayı danışan için kısa biçimde birleştirme.
- **Yeniden çerçeveleme:** Alternatif anlamı danışanın yaşantısına dayandırarak araştırma.
WDEP ve Çözüm Odaklı Teknikler
- **W:** Ne istiyorsun?
- **D:** Şu anda ne yapıyorsun, nereye gidiyorsun?
- **E:** Bunlar seni hedefe yaklaştırıyor mu?
- **P:** İlk somut, uygulanabilir adım ne?
- **İstisna:** Sorun ne zaman daha az yaşanıyor?
- **Mucize:** Sorun çözülmüş olsaydı yarın ne değişirdi?
- **Ölçekleme:** 0–10 arasında neredesin; bir puan ilerisi neye benzer?
Kısa Özet
Psikodinamik yaklaşım bilinçdışı ve aktarım; Adler amaç ve toplumsal ilgi; Rogers empati, kabul ve içtenlik; Geştalt şimdi-burada farkındalık; davranışçı yaklaşım öğrenme koşulları; Ellis katı inançlar; Beck otomatik düşünceler; Glasser WDEP; çözüm odaklı yaklaşım istisna ve küçük ilerleme; öyküsel yaklaşım dışsallaştırma üzerinde durur. Teknik seçerken danışanın ihtiyacı, rızası, güvenliği ve danışmanın yetkinliği birlikte değerlendirilir.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
ÖABT Rehberlik Psikolojik Danışma Kuramları, İlkeleri ve Teknikleri - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
ÖABT Rehberlik Psikolojik Danışma Kuramları, İlkeleri ve Teknikleri - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
ÖABT Rehberlik Psikolojik Danışma Kuramları, İlkeleri ve Teknikleri - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
ÖABT Rehberlik Psikolojik Danışma Kuramları, İlkeleri ve Teknikleri - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.