Konu Anlatımı / Ders Notu
YÖKDİL Almancadan Türkçeye Çeviri II Konu Anlatımı
Almanca Sosyal Bilimler ikinci set: cümle çözümleme, gramer, çeviri çeldiricileri ve 60 özgün çözüm.
YÖKDİL Almanca Sosyal Bilimler – Yabancı Dilden Türkçeye Çeviri İkinci Set Konu Anlatımı
YÖKDİL Almanca sosyal bilimler alanındaki **Almancadan Türkçeye çeviri** soruları, Almanca cümlenin beş Türkçe karşılık arasından anlamı eksiksiz koruyan tek karşılığını belirlemeyi gerektirir. İki seçenek kulağa doğal gelebilir; ancak birisi sayı, özne, zaman, olumsuzluk, nedensellik veya bilimsel ihtiyatı değiştirdiğinde doğru çeviri değildir. Hedef, yalnızca benzer kelimeleri bulmak değil, Almanca önermenin sınırlarını Türkçede aynen korumaktır.
Bu pakette 20 kolay, 20 orta ve 20 zor olmak üzere **60 özgün Almanca kaynak cümle** yer alır. Kentleşme, eğitim, kültür, göç, kamu politikası, medya, eşitsizlik, sosyal araştırma ve istatistik örnekleri kullanılır. Doğru yanıt dışındaki dört Türkçe şık, kaynağın farklı bir unsurunu bilinçli biçimde değiştirir. Sorular yayımlanmış ÖSYM sorularından birebir alınmamıştır.
1. Almanca kaynak cümleyi çözümleme sırası
**Önce çekimli fiili** bul. Ana cümlede fiil çoğunlukla ikinci konumdadır: *Die Stadtverwaltung eröffnete zwei Bibliotheken.* = Belediye yönetimi iki kütüphane açtı. Başta zaman tümleci varsa Almanca çekimli fiil yine ikinci konumdadır: *Im vergangenen Jahr eröffnete die Stadtverwaltung ...* Türkçede ise doğal dizilişle “Belediye yönetimi geçen yıl ... açtı” denir. Kelimelerin sırası değişebilir; özne ve eylem ilişkisi değişemez.
**Sonra yargının olumluluğunu** ve zarfını denetle: *stieg deutlich an* (belirgin biçimde arttı), *sank leicht* (biraz azaldı), *nahm kaum zu* (neredeyse hiç artmadı), *blieb unverändert* (değişmeden kaldı). *Deutlich* sözcüğünü “çok az” biçiminde çevirmek, fiil doğru olsa bile sonucu bozar.
**Üçüncü adım yan cümle sınırıdır.** *Dass, weil, obwohl, während, nachdem, sofern* gibi bağlaçlar alt cümlenin anlam ilişkisini verir. Almancada sona giden çekimli fiil Türkçede sıfat-fiil veya zarf-fiille karşılanabilir. Örnek: *Die Befragung ergab, dass die meisten Eltern sichere Schulwege wichtig finden.* = Anket, ebeveynlerin çoğunun güvenli okul yollarını önemli gördüğünü ortaya koydu.
**Dördüncü adım belirtilmemiş anlamı eklememektir.** *Viele* “birçok” demektir; “tümü” değildir. *Einige* “bazıları” demektir; “çoğu” değildir. *Können* olasılık veya yeterlik taşıyabilir; bağlam gerekmedikçe “mutlaka” eklenmez. Almanca aslında olmayan neden, sonuç veya genelleme Türkçeye taşınmaz.
2. Özneyi, nesneyi ve edilgen yapıyı koruma
Sosyal bilimler cümlelerinde “anket”, “araştırmacılar”, “belediye”, “katılımcılar”, “öğretmenler” gibi adlar yakın bağlamda geçebilir. *Die Forscher befragten die Bewohner* (Araştırmacılar sakinlere soru sordu) ile *Die Bewohner befragten die Forscher* (Sakinler araştırmacılara soru sordu) aynı olay değildir. Almancada **der/die/das** ve isim çekimleri, eylemi kimin yaptığını belirlemeye yardımcı olur.
**Passiv (edilgen):** *Die Ergebnisse wurden veröffentlicht* = Sonuçlar yayımlandı. Burada özne sonuçlardır; yayımlayan kurum belirtilmemiş olabilir. *Die Befragten wurden informiert* = Katılımcılar bilgilendirildi. *Die Ergebnisse werden überprüft* = Sonuçlar kontrol ediliyor/edilir. *Die Ergebnisse sollen überprüft werden* = Sonuçların kontrol edilmesi gerekiyor/öngörülüyor. *Sollen* çevirisi bağlama göre gereklilik, beklenti veya başkasından aktarılan iddia olabilir.
**Zaman ve edilgenin birleşimi:** *Die Daten waren vor der Veröffentlichung überprüft worden* = Veriler yayımlanmadan önce kontrol edilmişti. *Waren ... worden* önce gerçekleşmiş edilgen olayı gösterir. “Kontrol edilecek” diye çevirmek zamanı değiştirir; “verileri kontrol etti” diye çevirmek gereksiz bir yapan ekleyebilir.
3. Almanca zamanların Türkçede karşılanması
- **Präsens:** *Die Universität veröffentlicht jährlich einen Bericht.* → Üniversite her yıl bir rapor yayımlar/yayımlıyor.
- **Präteritum:** *Die Stadt eröffnete im letzten Jahr zwei Museen.* → Kent geçen yıl iki müze açtı.
- **Perfekt:** *Die Zahl der Teilnehmer hat zugenommen.* → Katılımcı sayısı arttı/artmış durumda.
- **Plusquamperfekt:** *Nachdem die Daten erhoben worden waren, begann die Auswertung.* → Veriler toplandıktan sonra değerlendirme başladı.
- **Futur / gelecek anlamı:** *Im nächsten Semester werden neue Kurse angeboten.* → Gelecek dönemde yeni dersler sunulacak.
- **Konjunktiv II:** *Die Maßnahme könnte die Teilnahme erhöhen.* → Önlem katılımı artırabilir. Bu, katılımın kesin arttığı anlamına gelmez.
Bir zaman zarfı biçimi netleştirebilir: *im vergangenen Jahr* geçen yıl, *im nächsten Jahr* gelecek yıl, *seit drei Jahren* üç yıldır, *vor drei Jahren* üç yıl önce, *nach der Eröffnung* açılıştan sonra, *vor der Veröffentlichung* yayımdan önce. *Seit* ve *vor* çeldiricilerde özellikle önemlidir.
4. Olumsuzluk, sınırlandırma ve tek sözcüklük tuzaklar
**Nicht** tek bir öğeyi veya tüm yargıyı olumsuzlayabilir: *nicht alle Befragten* = katılımcıların hepsi değil; *alle Befragten nicht* ve Türkçedeki “hiçbiri”yle aynı değildir. **Kein** isim öbeğini olumsuzlar: *keine ausreichenden Daten* = yeterli veri yok. **Nur** yalnızca, **erst** ancak/daha yeni, **schon** zaten/çoktan anlamı katar. *Nur in Städten* = yalnızca kentlerde; *auch auf dem Land* = kırsalda da.
**Nicht unbedingt / nicht zwangsläufig** = mutlaka değil / zorunlu olarak değil. *Ein Zusammenhang belegt nicht zwangsläufig eine Ursache* = Bir ilişki mutlaka bir nedeni kanıtlamaz. Buradan “hiçbir durumda neden yoktur” sonucu çıkmaz. **Nicht automatisch** = kendiliğinden/otomatik olarak değil. Örneğin dijital başvuruların hızlanması, yaşlıların sisteme erişimini otomatik olarak kolaylaştırmaz.
**Kaum** = neredeyse hiç / pek az; **fast** = neredeyse; **mindestens** = en az; **höchstens** = en çok; **mehr als** = -den fazla; **weniger als** = -den az. Bunlar yalnızca vurgu değil, ölçülebilir sınır koyar.
5. Neden, amaç, sonuç ve koşul bağları
**Weil / da** gerekçe: *Die Bibliothek bleibt geöffnet, weil viele Menschen abends lernen.* = Birçok kişi akşam çalıştığı için kütüphane açık kalıyor. **Damit / um ... zu** amaç: *Die Stadt übersetzte den Fragebogen, damit mehr Menschen teilnehmen konnten.* = Daha fazla kişi katılabilsin diye kent yönetimi anketi çevirdi. **Sodass** sonuç: *Die Preise sanken, sodass mehr Familien kamen.* = Fiyatlar düştü; bunun sonucunda daha çok aile geldi.
**Obwohl** -mesine rağmen; **während** -iken / buna karşılık; **selbst wenn** -sa bile. Ödünleme bağını nedensellik gibi çevirmek anlamı tersine döndürür. *Obwohl viele zustimmten, blieb die Kritik bestehen* = Birçok kişi desteklemesine rağmen eleştiriler sürdü.
**Wenn / falls / sofern** koşul taşır. *Sofern die Daten vergleichbar sind, lassen sich Trends untersuchen* = Veriler karşılaştırılabilirse eğilimler incelenebilir. Bu cümle, verilerin zaten karşılaştırılabilir olduğunu kesin olarak söylemez. **Nur wenn** gerekli koşulu belirtir: *Nur wenn die Stichprobe geeignet ist, kann das Ergebnis verallgemeinert werden* = Sonuç ancak örneklem uygunsa genellenebilir.
