Konu Anlatımı / Ders Notu
Yumuşama Dönemi ve Türkiye Ders Notu
Yumuşama Dönemi ve Türkiye: kronolojik ve karşılaştırmalı kısa ders notları.
Yumuşama Dönemi ve Türkiye — Ders Notu
Kısa Özet
**Yumuşama**, ABD-SSCB blok rekabetinin tamamen bitmesi değil, **1960’ların sonu–1970’lerde gerilimin azaltılmaya çalışılmasıdır**. **1962 Küba Füze Krizi**, **1963 hotline ve Kısmi Deneme Yasağı**, **1968 NPT**, **1972 SALT I**, **1975 Helsinki**, **1979 SALT II (ABD onayı yok)** başlıca uluslararası gelişmelerdir. **1979 Sovyet Afganistan müdahalesi** yumuşama sürecinin gerilemesine yol açmıştır.
Tarih ve Belge Tablosu
| Yıl | Gelişme | Ayırt edici bilgi | |---|---|---| | 1962 | Küba Füze Krizi | ABD-SSCB nükleer risk | | 1963 | Kısmi Nükleer Deneme Yasağı | Atmosfer, uzay, su altı | | 1963 | Ankara Anlaşması | Türkiye-AET ortaklık imzası | | 1964 | Ankara yürürlüğe giriş | 1 Aralık; tam üyelik değil | | 1968 | NPT | Nükleer silahların yayılmasını önleme | | 1970 | Katma Protokol imzası | AET ortaklığında geçiş | | 1972 | SALT I ve ABM | Stratejik silah ve füzesavar sınırlaması | | 1973 | Katma Protokol yürürlük | 1 Ocak | | 1973 | Yom Kippur Savaşı | Petrol ambargosu ve enerji krizi | | 1974 | Kıbrıs harekâtı | 20 Temmuz; Ecevit-MSP koalisyonu | | 1975 | Helsinki Nihai Senedi | 35 devlet; güvenlik, haklar, işbirliği | | 1975–78 | ABD silah ambargosu | Türkiye-ABD savunma gerilimi | | 1979 | SALT II imzası | ABD Senatosu onaylamadı | | 1979 | İran İslam Devrimi | Bölgesel rejim değişikliği | | 1979 | SSCB Afganistan müdahalesi | Yumuşama atmosferinin sarsılması |
Üç Önemli Ayrım
**Kısmi Deneme Yasağı** test ortamını sınırlar; **NPT** yayılmayı önleme, **SALT I/II** stratejik silah kapasitesini sınırlama hedeflidir. **Helsinki** Avrupa güvenliği, sınırlar, insan hakları ve işbirliği ilkelerini kapsar. **Ankara Anlaşması** 1963’te Türkiye-AET ortaklığını kurdu; **Katma Protokol** 1970’te imzalandı ve 1973’te geçiş sürecini yürürlüğe koydu. Bunlardan hiçbiri Türkiye’nin AET’ye tam üyeliğinin gerçekleştiği yıl değildir.
Türkiye’nin Dış Politikası
**1964 Johnson Mektubu** ve **1974 Kıbrıs harekâtı ardından 1975–78 ABD ambargosu**, Türk-Amerikan ilişkilerinde gerilim örnekleridir; Türkiye NATO’dan çıkmadı. **1974 Ecevit–Erbakan koalisyonu** sırasında Kıbrıs harekâtı başladı. Türkiye Batı ittifakı içinde kalırken Sovyetler Birliği dâhil çeşitli ülkelerle ekonomik ve diplomatik temaslara devam etti.
Sınav İçin Son Kural
**1972 SALT I → 1975 Helsinki → 1979 SALT II**; **1963 Ankara / 1970 Katma**; **1967 Altı Gün / 1973 Yom Kippur**; **1974 Kıbrıs / 1975–78 ambargo**. **1979 Afganistan** yumuşamanın çözülmesindeki dönüm noktasıdır.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
ÖABT Tarih Yumuşama Dönemi ve Türkiye - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
ÖABT Tarih Yumuşama Dönemi ve Türkiye - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
ÖABT Tarih Yumuşama Dönemi ve Türkiye - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
ÖABT Tarih Yumuşama Dönemi ve Türkiye - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.