Derişim Birimleri (Molarite, ppm) Ders Notu

Derişim Birimleri Ders Notu

Derişim

Çözeltideki çözünmüş madde miktarının ölçüsüne derişim denir.

Bu konuda:

• molarite
• ppm

kullanılır.

Molarite

Bir litre çözeltideki çözünen maddenin mol sayısıdır.

**M = n / V**

M → mol/L n → mol V → toplam çözelti hacmi (L)

Molarite sembolü: **M**

Temel Örnekler

1,25 mol HBr / 0,5 L:

**2,5 M**

3 mol Pb(NO₃)₂ / 2 L:

**1,5 M**

Kütleden Molarite

n = m / Mₐ

Sonra:

M = n / V

5,6 g KOH: Mₐ = 56 g/mol

n = 0,1 mol

2 L çözelti:

M = **0,05 M**

Molariteden Kütle

n = M×V

m = n×Mₐ

3 M, 0,5 L CaCl₂:

n = 1,5 mol

Mₐ = 110 g/mol

m = **165 g**

Seyreltme

Çözücü eklenirse:

• mol sayısı değişmez
• hacim artar
• molarite azalır

**M₁V₁ = M₂V₂**

250 mL 4 M NaOH + 150 mL su:

M₂ = **2,5 M**

Buharlaştırma

Çökme olmazsa:

• mol sayısı değişmez
• hacim azalır
• molarite artar

4 g NaOH, 200 mL çözeltiden 100 mL su buharlaştırılırsa:

yeni molarite = **1 M**

Stok Çözelti

Derişimi bilinen ve diğer çözeltileri hazırlamak için kullanılan çözeltiye stok çözelti denir.

Derişik ve Seyreltik

Aynı maddenin çözeltilerinde:

birim hacimde çözünen fazla → derişik

birim hacimde çözünen az → seyreltik

Bu kavramlar bağıl kavramlardır.

Önemli Uyarı

Molarite formülündeki V:

**çözücü hacmi değil toplam çözelti hacmidir.**

ppm

Çok küçük derişimler için kullanılır.

1 ppm:

**1 mg/L**

veya

**1 mg/kg**

Kitaptaki örnekler:

1000 cm³ hava + 380 mg CO₂ → **380 ppm**

200 mL maden suyu + 5 mg SO₄²⁻:

5 / 0,2 = **25 ppm**

Sık Karıştırılan Noktalar

• M = n/V
• V litre olmalı
• V çözelti hacmidir
• seyreltmede mol korunur
• çözücü ekleme → M azalır
• çözücü buharlaştırma → M artar
• derişik ≠ doymuş
• ppm → çok küçük miktarlar
• ppm için mg/L veya mg/kg

Kısa Özet

Molarite bir litre çözeltideki mol sayısını, ppm ise çok küçük miktardaki çözünenin mg/L veya mg/kg cinsinden derişimini ifade eder.