**Nachdem / bevor / seitdem** zaman sırasını kurar. *Nachdem* sonra, *bevor* önce, *seitdem* -den beri anlamıyla çevrilir. **Ohne dass** ... olmadan; **indem** ... yaparak; **anstatt dass** ... -mek yerine anlamındadır.
6. Çift bağlar, derecelendirme ve karşılaştırma
**Nicht nur ... sondern auch** = yalnızca ... değil, aynı zamanda. *Die Studie betrachtet nicht nur Einkommen, sondern auch Wohnkosten* = Çalışma yalnız geliri değil, konut giderlerini de ele alıyor.
**Sowohl ... als auch** = hem ... hem de. İki unsur da kapsamdadır; “ya ... ya da” biçimine çevrilmez. **Weder ... noch** = ne ... ne de; iki unsur da olumsuzlanır. **Entweder ... oder** = ya ... ya da; seçenekleme bildirir.
**Je ... desto / umso** = ne kadar ... o kadar. *Je höher die Miete, desto stärker die finanzielle Belastung* = Kira ne kadar yüksekse mali yük o kadar fazladır. *Höher* daha yüksek; *niedriger* daha düşük; *größer* daha büyük; *geringer* daha azdır. Karşılaştırmanın yönü yanlış çevrilirse kaynak sonuç değişir.
**Zwar ... aber** = gerçi ... ancak; iki önermeyi birlikte tutar. “İlk yargı yanlış olduğu için ikinci doğrudur” şeklinde kesin bir neden bağı eklenmez.
7. Sosyal bilimler sözlüğü: araştırma tasarımı
| Almanca | Doğru Türkçe karşılık | Sık hatalı yorum | |---|---|---| | Stichprobe | örneklem | nüfusun tamamı | | Grundgesamtheit | araştırma evreni | yalnız araştırmacılar | | repräsentativ | temsil edici | çok sayıda olması otomatik yeterli | | Rücklaufquote | yanıt dönüş oranı | doğruluk oranı | | Längsschnittstudie | boylamsal çalışma | tek seferlik kesitsel anket | | Querschnittstudie | kesitsel çalışma | sürekli yıllık izleme | | Auswahlverfahren | örnekleme yöntemi | sonucun yorumu | | Verzerrung | yanlılık / sapma | tarafsızlık kanıtı | | Kontrollgruppe | kontrol grubu | rastgele atama zorunlu olarak yapılmış | | Ausgangsbedingungen | başlangıç koşulları | sonuç değerleri | | Korrelation | ilişki / korelasyon | kanıtlanmış nedensellik | | Kausalität | nedensellik | yalnız eş zamanlılık | | statistisch signifikant | istatistiksel anlamlı | mutlaka büyük pratik etki | | praktische Relevanz | pratik önem | tek başına p-değeri | | vorläufig | geçici / ön | nihai ve değişmez | | unberücksichtigt | dikkate alınmamış | özellikle doğrulanmış |
Bir araştırmada *hohe Rücklaufquote* görülmesi, her grubun aynı oranda katıldığı anlamına gelmez. *Längsschnittstudie* aynı bireyleri zaman içinde izleyebilir; katılımcı kaybı sonucunda bulgular değişebilir. *Statistisch signifikant* bir farkın varlığı, farkın toplum için büyük olduğunu tek başına göstermez.
8. Bilimsel ihtiyat: kanıtın gücünü büyütme
Akademik Almancadaki modal ifadeler doğru şıkkı çok belirgin ayırır:
- *kann / können*: -ebilir, olanak vardır.
- *könnte / könnten*: -ebilir, daha ihtiyatlı olasılık/varsayım.
- *dürfte*: muhtemelen / olasıdır (bağlama bağlı).
- *möglicherweise / eventuell*: muhtemelen / olası olarak.
- *lässt vermuten*: düşündürür, tahmin ettirir; kesin kanıt değildir.
- *weist darauf hin*: işaret eder; doğrudan ispatla eşit değildir.
- *scheint*: öyle görünmektedir; kesin olgu iddiası değildir.
- *sollte*: -meli / -ması uygun olur; olguya göre koşullu anlamı olabilir.
- *muss*: zorunluluk veya güçlü çıkarım; *kann* ile aynı kuvvette değildir.
Soru kökünde “ilişki bulundu” (*ein Zusammenhang wurde festgestellt*) deniyorsa doğru çeviri “tek neden kanıtlandı” diye genişletilemez. *Nicht zwangsläufig* bulunan cümleyi “kesinlikle mümkündür” veya “kesinlikle imkânsızdır” diye aktarmak da hatadır. Akademik çeviri, araştırmacının bildiğiyle yalnız tahmin ettiği arasındaki çizgiyi korur.
9. Sayılar, zaman ve nicelik denetimi
Almancada *fünfhundert* beş yüz; *fünfzehn* on beş; *fünfzig* elli; *zehn Prozent* yüzde on; *rund ein Drittel* yaklaşık üçte bir; *mehr als die Hälfte* yarıdan fazla; *nahezu verdoppelt* neredeyse iki katına çıkmış; *um die Hälfte reduziert* yarı yarıya azaltılmış demektir.
**“Yüzde 20 arttı” ile “yüzde 20'ye çıktı” aynı değildir:** *um zwanzig Prozent gestiegen* ilkini, *auf zwanzig Prozent gestiegen* ikincisini belirtir. *Von zehn auf fünfzehn Prozent* yüzde ondan yüzde on beşe; bu fark **5 yüzde puandır**, yalnız “yüzde beş büyüme” değildir. Bu ayrım sosyal bilimler istatistik metinlerinde kritik olabilir.
**Her / bazı / çoğu** kapsamını koru: *alle* hepsi; *die meisten* çoğu; *viele* birçok; *einige* bazı; *wenige* az sayıda; *keiner* hiçbiri. *Viele Studierende* ifadesi “bütün öğrenciler” değildir; *die meisten Eltern* “birkaç ebeveyn” değildir.
10. İsim tamlaması ve uzun Almanca sözcükleri böl
*Wohnkostenbelastung* konut giderlerinin oluşturduğu yük; *Bildungsgerechtigkeit* eğitimde adalet; *Arbeitsmarktentwicklung* iş gücü piyasasındaki gelişme; *Bevölkerungsgruppe* nüfus grubu; *Forschungsergebnisse* araştırma bulguları; *Verwaltungsentscheidung* idari karar. Almanca bileşik isimlerde çoğu zaman **sağdaki isim çekirdektir**: *Eintrittspreis* giriş ücreti, *Preiserhöhung* fiyat artışı.
İlgi cümlesi: *Die Haushalte, die an der Befragung teilnahmen, ...* = Ankete katılan haneler ... . *Deren* dişil veya çoğul öncülde aitlik, *dessen* eril veya nötr öncülde aitlik kurabilir. Türkçede önceki adı tamlayan bir yan cümleyle karşılanabilir.
**Nominalisierung (isimleşme):** *die Durchführung einer Befragung* = bir anketin yürütülmesi; *die Bewertung der Maßnahme* = önlemin değerlendirilmesi; *die Verteilung der Mittel* = kaynakların dağılımı. Çeviride adları eyleme dönüştürmek doğaldır; fakat kimin yaptığı ve sonucun olumluluğu korunmalıdır.
11. Sık görülen çeldirici aileleri
- **Özne değişimi:** Öğrenciler yerine öğretmenler, katılımcılar yerine araştırmacılar.
- **Zaman değişimi:** Geçen yıl yerine gelecek yıl; *nach* yerine önce.
- **Sayı değişimi:** İki yerine üç, çoğu yerine azı, yüzde on yerine yüzde yirmi.
- **Fiil yönü:** Artmak yerine azalmak, açmak yerine kapatmak, onaylamak yerine reddetmek.
- **Kapsam değişimi:** Kırsal ilçeler yerine şehir merkezi; bazı bölgeler yerine bütün ülke.
- **Kesinlik değişimi:** *Könnte* olabilirken “kesinlikle olacaktır” denmesi.
- **Olumsuzluk kaybı:** *nicht automatisch* ifadesinin tamamen atılması.
- **Koşul kaybı:** *nur wenn* koşulunun tümüyle kalkması.
- **İlişki türü değişimi:** *obwohl* (rağmen) yerine “çünkü” yazılması.
- **Akademik anlam değişimi:** *Korrelation* yerine nedensel kanıt yazılması.
Sık Karıştırılan Noktalar
- *Viele* birçok; *alle* herkes/hepsi.
- *Die meisten* çoğu; *einige* bazı.
- *Nach* sonra; *vor* önce; *seit* -den beri.
- *Im vergangenen Jahr* geçen yıl; *im kommenden Jahr* gelecek yıl.
- *Stieg* arttı; *sank* azaldı; *blieb* kaldı.
- *Deutlich* belirgin biçimde; *kaum* hemen hiç.
- *Nicht alle* hepsi değil; *keiner* hiçbiri.
- *Nicht zwangsläufig* mutlaka değil; *niemals* hiçbir zaman.
- *Könnte* olasılık; *muss* zorunluluk/güçlü çıkarım.
- *Weil* çünkü; *obwohl* rağmen.
- *Damit* amaç; *sodass* sonuç.
- *Wenn* koşul; *nachdem* zaman sırası.
- *Nur wenn* yalnızca ... durumunda; koşulsuz kesinlik değil.
