Görünür Derinlik Ders Notu

Tanım

Gözlemcinin bir cismi ayırıcı yüzeyden itibaren gördüğü uzaklığa görünür derinlik denir.

Gerçek derinlik: cismin ayırıcı yüzeye gerçek uzaklığıdır.

Görünür derinlik: gözün algıladığı uzaklıktır.

Kitaptaki gösterim:

h → gerçek derinlik

h' → görünür derinlik

Oluşma Nedeni

Cisimden gelen ışınlar kırıcılık indisleri farklı ortamlar arasında kırılır.

Göz, kendisine gelen ışını doğrusal geriye uzatarak görünür konumu algılar.

Havadan Suya Bakış

Sudan havaya çıkan ışın: normalden uzaklaşır.

Havadaki gözlemci: su içindeki cismi daha sığda görür.

Bu durumda:

h' < h

Sudan Havaya Bakış

Havadan suya giren ışın: normale yaklaşır.

Su içindeki gözlemci: havadaki cismi ayırıcı yüzeyden daha uzakta görür.

Görünür Derinliği Etkileyenler

Görünür derinlik:

• cismin gerçek derinliğine,
• ortamların kırıcılık indisleri arasındaki farka,
• ışığın rengine

bağlıdır.

Gözlemcinin ayırıcı yüzeye uzaklığına bağlı değildir.

Cam Küre

Merkezdeki cisme küresel yüzey yönünden bakılırsa: ışınlar yüzeye dik gelir ve cisim merkezde görülür.

Üstteki düz yüzeyden bakıldığında: camdan havaya çıkan ışınlar kırılır ve cisim daha yakın görülebilir.

Merkezin önündeki cisim: daha yakın görülebilir.

Merkezin arkasındaki cisim: daha uzakta görülebilir.

Günlük Yaşam

Havuzdaki balık ve para: daha sığ görünür.

Denizin dibinden bakılan Güneş: gerçekte olduğundan daha yukarıda görülebilir.

Yalıçapkını: balığı gerçek konumundan daha sığda görür.

Balık: havadaki kuşu daha uzakta görür.

Atmosfer

Atmosferde kırılma:

• yıldızların,
• gezegenlerin,
• Güneş'in,
• Ay'ın

gerçek konumlarından farklı görünmesine yol açabilir.

Uydu sinyallerinin yön değiştirmesi konum belirleme sistemlerinde küçük hatalar oluşturabilir.

Kısa Özeti

Görünür derinlik, kırılma nedeniyle cismin gerçek konumundan farklı algılanmasıdır. Hava ortamından su içindeki cisim daha sığ görünür; su içinden hava ortamındaki cisim daha uzakta görülebilir. Görünür derinlik gerçek derinliğe, ortamların kırıcılık indisi farkına ve ışığın rengine bağlıdır; gözlemcinin ayırıcı yüzeye uzaklığına bağlı değildir.