Hücresel Solunum Ders Notu

Hücresel Solunum

Organik besin moleküllerinin hücre içinde parçalanarak enerji elde edilmesidir.

Nefes alıp verme ile aynı değildir:

• Nefes alıp verme → gaz değişimi
• Hücresel solunum → ATP üretimine yönelik hücre içi tepkimeler

Oksijenli Solunum

• Son elektron alıcısı O₂
• CO₂, H₂O, ATP ve ısı oluşur
• Oksijensiz solunuma göre daha fazla ATP üretir

Genel denklem: **C₆H₁₂O₆ + 6O₂ → 6CO₂ + 6H₂O + ATP + ısı**

Yer

Ökaryot:

• Glikoliz → sitoplazma
• Krebs → mitokondri matriksi
• ETS → mitokondri kristaları

Prokaryot:

• Sitoplazma
• Hücre zarının iç yüzeyi

Glikoliz

• Sitoplazmada
• 1 glikoz → 2 piruvat
• 2 ATP harcanır
• 4 ATP üretilir
• Net 2 ATP
• 2 NADH oluşur
• Solunum ve fermantasyon için ortak başlangıç basamağı

Piruvatın Oksidasyonu

Her piruvat:

• 1 CO₂ çıkarır
• NADH oluşturur
• Asetil-CoA'ya dönüşür

Bir glikozdan:

• 2 Asetil-CoA
• 2 CO₂
• 2 NADH

Krebs Döngüsü

Bir glikoz için iki kez gerçekleşir.

Toplam:

• 4 CO₂
• 6 NADH
• 2 FADH₂
• 2 ATP

Yer: mitokondri matriksi

ETS

• ATP'nin büyük bölümü burada üretilir.
• NADH ve FADH₂ elektron taşır.
• Ökaryotta kristalarda
• Prokaryotta hücre zarının iç yüzeyinde
• Son elektron alıcısı O₂
• O₂ + elektron + proton → H₂O

Oksijensiz Solunum

• Son elektron alıcısı O₂ değildir.
• NO₃⁻, SO₄²⁻, CO₂ gibi inorganik maddeler kullanılabilir.
• Bazı bakteri ve arkelerde görülür.
• ETS görev yapar.
• Oksijenli solunuma göre daha az ATP üretilir.

Oksijensiz Solunum – Fermantasyon

Oksijensiz solunum → ETS var Fermantasyon → ETS yok

Sık Karıştırılan Noktalar

• Glikoliz mitokondride değil sitoplazmada gerçekleşir.
• Piruvat doğrudan Krebs'e girmez.
• Oksijenli solunumda son elektron alıcısı O₂'dir.
• Krebs matrikste, ETS kristada gerçekleşir.
• Oksijensiz solunum fermantasyon değildir.

Kısa Özet

Hücresel solunum ATP üretimi için organik besinlerin parçalanmasıdır. Glikoliz ortak başlangıç basamağıdır. Oksijenli solunumda O₂ son elektron alıcısıdır ve ATP'nin çoğu ETS'de üretilir. Oksijensiz solunumda ETS vardır ancak son elektron alıcısı O₂ değildir.