- *Sowohl ... als auch* hem ... hem; *entweder ... oder* ya ... ya.
- *Weder ... noch* ne ... ne de; iki olumlu özellik değil.
- *Um zehn Prozent* yüzde on kadar değişim; *auf zehn Prozent* yüzde ona ulaşma.
- *Stichprobe* örneklem; *Grundgesamtheit* evren.
- *Rücklaufquote* yanıt oranı; *Repräsentativität* temsil niteliği.
- *Korrelation* korelasyon; *Kausalität* nedensellik.
- *Statistische Signifikanz* istatistiksel anlamlılık; *praktische Relevanz* pratik önem.
Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım
**Kolay (1–20):** Almancayı özne–fiil–nesne sırasıyla özetle, ardından zaman, sayı ve eylemin yönünü denetle. *Die Stadtverwaltung eröffnete ... zwei Bibliotheken* kaynakta “belediye açtı” ve “iki” bulunur; “üç” veya “kapattı” çeldiricidir.
**Orta (21–40):** İç içe yan cümleleri, karşıtlık ve şartları oku. *Obwohl*, *während*, *sofern*, *nachdem* anlamı taşıyan parçaları önce çevir. *Nicht nur ... sondern auch* ikinci unsurun eklendiğini bildirir. Çalışma sonuçlarında kapsam sınırını koru.
**Zor (41–60):** Uzun cümlede iki ayrı bulgu bulunabilir. Önce ana yargıyı çıkar, sonra *nicht zwangsläufig, lässt vermuten, nur sofern, selbst wenn* gibi ihtiyat ifadelerini belirle. İstatistiksel anlamlılığı pratik önemle, korelasyonu kanıtlanmış nedensellikle, örneklemi evrenle eşitleyen şıklar elenir.
**Son kontrol:** Doğru sandığın Türkçe seçeneği baştan sona oku. Almanca kaynakla sayı, zaman, aktör, olumsuzluk, ihtiyat ve bağlaç bakımından altı eşleştirme yap. Sonucun doğal Türkçe olması gerekir ama doğal cümle doğru anlamı tek başına garanti etmez.
Konu Özeti
Almancadan Türkçeye çeviri sorusunda doğru cevap, Almanca cümlenin **öznesini, fiilini, zamanını, miktarını, olumsuzluk/olasılık düzeyini ve mantık ilişkisini** eksiksiz taşır. Yanlış şıkların bir kısmı yalnızca tek bir sayı veya zarfı değiştirir. Sosyal bilimler alanında özellikle *Stichprobe / Grundgesamtheit*, *Korrelation / Kausalität*, *statistisch signifikant / praktisch relevant* ayrımlarını korumak gerekir. Doğal Türkçe ile doğru çeviri birbirinin yerine geçmez.
Konuyu Bitirdiğinde Bunları Yapabiliyor Olmalısın
- Almanca cümlede özne ve çekimli fiili saptayabilmek.
- Präteritum, Perfekt, Plusquamperfekt ve Passiv yapılarının zamanını koruyabilmek.
- *Nachdem / bevor / seitdem* arasındaki zaman çizelgesini ayırabilmek.
- *Weil / obwohl / damit / sodass / sofern* ilişkilerini doğru aktarabilmek.
- *Nicht alle / kein / kaum / nicht zwangsläufig* olumsuzluklarını eşleştirebilmek.
- *Könnte / kann / muss / dürfte* kesinlik derecesini ayırt edebilmek.
- *Um / auf* yüzde değişimlerini birbirinden ayırabilmek.
- Bileşik Almanca isimlerin çekirdeğini tanıyabilmek.
- Örneklem ile araştırma evrenini ve ilişki ile nedenselliği ayırt edebilmek.
- Dört hatalı çeviri arasından asıl cümlenin kapsamını koruyan seçeneği seçebilmek.
İkinci Set: Çeviride Beş Değişmeyen Bilgi
Bir Almanca cümleyi Türkçeye aktarırken doğru cevabı belirleyen beş değişkeni ayrı ayrı kontrol et:
- **Özne ve hedef grup:** *ältere Befragte* yaşlı katılımcılar, *Studierende* üniversite öğrencileri, *diejenigen Bewohner, die kein Auto besitzen* otomobili olmayan sakinlerdir.
- **Zaman ve sıralama:** *im vergangenen Jahr* geçen yıl, *seit März* marttan beri, *spätestens am Freitag* en geç cuma, *erst nachdem* ancak ... olduktan sonra demektir.
- **Miktar ve kapsam:** *vierzig* kırk, *um zwölf Prozent* yüzde on iki oranında, *ausschließlich* yalnızca, *kaum* neredeyse hiç veya çok az anlamındadır.
- **Olumluluk ve olumsuzluk:** *nicht, weder ... noch, kein, nicht jedoch* farklı olumsuzluk yapılarıdır. Tek bir kelimeyi değiştirmek karşıt anlam kurabilir.
- **Kesinlik ve olasılık:** *müssen* zorunluluk, *dürfen* izin, *können/könnte* olanak veya ihtimal, *möglicherweise* belki demektir. Çeviride olasılığı kesin sonuç gibi sunma.
İkinci sette seçenekler arasında küçük ama belirleyici farklar vardır: 'geçen yıl/gelecek yıl', 'artırdı/azalttı', 'en geç/en erken', 'kişisel araştırma/ticari reklam' ve 'olabilir/zorundadır'. Bunların her biri doğru cevabı değiştirebilir.
İkinci Set: Sözcükleri Bağlamıyla Eşleştir
| Almanca ifade | Türkçe karşılık | Kritik ayrım | |---|---|---| | *die Wartezeiten verkürzen* | bekleme sürelerini kısaltmak | *verlängern* uzatmak değildir | | *auf ... angewiesen sein* | ...ye ihtiyaç duymak/bağımlı olmak | gönüllü tercih değildir | | *einen Antrag einreichen* | başvuru teslim etmek | *bewilligen* onaylamak değildir | | *auf zwei Jahre begrenzt* | iki yılla sınırlı | süresiz değildir | | *die tatsächliche Umsetzung* | fiilen uygulama | öneri sayısı değildir | | *in den letzten fünf Jahren* | son beş yılda | gelecek beş yılda değildir | | *auf ... zurückzuführen sein* | ...dan kaynaklanmak | tek neden olmak zorunda değil | | *eine Aussage ableiten* | çıkarım yapmak | veride doğrudan gözlem değildir | | *die Kaufkraft* | satın alma gücü | nominal gelirle özdeş değil | | *die unvollständigen Antworten* | eksik yanıtlar | uydurulmuş yanıtlar değildir |
İkinci Set: Bağlaçlar, Amaç ve Zaman
*Obwohl die Ausgaben stiegen, verbesserte sich die Erreichbarkeit kaum.* → Harcamalar **artmasına rağmen** erişim **neredeyse hiç** iyileşmedi. Harcama artışını hizmet artışıyla karıştırma.
*Die Verwaltung vereinfachte den Zugang, um Fehler zu verringern.* → Yönetim hataları **azaltmak için** erişimi kolaylaştırdı. *Um ... zu* amaçtır; yapının olumlu ya da olumsuz sonucunu otomatik olarak garanti etmez.
*Nachdem die Daten vereinheitlicht worden waren, konnten sie verglichen werden.* → Veriler **standartlaştırıldıktan sonra** karşılaştırılabildi. *Nachdem* önce gerçekleşen aşamayı bildirir; Plusquamperfekt Passiv biçimi *worden waren* önceliği gösterir.
*Je stärker sich die Kosten verändern, desto vorsichtiger muss man vergleichen.* → Maliyetler **ne kadar fazla** değişirse **o kadar dikkatli** karşılaştırılmalıdır. *Je ... desto* orantılı yapı tek bir sebep bildirmek zorunda değildir.
İkinci Set: Dolaylı Anlatım ve Geçmiş Varsayım
**Konjunktiv II:** *Hätte man früher begonnen, wären die Ergebnisse verfügbar gewesen.* → Daha önce başlanmış **olsaydı**, sonuçlar hazır **olacaktı**. Olmamış koşulu olmuş gibi çevirme.
**Edilgen varsayım:** *Wären die Fragebögen aufgenommen worden, hätten sie das Ergebnis verzerren können.* → Formlar analize alınmış **olsaydı**, sonucu çarpıtmış **olabilirdi**. Buradaki risk gerçekleşmiş bir olgu değildir.
**Dolaylı anlatım Konjunktiv I:** *Die Forscher betonten, die Abweichung stelle nicht zwangsläufig einen wichtigen Unterschied dar.* → Araştırmacılar bu farkın mutlaka toplumsal açıdan önemli bir ayrım anlamına gelmediğini vurguladı. *Darstelle/seien* anlatıcının doğrudan doğrulaması değil aktarılan görüş olabilir.
**Türkçedeki ne ... ne de:** *Weder die Leiterin noch die Mitarbeiter konnten ... bestimmen.* → *Ne müdür ne de çalışanlar ... belirleyebildi.* 'Ne ... ne de' olumsuz anlamı zaten taşıdığından Türkçe yüklemin olumlu çekimi anlamı bozmadan doğru olabilir. Her durumda cümlenin bütünü değerlendirilmelidir.
İkinci Set: Yöntem ve İhtiyat
Almanca sosyal bilimler cümlelerinde *nicht ohne Weiteres, nicht zwangsläufig, lässt sich nicht ausschließen, möglicherweise, kaum belastbar* ifadelerine özellikle bak. Bunlar kesin hüküm kurulamayacağını, bir olasılığın dışlanmadığını veya karşılaştırmanın temkinli yapılması gerektiğini gösterir. Çeviri seçeneği 'kesin olarak kanıtlandı' diyorsa Almanca metnin gerçekten böyle bir kanıt sunduğundan emin ol.
*Der Anteil älterer Einwohner stieg, obwohl die absolute Zahl kaum zunahm.* → Yaşlıların **nüfustaki payı** artmıştır; **mutlak sayıları** aynı ölçüde artmış olmak zorunda değildir. İki farklı nicelik aynı sözcükle çevrilmez.
İkinci Set: Beş Adımlı Çözüm
- Almanca cümlede çekimli ana fiili ve özneyi bul.
- Sayıları, zaman sözcüklerini ve yer-yön ilişkilerini işaretle.
- Bağlacın türünü belirle: neden, amaç, koşul, ödünleme, sıralama.
- Modal fiilleri ve *nicht/weder/kein* gibi olumsuzlukları ayrı kontrol et.
- Şıklar arasında tek bir bilgiyi değiştiren çeldiriciyi tespit edip doğru seçenekte tüm ögelerin korunduğunu doğrula.
60 Yeni Sorunun Açıklamalı Çözümü
Soru 01 — Kolay
**Almanca cümle:** Die öffentliche Bibliothek bietet jeden Samstag kostenlose Sprachkurse für Erwachsene an.
**Doğru Türkçe çeviri:** Halk kütüphanesi her cumartesi yetişkinlere ücretsiz dil kursları sunuyor.
**Açıklamalı çözüm:** Jeden Samstag her cumartesi, kostenlos ücretsiz, für Erwachsene yetişkinler için demektir. Diğer şıklarda zaman, hedef grup, ücret veya kurs türü değişir. Doğru çeviri: “Halk kütüphanesi her cumartesi yetişkinlere ücretsiz dil kursları sunuyor.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 02 — Kolay
**Almanca cümle:** Der Bezirksrat veröffentlicht seit März die Protokolle seiner Sitzungen auf seiner Internetseite.
**Doğru Türkçe çeviri:** İlçe meclisi mart ayından beri toplantı tutanaklarını internet sitesinde yayımlıyor.
**Açıklamalı çözüm:** Seit März zaman başlangıcını, Protokolle toplantı tutanaklarını ve veröffentlicht yayımlama eylemini bildirir. Yanlış seçenekler bu temel bilgileri değiştirir. Doğru çeviri: “İlçe meclisi mart ayından beri toplantı tutanaklarını internet sitesinde yayımlıyor.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 03 — Kolay
**Almanca cümle:** Vierzig junge Freiwillige pflanzten im vergangenen Herbst neue Bäume entlang des Flusses.
**Doğru Türkçe çeviri:** Kırk genç gönüllü geçen sonbahar nehir boyunca yeni ağaçlar dikti.
**Açıklamalı çözüm:** Vierzig kırk, im vergangenen Herbst geçen sonbahar, entlang des Flusses nehir boyunca ve pflanzten diktiler anlamındadır. Sayı, zaman, yer, eylem korunmalı. Doğru çeviri: “Kırk genç gönüllü geçen sonbahar nehir boyunca yeni ağaçlar dikti.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 04 — Kolay
**Almanca cümle:** Das Stadtarchiv ist an Werktagen von neun bis siebzehn Uhr für Besucher geöffnet.
**Doğru Türkçe çeviri:** Şehir arşivi hafta içi saat dokuzdan on yediye kadar ziyaretçilere açıktır.
**Açıklamalı çözüm:** An Werktagen iş günlerini, von neun bis siebzehn Uhr saat aralığını, geöffnet açıktır anlamını taşır. Tüm ögeler birlikte çevrilmelidir. Doğru çeviri: “Şehir arşivi hafta içi saat dokuzdan on yediye kadar ziyaretçilere açıktır.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 05 — Kolay
**Almanca cümle:** Ein neuer Bus fährt alle zwanzig Minuten vom Bahnhof zum Kreiskrankenhaus.
**Doğru Türkçe çeviri:** Yeni bir otobüs istasyondan ilçe hastanesine her yirmi dakikada bir gidiyor.
**Açıklamalı çözüm:** Alle zwanzig Minuten sefer aralığıdır; vom Bahnhof çıkış noktası ve zum Kreiskrankenhaus varış noktasıdır. Yanlış çeviriler bu bilgileri değiştirir. Doğru çeviri: “Yeni bir otobüs istasyondan ilçe hastanesine her yirmi dakikada bir gidiyor.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 06 — Kolay
**Almanca cümle:** Laut einer örtlichen Umfrage informieren sich sechzig Prozent der älteren Befragten über das Radio.
**Doğru Türkçe çeviri:** Yerel bir ankete göre yaşlı katılımcıların yüzde altmışı radyodan bilgi alıyor.
**Açıklamalı çözüm:** Laut einer örtlichen Umfrage yerel anket bulgusunu, sechzig Prozent yüzde altmışı, ältere Befragte yaşlı katılımcıları belirtir. Oran ve kaynak korunur. Doğru çeviri: “Yerel bir ankete göre yaşlı katılımcıların yüzde altmışı radyodan bilgi alıyor.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 07 — Kolay
**Almanca cümle:** Das Kunstmuseum senkt in den Wintermonaten die Eintrittspreise für Studierende.
**Doğru Türkçe çeviri:** Sanat müzesi kış aylarında öğrenciler için giriş ücretlerini düşürüyor.
**Açıklamalı çözüm:** Senkt düşürmek, Eintrittspreise giriş fiyatları, für Studierende öğrenciler için anlamındadır. Yanlışlarda indirim ile artış ters çevrilir. Doğru çeviri: “Sanat müzesi kış aylarında öğrenciler için giriş ücretlerini düşürüyor.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 08 — Kolay
**Almanca cümle:** Zwei benachbarte Schulen nutzen seit diesem Jahr gemeinsam einen neuen Computerraum.
**Doğru Türkçe çeviri:** Komşu iki okul bu yıldan beri yeni bir bilgisayar odasını ortaklaşa kullanıyor.
**Açıklamalı çözüm:** Zwei benachbarte Schulen komşu iki okul, seit diesem Jahr bu yıldan beri, gemeinsam ortaklaşa demektir. Özneyi ve iş birliğini korumak gerekir. Doğru çeviri: “Komşu iki okul bu yıldan beri yeni bir bilgisayar odasını ortaklaşa kullanıyor.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 09 — Kolay
**Almanca cümle:** Das geplante Konzert im Kulturzentrum wurde wegen eines starken Sturms abgesagt.
**Doğru Türkçe çeviri:** Kültür merkezinde planlanan konser şiddetli fırtına nedeniyle iptal edildi.
**Açıklamalı çözüm:** Wurde ... abgesagt edilgen iptal edildi, wegen eines starken Sturms güçlü fırtına nedeniyle demektir. Erteleme ile iptal birbirinden ayrılır. Doğru çeviri: “Kültür merkezinde planlanan konser şiddetli fırtına nedeniyle iptal edildi.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 10 — Kolay
**Almanca cümle:** Der Nachbarschaftsverein verwendet die Spenden, um Schulbücher für Kinder zu kaufen.
**Doğru Türkçe çeviri:** Mahalle derneği bağışları çocuklara okul kitapları almak için kullanıyor.
**Açıklamalı çözüm:** Verwendet die Spenden bağışları kullanır; um ... zu kaufen satın alma amacını bildirir. Kurum, kaynak, hedef ve amaç şıklarda korunmalıdır. Doğru çeviri: “Mahalle derneği bağışları çocuklara okul kitapları almak için kullanıyor.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 11 — Kolay
**Almanca cümle:** Die Beteiligung von Frauen an den kommunalen Sitzungen ist in den letzten fünf Jahren leicht gestiegen.
**Doğru Türkçe çeviri:** Kadınların belediye toplantılarına katılımı son beş yılda hafifçe arttı.
**Açıklamalı çözüm:** In den letzten fünf Jahren geçmiş beş yıl, leicht gestiegen hafif artış demektir. Artışın derecesi ve zaman yönü çevrilmelidir. Doğru çeviri: “Kadınların belediye toplantılarına katılımı son beş yılda hafifçe arttı.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 12 — Kolay
**Almanca cümle:** Die Stadt ließ die beschädigte Brücke reparieren, bevor der Wochenmarkt wieder eröffnet wurde.
**Doğru Türkçe çeviri:** Belediye haftalık pazar yeniden açılmadan önce hasarlı köprüyü onarttı.
**Açıklamalı çözüm:** Bevor önce, ließ ... reparieren onarttı, beschädigte Brücke hasarlı köprü demektir. Olayların sırası ve ettirgen fiil yanlış çevirilerde bozulur. Doğru çeviri: “Belediye haftalık pazar yeniden açılmadan önce hasarlı köprüyü onarttı.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 13 — Kolay
**Almanca cümle:** Dreißig Studierende befragten die Einwohner des Viertels persönlich nach ihren Wohnbedingungen.
**Doğru Türkçe çeviri:** Otuz öğrenci mahalle sakinleriyle yaşam koşulları hakkında yüz yüze görüşmeler yaptı.
**Açıklamalı çözüm:** Dreißig otuz, persönlich yüz yüze ve Wohnbedingungen konut/yaşam koşullarıdır. Yanlış seçenekler sayı, grup, konu ve yöntemi değiştirir. Doğru çeviri: “Otuz öğrenci mahalle sakinleriyle yaşam koşulları hakkında yüz yüze görüşmeler yaptı.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 14 — Kolay
**Almanca cümle:** Die lokale Zeitung erscheint inzwischen in drei Sprachen und wird kostenlos verteilt.
**Doğru Türkçe çeviri:** Yerel gazete artık üç dilde yayımlanıyor ve ücretsiz dağıtılıyor.
**Açıklamalı çözüm:** In drei Sprachen üç dilde, inzwischen artık, kostenlos ücretsizdir. Wird ... verteilt edilgen dağıtılıyor demektir, toplatılma anlamına gelmez. Doğru çeviri: “Yerel gazete artık üç dilde yayımlanıyor ve ücretsiz dağıtılıyor.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 15 — Kolay
**Almanca cümle:** Die Forschungsgruppe verglich die Luftqualität in vier Stadtvierteln während derselben Woche.
**Doğru Türkçe çeviri:** Araştırma grubu aynı hafta boyunca dört mahalledeki hava kalitesini karşılaştırdı.
**Açıklamalı çözüm:** Verglich karşılaştırdı, Luftqualität hava kalitesi, vier Stadtviertel dört mahalle ve während derselben Woche aynı hafta boyunca anlamındadır. Doğru çeviri: “Araştırma grubu aynı hafta boyunca dört mahalledeki hava kalitesini karşılaştırdı.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 16 — Kolay
**Almanca cümle:** Die Bewerber müssen das unterschriebene Formular spätestens am Freitag einreichen.
**Doğru Türkçe çeviri:** Başvuru sahipleri imzalı formu en geç cuma günü teslim etmek zorundadır.
**Açıklamalı çözüm:** Müssen zorunluluk, unterschrieben imzalı ve spätestens am Freitag son tarih olarak cuma anlamındadır. En geç ile en erken karıştırılmaz. Doğru çeviri: “Başvuru sahipleri imzalı formu en geç cuma günü teslim etmek zorundadır.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 17 — Kolay
**Almanca cümle:** Die Förderung des Regionalmuseums ist zunächst auf zwei Jahre begrenzt.
**Doğru Türkçe çeviri:** Bölge müzesine verilen destek başlangıçta iki yılla sınırlıdır.
**Açıklamalı çözüm:** Zunächst başlangıçta, auf zwei Jahre begrenzt iki yılla sınırlı demektir. Bu ifade desteğin kalıcı olduğu anlamına gelmez. Doğru çeviri: “Bölge müzesine verilen destek başlangıçta iki yılla sınırlıdır.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 18 — Kolay
**Almanca cümle:** Bewohner außerhalb der Stadt können die Beratungsstelle inzwischen auch online erreichen.
**Doğru Türkçe çeviri:** Şehir dışında yaşayanlar danışma birimine artık çevrimiçi olarak da ulaşabiliyor.
**Açıklamalı çözüm:** Außerhalb der Stadt şehir dışında, auch online çevrimiçi olarak da, können ... erreichen ulaşabilirler demektir. Doğru çeviri: “Şehir dışında yaşayanlar danışma birimine artık çevrimiçi olarak da ulaşabiliyor.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 19 — Kolay
**Almanca cümle:** Historische Fotografien dürfen für private Studien ohne Gebühr angesehen werden.
**Doğru Türkçe çeviri:** Tarihî fotoğraflar kişisel araştırmalar için ücret ödemeden incelenebilir.
**Açıklamalı çözüm:** Dürfen ... angesehen werden izin verilen edilgen yapıdır. Für private Studien kişisel araştırma, ohne Gebühr ücretsiz anlamındadır. Doğru çeviri: “Tarihî fotoğraflar kişisel araştırmalar için ücret ödemeden incelenebilir.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 20 — Kolay
**Almanca cümle:** Im vergangenen Jahr erhöhte die Gemeinde die Zahl der Betreuungsplätze für Kleinkinder um zwölf Prozent.
**Doğru Türkçe çeviri:** Belediye geçen yıl küçük çocuklara yönelik bakım yeri sayısını yüzde on iki artırdı.
**Açıklamalı çözüm:** Im vergangenen Jahr geçen yıl, um zwölf Prozent yüzde on iki oranında, erhöhte artırdı demektir. Oran, zaman ve yönü değiştiren seçenekler yanlıştır. Doğru çeviri: “Belediye geçen yıl küçük çocuklara yönelik bakım yeri sayısını yüzde on iki artırdı.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 21 — Orta
**Almanca cümle:** Obwohl die Ausgaben für den öffentlichen Nahverkehr stiegen, verbesserte sich die Erreichbarkeit entlegener Dörfer kaum.
**Doğru Türkçe çeviri:** Toplu taşımaya yapılan harcamalar artmasına rağmen uzak köylerin ulaşılabilirliği neredeyse hiç iyileşmedi.
**Açıklamalı çözüm:** Obwohl ödünleme bildirir: harcama artsa da uzak köylerde erişim düzelmemiştir. Kaum çok az veya neredeyse hiç demektir; olumlu sonuçla karıştırılmamalıdır. Doğru çeviri: “Toplu taşımaya yapılan harcamalar artmasına rağmen uzak köylerin ulaşılabilirliği neredeyse hiç iyileşmedi.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 22 — Orta
**Almanca cümle:** Nachdem die Erhebungsmethoden vereinheitlicht worden waren, konnten die Daten der beiden Regionen erstmals zuverlässig verglichen werden.
**Doğru Türkçe çeviri:** Veri toplama yöntemleri standartlaştırıldıktan sonra iki bölgenin verileri ilk kez güvenilir biçimde karşılaştırılabildi.
**Açıklamalı çözüm:** Nachdem ... worden waren önceki geçmiş edilgen eylemdir; konnten ... verglichen werden sonradan mümkün olan karşılaştırmayı gösterir. Zaman sırası, sayı ve sonuç çevrilirken korunmalıdır. Doğru çeviri: “Veri toplama yöntemleri standartlaştırıldıktan sonra iki bölgenin verileri ilk kez güvenilir biçimde karşılaştırılabildi.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 23 — Orta
**Almanca cümle:** Weder die Leiterin des Archivs noch ihre Mitarbeiter konnten den ursprünglichen Eigentümer des Dokuments eindeutig bestimmen.
**Doğru Türkçe çeviri:** Ne arşiv müdürü ne de çalışanları belgenin ilk sahibini kesin olarak belirleyebildi.
**Açıklamalı çözüm:** Weder ... noch iki olumsuz özneyi bağlar; Weder ... noch ile birlikte kullanılan konnten ... bestimmen yüklemi Türkçede olumlu çekimle fakat olumsuz anlamda aktarılır. Yanlışlar özneyi, nesneyi veya sonucu değiştirir. Doğru çeviri: “Ne arşiv müdürü ne de çalışanları belgenin ilk sahibini kesin olarak belirleyebildi.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 24 — Orta
**Almanca cümle:** Obwohl die Stichprobe mehrere tausend Personen umfasste, ließen sich die Ergebnisse nicht ohne Weiteres auf die gesamte Bevölkerung übertragen.
**Doğru Türkçe çeviri:** Örneklem birkaç bin kişiden oluşmasına rağmen sonuçlar doğrudan bütün nüfusa genellenemedi.
**Açıklamalı çözüm:** Obwohl ... umfasste örneklem genişliğini, ließen sich ... nicht übertragen ise doğrudan genellenemediğini bildirir. Büyük örneklem otomatik temsil gücü değildir. Doğru çeviri: “Örneklem birkaç bin kişiden oluşmasına rağmen sonuçlar doğrudan bütün nüfusa genellenemedi.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 25 — Orta
**Almanca cümle:** Diejenigen Bewohner, die kein eigenes Auto besitzen, sind auf regelmäßige Busverbindungen besonders angewiesen.
**Doğru Türkçe çeviri:** Kendi otomobili olmayan sakinler düzenli otobüs seferlerine özellikle bağımlıdır.
**Açıklamalı çözüm:** Diejenigen ... die belirli sakin grubunu açıklar; kein eigenes Auto otomobilsiz, auf ... angewiesen sein bir şeye ihtiyaç duymak/bağımlı olmak demektir. Doğru çeviri: “Kendi otomobili olmayan sakinler düzenli otobüs seferlerine özellikle bağımlıdır.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 26 — Orta
**Almanca cümle:** Nicht die Zahl der eingereichten Vorschläge, sondern ihre tatsächliche Umsetzung stand im Mittelpunkt der Untersuchung.
**Doğru Türkçe çeviri:** Araştırmanın odağında sunulan önerilerin sayısı değil, bunların gerçekten uygulanması vardı.
**Açıklamalı çözüm:** Nicht ... sondern karşıt vurgu yapar; nicelik değil fiilî uygulama esas alınmıştır. Umsetzung uygulama anlamındadır, yalnız fikir sayısına eşit değildir. Doğru çeviri: “Araştırmanın odağında sunulan önerilerin sayısı değil, bunların gerçekten uygulanması vardı.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 27 — Orta
**Almanca cümle:** Je stärker die Bevölkerung einer Region altert, desto größer kann der Bedarf an wohnortnahen Gesundheitsangeboten werden.
**Doğru Türkçe çeviri:** Bir bölgenin nüfusu yaşlandıkça yaşanılan yere yakın sağlık hizmetlerine duyulan ihtiyaç artabilir.
**Açıklamalı çözüm:** Je ... desto ne kadar ... o kadar ilişkisi kurar; kann werden olasılık bildirir. Bölge nüfusunun yaşlanması yakındaki sağlık hizmeti ihtiyacını artırabilir. Doğru çeviri: “Bir bölgenin nüfusu yaşlandıkça yaşanılan yere yakın sağlık hizmetlerine duyulan ihtiyaç artabilir.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 28 — Orta
**Almanca cümle:** Erst nachdem die beschädigten Akten restauriert worden waren, durften sie wieder von Forschenden eingesehen werden.
**Doğru Türkçe çeviri:** Hasarlı belgeler onarıldıktan sonra ancak araştırmacıların bunları yeniden incelemesine izin verildi.
**Açıklamalı çözüm:** Erst nachdem ancak sonrasında gerçekleşen izin durumunu bildirir. Restauriert worden waren önce tamamlanan edilgen işlem, durften eingesehen werden izin verilen pasiftir. Doğru çeviri: “Hasarlı belgeler onarıldıktan sonra ancak araştırmacıların bunları yeniden incelemesine izin verildi.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 29 — Orta
**Almanca cümle:** Sozialwissenschaftler weisen darauf hin, dass ein statistischer Zusammenhang für sich genommen noch keine Ursache beweist.
**Doğru Türkçe çeviri:** Sosyal bilimciler istatistiksel bir ilişkinin tek başına henüz bir nedeni kanıtlamadığını vurguluyor.
**Açıklamalı çözüm:** Für sich genommen tek başına ve keine Ursache beweist nedenselliği kanıtlamaz demektir. Yüklem weist darauf hin dikkat çekme/vurgulama işlevindedir. Doğru çeviri: “Sosyal bilimciler istatistiksel bir ilişkinin tek başına henüz bir nedeni kanıtlamadığını vurguluyor.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 30 — Orta
**Almanca cümle:** In der Innenstadt nahm die Zahl der gemeldeten Lärmbeschwerden ab, wohingegen sie in den äußeren Stadtteilen anstieg.
**Doğru Türkçe çeviri:** Merkezde bildirilen gürültü şikâyetlerinin sayısı azalırken dış semtlerde arttı.
**Açıklamalı çözüm:** Wohingegen iki yer arasındaki karşıtlığı ifade eder; merkezde azalma ve dış semtlerde artma vardır. Mekân ve yön korunmalıdır. Doğru çeviri: “Merkezde bildirilen gürültü şikâyetlerinin sayısı azalırken dış semtlerde arttı.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 31 — Orta
**Almanca cümle:** Der Historiker, dessen Forschung sich mit dem Alltag von Hafenarbeitern beschäftigt, wertete mehrere bislang unbekannte Briefe aus.
**Doğru Türkçe çeviri:** Araştırması liman işçilerinin gündelik yaşamına odaklanan tarihçi, daha önce bilinmeyen birkaç mektubu inceledi.
**Açıklamalı çözüm:** Dessen iyelik ilgi zamiridir; sich mit ... beschäftigen ... ile ilgilenmek, bislang unbekannt daha önce bilinmeyen anlamındadır. Ana özne tarihçi olarak kalır. Doğru çeviri: “Araştırması liman işçilerinin gündelik yaşamına odaklanan tarihçi, daha önce bilinmeyen birkaç mektubu inceledi.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 32 — Orta
**Almanca cümle:** Die Bürgerinitiative, auf deren Antrag hin ein neues Gutachten erstellt wurde, fordert weiterhin eine öffentliche Diskussion.
**Doğru Türkçe çeviri:** Başvurusu üzerine yeni bir uzman raporu hazırlanan yurttaş girişimi, hâlâ kamuya açık bir tartışma talep ediyor.
**Açıklamalı çözüm:** Auf deren Antrag hin onun başvurusu üzerine, weiterhin hâlâ ve öffentliche Diskussion kamuya açık tartışmadır. İlgi zamiri girişimi niteler. Doğru çeviri: “Başvurusu üzerine yeni bir uzman raporu hazırlanan yurttaş girişimi, hâlâ kamuya açık bir tartışma talep ediyor.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 33 — Orta
**Almanca cümle:** Die Verwaltung vereinfachte den Zugang zu den Formularen, um die Zahl unvollständiger Anträge zu verringern.
**Doğru Türkçe çeviri:** Yönetim eksik başvuruların sayısını azaltmak için formlara erişimi kolaylaştırdı.
**Açıklamalı çözüm:** Um ... zu verringern amaç bildirir; unvollständige Anträge eksik başvurular, vereinfachte kolaylaştırdı anlamındadır. Amaç ile sonuç ters çevrilmemelidir. Doğru çeviri: “Yönetim eksik başvuruların sayısını azaltmak için formlara erişimi kolaylaştırdı.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 34 — Orta
**Almanca cümle:** Wenn die geplanten Zuschüsse bewilligt werden, könnte das Dorf noch in diesem Jahr einen zusätzlichen Arzt beschäftigen.
**Doğru Türkçe çeviri:** Planlanan destekler onaylanırsa köy bu yıl içinde ek bir doktor çalıştırabilir.
**Açıklamalı çözüm:** Wenn koşul, könnte olasılık, noch in diesem Jahr bu yıl içinde anlamındadır. Onay gerçekleşmiş bir olay gibi çevrilmez; kesin zorunluluk içermez. Doğru çeviri: “Planlanan destekler onaylanırsa köy bu yıl içinde ek bir doktor çalıştırabilir.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 35 — Orta
**Almanca cümle:** Die Veränderungen betrafen ausschließlich die berufstätigen Befragten, nicht jedoch die Studierenden ohne Beschäftigung.
**Doğru Türkçe çeviri:** Değişiklikler yalnızca çalışan katılımcıları etkiledi, işi olmayan öğrencileri ise etkilemedi.
**Açıklamalı çözüm:** Ausschließlich yalnızca, nicht jedoch ... değil anlamındadır. İki katılımcı grubu birbirinden ayrılır ve birine ait sonuç diğerine aktarılmaz. Doğru çeviri: “Değişiklikler yalnızca çalışan katılımcıları etkiledi, işi olmayan öğrencileri ise etkilemedi.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 36 — Orta
**Almanca cümle:** Der Bericht stellte fest, dass die Beteiligung trotz zahlreicher Informationsveranstaltungen nicht wesentlich zugenommen hatte.
**Doğru Türkçe çeviri:** Rapor çok sayıdaki bilgilendirme toplantısına rağmen katılımın kayda değer ölçüde artmadığını tespit etti.
**Açıklamalı çözüm:** Trotz ... rağmen, nicht wesentlich zugenommen hatte önemli ölçüde artmamıştı demektir. Raporun tespiti bir gelecek vaadi değildir. Doğru çeviri: “Rapor çok sayıdaki bilgilendirme toplantısına rağmen katılımın kayda değer ölçüde artmadığını tespit etti.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 37 — Orta
**Almanca cümle:** Obwohl beide Städte ein ähnliches Wirtschaftswachstum verzeichneten, unterschieden sie sich deutlich in der Einkommensverteilung.
**Doğru Türkçe çeviri:** Her iki şehirde benzer ekonomik büyüme kaydedilmesine rağmen gelir dağılımları belirgin biçimde farklıydı.
**Açıklamalı çözüm:** Obwohl ödünleme; ähnliches Wirtschaftswachstum benzer büyüme, unterschieden sich deutlich belirgin farklılık anlamındadır. Büyüme eşit dağılımı göstermez. Doğru çeviri: “Her iki şehirde benzer ekonomik büyüme kaydedilmesine rağmen gelir dağılımları belirgin biçimde farklıydı.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 38 — Orta
**Almanca cümle:** Die Zahl der Museumsbesuche lag über dem Vorjahreswert, obwohl die Anzahl der wiederkehrenden Besucher nahezu unverändert blieb.
**Doğru Türkçe çeviri:** Müzeye yapılan ziyaretlerin sayısı geçen yılın üzerindeydi, ancak tekrar gelen ziyaretçilerin sayısı neredeyse değişmedi.
**Açıklamalı çözüm:** Museumsbesuche ziyaret işlemlerini, wiederkehrende Besucher tekrar gelen kişileri belirtir. Aynı sayının artması diğerinin de artmasını zorunlu kılmaz. Doğru çeviri: “Müzeye yapılan ziyaretlerin sayısı geçen yılın üzerindeydi, ancak tekrar gelen ziyaretçilerin sayısı neredeyse değişmedi.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 39 — Orta
**Almanca cümle:** Die Stadtverwaltung will die Wartezeiten verkürzen und gleichzeitig prüfen, ob dadurch die Beratungsqualität beeinflusst wird.
**Doğru Türkçe çeviri:** Belediye yönetimi bekleme sürelerini kısaltmak ve bunun danışmanlık kalitesini etkileyip etkilemediğini aynı zamanda incelemek istiyor.
**Açıklamalı çözüm:** Ob dolaylı soru olarak etkileyip etkilemediğini, gleichzeitig aynı zamanda, will amaç/niyet bildirir. Etkinin yönü henüz bilinmemektedir. Doğru çeviri: “Belediye yönetimi bekleme sürelerini kısaltmak ve bunun danışmanlık kalitesini etkileyip etkilemediğini aynı zamanda incelemek istiyor.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 40 — Orta
**Almanca cümle:** Die Gemeinde stellte die Ergebnisse der Umfrage erst vor, nachdem sämtliche persönlichen Angaben aus dem Bericht entfernt worden waren.
**Doğru Türkçe çeviri:** Belediye anket sonuçlarını ancak rapordan bütün kişisel bilgiler çıkarıldıktan sonra sundu.
**Açıklamalı çözüm:** Erst ... nachdem sıralama; entfernt worden waren önce tamamlanan edilgen kaldırma, stellte ... vor sundu anlamındadır. Gizlilik uygulaması sunumdan önce gerçekleşmiştir. Doğru çeviri: “Belediye anket sonuçlarını ancak rapordan bütün kişisel bilgiler çıkarıldıktan sonra sundu.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 41 — Zor
**Almanca cümle:** Hätte die Gemeinde die geplante Erhebung früher begonnen, wären die Ergebnisse möglicherweise noch vor der Haushaltsberatung verfügbar gewesen.
**Doğru Türkçe çeviri:** Belediye planlanan araştırmaya daha erken başlamış olsaydı sonuçlar muhtemelen bütçe görüşmesinden önce hazır olacaktı.
**Açıklamalı çözüm:** Hätte ... begonnen gerçek dışı geçmiş koşul, wären ... verfügbar gewesen ise varsayımsal geçmiş sonucu gösterir. Möglicherweise kesinlik değil olasılık, vor önce demektir. Doğru çeviri: “Belediye planlanan araştırmaya daha erken başlamış olsaydı sonuçlar muhtemelen bütçe görüşmesinden önce hazır olacaktı.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 42 — Zor
**Almanca cümle:** Wären die unvollständigen Fragebögen unverändert in die Analyse aufgenommen worden, hätten sie das Gesamtergebnis verzerren können.
**Doğru Türkçe çeviri:** Eksik anket formları değiştirilmeden analize dâhil edilmiş olsaydı genel sonucu çarpıtabilirdi.
**Açıklamalı çözüm:** Wären ... aufgenommen worden geçmiş varsayımsal edilgen, hätten ... verzerren können olası yanlılık sonucudur. Cümlede sonuç kesin olarak gerçekleşmiş değildir. Doğru çeviri: “Eksik anket formları değiştirilmeden analize dâhil edilmiş olsaydı genel sonucu çarpıtabilirdi.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 43 — Zor
**Almanca cümle:** Die Forschenden betonten, dass eine statistisch signifikante Abweichung nicht zwangsläufig auch einen gesellschaftlich bedeutsamen Unterschied darstelle.
**Doğru Türkçe çeviri:** Araştırmacılar istatistiksel olarak anlamlı bir sapmanın mutlaka toplumsal açıdan önemli bir fark anlamına gelmediğini vurguladı.
**Açıklamalı çözüm:** Nicht zwangsläufig otomatik veya zorunlu olmadığını, gesellschaftlich bedeutsam toplumsal önem derecesini anlatır. Darstelle dolaylı aktarmanın Konjunktiv I biçimidir. Doğru çeviri: “Araştırmacılar istatistiksel olarak anlamlı bir sapmanın mutlaka toplumsal açıdan önemli bir fark anlamına gelmediğini vurguladı.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 44 — Zor
**Almanca cümle:** Trotz der umfangreichen Archivbestände lässt sich nicht feststellen, ob die überlieferten Briefe die Erfahrungen aller sozialen Gruppen gleichermaßen widerspiegeln.
**Doğru Türkçe çeviri:** Geniş arşiv koleksiyonuna rağmen günümüze ulaşan mektupların bütün toplumsal grupların deneyimlerini eşit ölçüde yansıtıp yansıtmadığı belirlenemiyor.
**Açıklamalı çözüm:** Trotz rağmen, lässt sich nicht feststellen belirlenemiyor, gleichermaßen eşit ölçüde demektir. Çok sayıda belge tam temsil anlamına gelmez. Doğru çeviri: “Geniş arşiv koleksiyonuna rağmen günümüze ulaşan mektupların bütün toplumsal grupların deneyimlerini eşit ölçüde yansıtıp yansıtmadığı belirlenemiyor.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 45 — Zor
**Almanca cümle:** Es lässt sich nicht ausschließen, dass der Rückgang der Beschwerden teilweise auf die Abschaltung der bisherigen Telefonhotline zurückzuführen ist.
**Doğru Türkçe çeviri:** Şikâyetlerdeki azalmanın kısmen önceki telefon hattının kapatılmasından kaynaklanmış olabileceği ihtimal dışı bırakılamaz.
**Açıklamalı çözüm:** Es lässt sich nicht ausschließen olasılığın dışlanamadığını; teilweise kısmen; auf ... zurückzuführen sein ... kaynaklanmayı bildirir. Kesin neden iddiası yoktur. Doğru çeviri: “Şikâyetlerdeki azalmanın kısmen önceki telefon hattının kapatılmasından kaynaklanmış olabileceği ihtimal dışı bırakılamaz.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 46 — Zor
**Almanca cümle:** Um die Folgen der Verkehrsreform angemessen beurteilen zu können, müssen auch mögliche Ausweichbewegungen in benachbarte Straßen berücksichtigt werden.
**Doğru Türkçe çeviri:** Ulaşım reformunun sonuçlarını uygun biçimde değerlendirebilmek için trafiğin komşu sokaklara olası kayması da hesaba katılmalıdır.
**Açıklamalı çözüm:** Um ... zu können amaç, müssen ... berücksichtigt werden modal edilgen zorunluluktur. Ausweichbewegungen trafiğin alternatif güzergâhlara yönelmesi demektir. Doğru çeviri: “Ulaşım reformunun sonuçlarını uygun biçimde değerlendirebilmek için trafiğin komşu sokaklara olası kayması da hesaba katılmalıdır.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 47 — Zor
**Almanca cümle:** Hätten die Historiker ausschließlich amtliche Berichte ausgewertet, wäre die Sichtweise der unmittelbar Betroffenen vermutlich weitgehend unberücksichtigt geblieben.
**Doğru Türkçe çeviri:** Tarihçiler yalnız resmî raporları incelemiş olsaydı doğrudan etkilenenlerin bakış açısı muhtemelen büyük ölçüde dikkate alınmamış olacaktı.
**Açıklamalı çözüm:** Hätten ... ausgewertet ve wäre ... geblieben geçmişte gerçekleşmemiş varsayımı aktarır. Ausschließlich yalnız, unberücksichtigt geblieben dikkate alınmadan kalmış demektir. Doğru çeviri: “Tarihçiler yalnız resmî raporları incelemiş olsaydı doğrudan etkilenenlerin bakış açısı muhtemelen büyük ölçüde dikkate alınmamış olacaktı.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 48 — Zor
**Almanca cümle:** Die neue Förderrichtlinie gilt nur solange, wie die im Haushaltsgesetz vorgesehenen Mittel tatsächlich zur Verfügung stehen.
**Doğru Türkçe çeviri:** Yeni destek yönergesi yalnız bütçe kanununda öngörülen kaynaklar gerçekten mevcut olduğu sürece geçerlidir.
**Açıklamalı çözüm:** Nur solange, wie yalnız sürdüğü müddetçe koşullu zaman sınırıdır; zur Verfügung stehen mevcut/kullanıma hazır olmak anlamındadır. Düzenlemenin süresi sınırsız değildir. Doğru çeviri: “Yeni destek yönergesi yalnız bütçe kanununda öngörülen kaynaklar gerçekten mevcut olduğu sürece geçerlidir.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 49 — Zor
**Almanca cümle:** Weder der Anstieg der Mitgliedszahlen noch die Zahl der Veranstaltungen genügt allein, um den langfristigen Einfluss des Vereins nachzuweisen.
**Doğru Türkçe çeviri:** Ne üye sayısındaki artış ne de etkinliklerin sayısı derneğin uzun vadeli etkisini kanıtlamak için tek başına yeterlidir.
**Açıklamalı çözüm:** Weder ... noch olumsuz iki unsuru bağlar; genügt allein ... yeterlidir cümlesi weder yüzünden negatif sonuç taşır. Türkçede ne ... ne de kalıbı olumsuzluğu taşır; ana yüklem olumlu çekimli olsa bile iki unsurun da tek başına yeterli olmadığı belirtilir. Doğru çeviri: “Ne üye sayısındaki artış ne de etkinliklerin sayısı derneğin uzun vadeli etkisini kanıtlamak için tek başına yeterlidir.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 50 — Zor
**Almanca cümle:** Obwohl die Befragten ihre Einkommensverhältnisse offengelegt hatten, hätten daraus ohne weitere Angaben keine verlässlichen Aussagen über ihr Vermögen abgeleitet werden dürfen.
**Doğru Türkçe çeviri:** Katılımcılar gelir durumlarını bildirmiş olsa da ek bilgiler olmadan bundan servetlerine ilişkin güvenilir sonuçlar çıkarılmamalıydı.
**Açıklamalı çözüm:** Einkommen gelir, Vermögen servet/mal varlığıdır. Hätten ... abgeleitet werden dürfen edilgen geçmiş modal varsayımdır; gelir bilgisi tek başına servet çıkarımına yetmez. Doğru çeviri: “Katılımcılar gelir durumlarını bildirmiş olsa da ek bilgiler olmadan bundan servetlerine ilişkin güvenilir sonuçlar çıkarılmamalıydı.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 51 — Zor
**Almanca cümle:** Das neue Beratungsangebot soll nicht nur die durchschnittliche Wartezeit verkürzen, sondern auch bisher schwer erreichbare Bevölkerungsgruppen ansprechen.
**Doğru Türkçe çeviri:** Yeni danışmanlık hizmeti yalnız ortalama bekleme süresini kısaltmayı değil, daha önce ulaşılması zor nüfus gruplarına da erişmeyi amaçlıyor.
**Açıklamalı çözüm:** Nicht nur ... sondern auch iki amacı ekler; soll amaçlanan hedefi bildirir, hedeflerin zaten gerçekleştiğini kanıtlamaz. Doğru çeviri: “Yeni danışmanlık hizmeti yalnız ortalama bekleme süresini kısaltmayı değil, daha önce ulaşılması zor nüfus gruplarına da erişmeyi amaçlıyor.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 52 — Zor
**Almanca cümle:** Je stärker sich die Lebenshaltungskosten zwischen zwei Erhebungsjahren verändert haben, desto vorsichtiger müssen nominale Einkommenswerte miteinander verglichen werden.
**Doğru Türkçe çeviri:** İki araştırma yılı arasında yaşam maliyetleri ne kadar fazla değişmişse nominal gelir değerleri o kadar dikkatli karşılaştırılmalıdır.
**Açıklamalı çözüm:** Je ... desto orantılı karşılaştırmadır; nominale Einkommenswerte enflasyondan arındırılmamış gelir tutarlarıdır. Maliyet farkı arttıkça dikkat gereksinimi artar. Doğru çeviri: “İki araştırma yılı arasında yaşam maliyetleri ne kadar fazla değişmişse nominal gelir değerleri o kadar dikkatli karşılaştırılmalıdır.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 53 — Zor
**Almanca cümle:** Unter der Voraussetzung, dass die Teilnehmenden über ihre Rechte vollständig informiert wurden, kann ihre Einwilligung als Grundlage der Befragung dienen.
**Doğru Türkçe çeviri:** Katılımcıların hakları konusunda tam olarak bilgilendirilmiş olmaları koşuluyla rızaları anketin dayanağı olabilir.
**Açıklamalı çözüm:** Unter der Voraussetzung, dass ... koşuluyla demektir; Einwilligung rıza/onamdır. Kann dienen olasılık/uygunluk bildirir; koşul sağlanmadan sonuç çıkarılmaz. Doğru çeviri: “Katılımcıların hakları konusunda tam olarak bilgilendirilmiş olmaları koşuluyla rızaları anketin dayanağı olabilir.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 54 — Zor
**Almanca cümle:** Der Anteil älterer Einwohner stieg, obwohl sich ihre absolute Zahl kaum veränderte und gleichzeitig viele jüngere Menschen wegzogen.
**Doğru Türkçe çeviri:** Yaşlı sakinlerin mutlak sayısı neredeyse değişmemesine ve aynı zamanda birçok genç taşınmasına rağmen yaşlıların nüfus içindeki payı arttı.
**Açıklamalı çözüm:** Anteil oransal pay, absolute Zahl mutlak sayıdır; gençlerin ayrılması oranı değiştirebilir. Obwohl ödünleme, kaum veränderte çok az değişti demektir. Doğru çeviri: “Yaşlı sakinlerin mutlak sayısı neredeyse değişmemesine ve aynı zamanda birçok genç taşınmasına rağmen yaşlıların nüfus içindeki payı arttı.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 55 — Zor
**Almanca cümle:** Aus der bloßen Zunahme registrierter Fälle kann nicht unmittelbar auf eine entsprechende Zunahme tatsächlicher Vorfälle geschlossen werden.
**Doğru Türkçe çeviri:** Sadece kayıt altına alınan vakaların artmasından gerçek olayların da aynı ölçüde arttığı sonucu doğrudan çıkarılamaz.
**Açıklamalı çözüm:** Aus ... kann nicht ... geschlossen werden bir olgudan doğrudan çıkarım yapılamaz demektir; registriert kaydedilen ile tatsächlich gerçek ayrılır. Doğru çeviri: “Sadece kayıt altına alınan vakaların artmasından gerçek olayların da aynı ölçüde arttığı sonucu doğrudan çıkarılamaz.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 56 — Zor
**Almanca cümle:** Die Befragung gewann an Aussagekraft dadurch, dass Personen aus zuvor unterrepräsentierten Altersgruppen gezielt einbezogen wurden.
**Doğru Türkçe çeviri:** Daha önce yeterince temsil edilmeyen yaş gruplarından kişilerin özellikle dâhil edilmesi sayesinde anketin açıklayıcılığı arttı.
**Açıklamalı çözüm:** Dadurch, dass neden-yöntem ilişkisi kurar; unterrepräsentiert yetersiz temsil, gezielt einbezogen belirli amaçla dâhil edilmiş demektir. Doğru çeviri: “Daha önce yeterince temsil edilmeyen yaş gruplarından kişilerin özellikle dâhil edilmesi sayesinde anketin açıklayıcılığı arttı.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 57 — Zor
**Almanca cümle:** Die Autoren räumten ein, dass die während des Projekts beobachteten Verbesserungen möglicherweise auch auf veränderte Rahmenbedingungen zurückzuführen seien.
**Doğru Türkçe çeviri:** Yazarlar proje sırasında gözlenen iyileşmelerin değişen koşullardan da kaynaklanmış olabileceğini kabul etti.
**Açıklamalı çözüm:** Räumten ein kabul ettiler, möglicherweise olasılık, auch auf ... zurückzuführen sein başka koşullardan da kaynaklanabilme demektir. Seien dolaylı anlatımdır. Doğru çeviri: “Yazarlar proje sırasında gözlenen iyileşmelerin değişen koşullardan da kaynaklanmış olabileceğini kabul etti.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 58 — Zor
**Almanca cümle:** Erst nachdem die unterschiedlichen Codierungen der Datensätze aufeinander abgestimmt worden waren, ließ sich ein belastbarer Zeitvergleich durchführen.
**Doğru Türkçe çeviri:** Veri kümelerinin farklı kodlamaları birbirleriyle uyumlu hâle getirildikten sonra ancak güvenilir bir dönem karşılaştırması yapılabildi.
**Açıklamalı çözüm:** Erst nachdem önce tamamlanan işlem, aufeinander abgestimmt uyumlaştırılmış, ließ sich durchführen yapılabilirdi anlamındadır. Analizden önce kodlama tutarlılığı sağlanmıştır. Doğru çeviri: “Veri kümelerinin farklı kodlamaları birbirleriyle uyumlu hâle getirildikten sonra ancak güvenilir bir dönem karşılaştırması yapılabildi.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 59 — Zor
**Almanca cümle:** Ohne die regional sehr unterschiedlichen Wohnkosten zu berücksichtigen, wären Aussagen über die tatsächliche Kaufkraft der Haushalte kaum belastbar.
**Doğru Türkçe çeviri:** Bölgeler arasında büyük farklılık gösteren konut maliyetleri hesaba katılmadan hanelerin gerçek satın alma gücüne ilişkin yargılar pek güvenilir olmazdı.
**Açıklamalı çözüm:** Ohne ... zu dikkate almadan, wären ... kaum belastbar ise güvenilir olmayacağına dair varsayımsal değerlendirmedir. Kaufkraft satın alma gücüdür. Doğru çeviri: “Bölgeler arasında büyük farklılık gösteren konut maliyetleri hesaba katılmadan hanelerin gerçek satın alma gücüne ilişkin yargılar pek güvenilir olmazdı.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Soru 60 — Zor
**Almanca cümle:** Anstatt die fehlenden Antworten willkürlich zu ersetzen, beschloss das Forschungsteam, deren möglichen Einfluss auf die Ergebnisse gesondert zu prüfen.
**Doğru Türkçe çeviri:** Araştırma ekibi eksik yanıtları keyfî biçimde doldurmak yerine bunların sonuçlar üzerindeki olası etkisini ayrıca incelemeye karar verdi.
**Açıklamalı çözüm:** Anstatt ... zu yerine, beschloss ... zu prüfen incelemeye karar verdi demektir. Eksik verileri uydurmak yerine etkileri analiz edilmektedir. Doğru çeviri: “Araştırma ekibi eksik yanıtları keyfî biçimde doldurmak yerine bunların sonuçlar üzerindeki olası etkisini ayrıca incelemeye karar verdi.”. Yanlışlar özgün cümledeki belirleyici anlam ögelerini değiştirmektedir.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
YÖKDİL Almanca - Sosyal Bilimler Yabancı Dilden Türkçeye Çeviri – İkinci Set - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
YÖKDİL Almanca - Sosyal Bilimler Yabancı Dilden Türkçeye Çeviri – İkinci Set - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
YÖKDİL Almanca - Sosyal Bilimler Yabancı Dilden Türkçeye Çeviri – İkinci Set - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
YÖKDİL Almanca - Sosyal Bilimler Yabancı Dilden Türkçeye Çeviri – İkinci Set - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene