Konu Anlatımı / Ders Notu

YÖKDİL Sağlık Bilimleri – Türkçeden Yabancı Dile Çeviri Konu Anlatımı

Türkçe sağlık ve araştırma cümlelerini İngilizceye doğru çevirme: zaman, edilgenlik, amaç, koşul, sayı ve bilimsel kanıt.

Türkçeden Yabancı Dile Çeviri — Konu Anlatımı

Konunun amacı

YÖKDİL İngilizce – Sağlık Bilimleri Türkçeden İngilizceye çeviri sorularında, verilen Türkçe cümlenin anlamını en iyi karşılayan İngilizce seçenek aranır. Sınav yalnız kelime anlamını değil, **İngilizce cümle kuruluşunu, zamanı, edilgenliği, amaç–neden–sonuç ilişkisini, niceliği ve bilimsel ihtiyatı** denetler.

Doğru cevap her zaman Türkçe sözcük dizimini taklit etmez; İngilizcenin doğal sözdizimini kullanır. Buna karşılık Türkçe kaynakta olmayan kesinlik, yeni koşul veya nedensellik ekleyemez. Özellikle sağlık bilimlerinde “olabilir”, “ilişkilidir”, “gözlendi”, “kanıtlanmadı”, “sınırlıydı” ve “ancak onaydan sonra” gibi ifadeler doğru İngilizce karşılık seçimini belirler.

**İki aşamalı düşün:** İlk olarak Türkçenin ne söylediğini netleştir. Sonra hangi İngilizce seçeneğin *yalnızca* bu anlamı, doğru gramerle taşıdığını kontrol et.

1. Türkçe cümleyi parçalara ayırma

Türkçede yüklem sonda olabileceğinden sınavda önce şu unsurları belirle:

  1. **Özne:** Hekimler mi, hastalar mı, müdahale mi, çalışmanın bulguları mı?
  2. **Ana eylem:** Ölçtü, ölçüldü, azaltabilir, kanıtlayamadı, ertelendi?
  3. **Kapsam:** Bazı, çoğu, hepsi, hiçbir, yalnızca?
  4. **Zaman:** Önce, sonra, -den beri, geçen yıl, izlem boyunca?
  5. **Bağ:** Çünkü, buna rağmen, -mesi için, ancak, -se, -dığı ölçüde?
  6. **İddia gücü:** Olabilir, gereklidir, kesin olarak, belirsiz, mutlaka değildir?

Örnek: “Araştırmacılar verileri yaşa göre düzelttikten sonra analiz etti.” Özne investigators; eylem analysed; nesne data; after accounting for age zaman ve yöntemdir. Uygun İngilizce: “The investigators analysed the data after adjusting for age.” “Researchers changed participants' ages” yanlış içeriktir.

2. İngilizcenin özne–fiil–nesne düzeni

Temel İngilizce cümle: **Subject + Verb + Object + Adverbial information.**

  • “Hekim belirtileri değerlendirdi.” → “The physician assessed the symptoms.”
  • “Hemşire tüpleri etiketledi.” → “The nurse labelled the tubes.”
  • “Araştırmacılar hastaları izledi.” → “The researchers followed the patients.”
  • “Hastalar anketi tamamladı.” → “The patients completed the questionnaire.”

Türkçede özne düşebileceği için İngilizcede seçenekler arasında özneyi doğru bulanı ara. “The patients were given instructions” hastalara talimat verildi; “Patients gave instructions” hastalar talimat verdi, anlamı tersine çevirir.

**Relative clause:** “Ek izlem desteği alan hastalar...” → “Patients who received additional follow-up support ...”. Kişi grubu tanımlanır.

**Who / whose / which:** “Kayıtları eksik olan hastalar” → “Patients whose records were incomplete”. Whose aitlik, who özne, which nesne veya durumla ilgili olabilir.

**Başlık ve isim grubu:** “Randevuya gelmeyen hastaların oranı” → “The proportion of patients who missed appointments”. Ana isim proportion/ratio'dur; eylemi hasta sayısıyla karıştırma.

3. Etken–edilgen ayrımı

Türkçe “-dı, -di” bazen etken; “-ıldı, -ildi” edilgendir. İngilizce tıbbi metinlerde passive voice çok sık kullanılır.

**Etken:** “Araştırmacılar numune topladı.” → “The researchers collected specimens.”

**Edilgen:** “Numuneler toplandı.” → “Specimens were collected.”

**Geçmiş edilgen:** “Kan basıncı ölçüldü.” → “Blood pressure was measured.”

**Gelecek edilgen:** “Hastalar altı ay sonra yeniden değerlendirilecek.” → “Patients will be reassessed after six months.”

**Modal passive:** “Sonuçlar dikkatle yorumlanmalıdır.” → “The results should be interpreted cautiously.”

**Gerekli edilgen:** “Cihaz yeniden kalibre edilmek zorundaydı.” → “The device had to be recalibrated.”

**Karşıolgusal edilgen:** “Nadir etkiler belirlenebilirdi.” → “Rare effects might have been detected.” Özne ya da fail belirtilmemiş olabilir.

4. Zaman yapıları

| Türkçe | Doğal İngilizce | Örnek | | --- | --- | --- | | ölçtü | simple past | measured | | ölçüldü | past passive | was measured | | ölçülüyor | present continuous/passive | is being measured | | ölçülecek | future passive | will be measured | | -den beri yapıyor | present perfect | has provided ... since | | yapılmıştı | past perfect passive | had been completed | | yapmış olsaydı | past perfect condition | if ... had done | | yapılabilirdi | modal perfect passive | could have been done |

**Since:** “Geçen ilkbahardan beri tarama yapıyor” → “has offered screening since last spring.” “Until last spring” geçen ilkbahara kadar demektir; “since” ile karşıt anlamlı olabilir.

**Before / after:** “Etiketledikten sonra gönderdi” → “sent the samples after labelling them.” Zaman sırasını seçeneklerde tersine çeviren tuzak yaygındır.

**During / for:** “İzlem süresince” → “during follow-up”; “altı ay boyunca” → “for six months”. During tek başına süre sayısını ifade etmez.

**By the time:** Bir olay gerçekleştiğinde diğerinin önceden tamamlandığını belirtebilir: “By the time the trial ended, all data had been entered.”

**Only after:** “Ancak kurul onayladıktan sonra çalışmalar sürdürüldü” → “The study resumed only after the committee gave approval.” İngilizcede sınırlayıcı zarf başa alınırsa “Only after approval did the study resume” biçiminde devriklik oluşur.

5. Sebep, amaç, sonuç

**Çünkü / -dığı için → because / since + clause:** “Veriler eksik olduğu için...” → “Because the data were incomplete, ...”.

**Nedeniyle → because of / due to + noun:** “Fırtına nedeniyle...” → “Because of the storm, ...”. “Because of the storm was severe” uygun değildir.

**Böylece → so / therefore / thereby:** “İşlem sadeleştirildi, böylece gecikmeler azaldı.” → “The procedure was simplified, thereby reducing delays.” Thereby + V-ing doğal yapı olabilir.

**-mesi için → in order to / to / so that:** “Riski azaltmak için ekipman kullandı” → “used equipment to reduce risk”. “Hastalar gelebilsin diye saatler uzatıldı” → “hours were extended so that patients could attend.”

**-diği ölçüde → insofar as:** “Örneklem hedef grubu temsil etmediği ölçüde...” → “Insofar as the sample failed to represent the target group, ...”.

**-in yerine → rather than / instead of:** “Yılda bir yerine iki yılda bir” → “every two years rather than annually”.

**-mesine rağmen → although / even though + clause:** “Fayda görülmesine rağmen...” → “Although a benefit was observed, ...”.

**-e rağmen → despite / in spite of + noun/-ing:** “Küçük örnekleme rağmen” → “Despite the small sample, ...”.

**Ancak / oysa → however / whereas / while:** “Grup A'da düştü, oysa Grup B'de aynı kaldı” → “It decreased in Group A, whereas it remained unchanged in Group B.”

6. Koşul yapıları

**-se / -sa → if:** “Belirtiler kötüleşirse...” → “If symptoms worsen, ...”. İlk tür koşulda if yan cümlesi genellikle present simple alabilir.

**-medikçe → unless:** “Onam vermedikçe kabul edilmedi” → “They were not enrolled unless they provided consent.” Unless if not anlamına gelir; yanlış olumsuzluk ekleme.

**Olduğu sürece / şartıyla → provided that / as long as:** “Etkili tedavi mevcut olduğu sürece...” → “Provided that effective treatment is available, ...”.

**Yalnızca ... olursa → only if:** Gerekli koşul bildirir, otomatik gerçekleşme kanıtlamaz.

**-miş olsaydı ... olabilirdi → if + past perfect, modal have + V3:** “İzlem daha uzun olsaydı yan etkiler saptanabilirdi” → “Rare adverse effects might have been detected if follow-up had been longer.”

**Had + subject + V3 devrik koşul:** “Atama sırası bilinmiş olsaydı...” → “Had the allocation sequence been known, ...”. Buradaki had sahip olma fiili değil koşul yardımcı fiilidir.

**Gerçeklik sınırı:** “Would have been higher if ...” geçmişin fiili sonucu değildir. “... olsaydı daha yüksek olurdu” karşıolgusal olasılığı anlatır; seçenekte “was higher because” gibi kesin geçmiş iddia yanlıştır.

7. Zorunluluk, olasılık ve kanıt gücü

**Olabilir / -ebilir:** may, might, could. “Bulgular geçerli olmayabilir” = “The findings may not apply.”

**Gereklidir / -melidir:** must, need to, should, depending on context. “The device must be recalibrated” kesin gereklilik; “should be recalibrated” öneri.

**Kanıtlandı:** was proved/demonstrated; “gözlendi” observed, “öne sürüldü” suggested ile eş anlamlı değildir.

**Kesin olarak söylenemez:** cannot be concluded / cannot be assumed / does not establish. “The association cannot be regarded as proof of causation.”

**Mutlaka değildir:** does not necessarily mean. “An insignificant result does not necessarily mean that no effect exists.”

**Belirsizliğini koruyor:** remains uncertain / remains unclear / remains unknown. “The long-term outcomes remain unknown.”

**Yararlı görünmek:** appears beneficial; “is proven beneficial” farklı bir kanıt düzeyidir.

**Zayıflamış:** attenuated; “eliminated” tamamen yok edilmiş demektir.

**İstatistiksel olarak anlamlı:** statistically significant; “clinically meaningful” hasta açısından önemli, farklı bir kavramdır.

**Yetersiz kanıt:** insufficient evidence; “proof of ineffectiveness” olarak çevrilmemelidir.

“May lead to more false positives” olasılıktır. “Must increase false positives in every patient” çok daha güçlü ve genellikle desteklenmeyen iddiadır.

8. Nicelik ve kapsam sözcükleri

| Türkçe | İngilizce | | --- | --- | | bazı hastalar | some patients | | hastaların çoğu | most patients | | tüm hastalar | all patients | | hiçbir hasta | no patient / none of the patients | | her iki grup | both groups | | iki gruptan hiçbiri | neither group | | yalnızca birkaç kişi | only a few participants | | en az / en fazla | at least / at most | | yüzde 12 azaldı | fell by 12 percent | | yüzde 12'ye düştü | fell to 12 percent | | yüzde 12 arttı | increased by 12 percent | | yüzde 12'ye yükseldi | rose to 12 percent | | iki yılda bir | every two years | | yılda iki kez | twice a year | | on sekiz yaşından küçük | younger than eighteen | | en az on sekiz yaşında | at least eighteen years old |

**Önemli ayrım:** “Most participants completed the survey” çoğunluk içindir. “All participants completed” tamamı demektir. “Not all” tümünün değil; “none” hiçbirinin demektir.

**Oran ve sayı:** “Infection rate” enfeksiyon oranıdır; “number of infections” enfeksiyon sayısı. Oran ile sayıyı birbirinin yerine koyma.

**Compared with:** “Grup B ile karşılaştırıldığında” → “Compared with Group B, ...”. “Compared by Group B” aynı değildir.

**More likely / less likely:** Daha yüksek / daha düşük olasılık. Bunları “kesin olarak olur/olmaz” diye çevirmek kaynak kesinliğini bozacaktır.

9. Sağlık bilimi terimleri ve eşdizimler

Sağlık bilimleri çevirisinde yalnız sözcüğün karşılığı değil, birlikte kullanıldığı fiil de belirleyicidir.

| Türkçe anlatım | Doğal İngilizce | | --- | --- | | kan basıncını ölçmek | measure blood pressure | | yan etkileri bildirmek | report adverse effects | | hastaları izlemek | follow patients | | izlemden ayrılmak | withdraw from follow-up | | çalışmadan dışlamak | exclude from the study | | bilgilendirilmiş onam vermek | provide informed consent | | rastgele atamak | randomly allocate / randomise | | başlangıçta | at baseline | | yaş için düzeltme yapmak | adjust for age | | karıştırıcı etkiyi hesaba katmak | account for confounding | | kanıtı dikkatle yorumlamak | interpret evidence cautiously | | sonuçları birleştirmek | pool the results | | heterojenliği değerlendirmek | assess heterogeneity | | dış doğrulama yapmak | conduct external validation | | yanlış pozitif sonuç | false-positive result | | duyarlılığı artırmak | increase sensitivity | | özgüllüğü azaltmak | reduce specificity | | aşağı kalmama ölçütü | non-inferiority criterion | | rakip riskler | competing risks | | kümülatif insidans | cumulative incidence | | belirteçte iyileşme | improvement in a biomarker | | yaşam kalitesi | quality of life | | ilişki / nedensellik | association / causation | | güven aralığı | confidence interval | | seçici raporlama | selective reporting | | kalan karıştırıcı etki | residual confounding | | genellenebilirlik | generalisability | | epidemiyolojik yeni olgular | incident cases / newly diagnosed cases | | mevcut olgular | prevalent cases / existing cases |

**Doğal kullanım:** “The team conducted an analysis”, “Patients received counselling”, “The authors suggested further research”, “The effect remained uncertain”. “Make an analysis” bazı bağlamlarda kullanılsa da akademik dilde conduct/perform an analysis daha yerleşiktir.

10. Araştırma sonucunu olduğundan güçlü göstermeme

“Gözlemsel ilişki” → “observational association”. “Treatment caused the improvement” ancak kaynağın nedensel iddiası varsa kullanılmalıdır.

“Atama gizliliği” → “allocation concealment”. Atama sırasının önceden bilinmesi seçilim yanlılığı yaratabilir. “Could have caused selection bias” ihtimale; “proved selection bias” ise gerçekleşmiş kanıta işaret eder.

“Örneklem temsiliyeti” → “representativeness of the sample”. Tek merkez/özel hastane popülasyonundan tüm ülkeye kesin genelleme yapılamaz.

“Düzeltilmiş ilişki sürdü” → “The association persisted after adjustment.” Nedensellik açıkça kanıtlandı anlamı eklenemez.

“Aşağı kalmama” → “non-inferiority”. “Met the non-inferiority criterion” üstünlüğün kanıtlandığına eşit değildir.

“Güven aralığı zarar ihtimalini de kapsıyor” → “The confidence interval also includes the possibility of harm.” “The treatment certainly harms patients” çevirisi değildir.

“İç doğrulama başarılıydı ancak dış doğrulama gerekiyordu” → “Internal validation was favourable; however, external validation was required.” İkinci gereklilik silinmemelidir.

“Rakip riskler göz ardı edilseydi...” → “Had competing risks been ignored, ...”. Rakip risk, hastalar arasında rekabet demek değildir.

“Yalnız yeni vakalar sayıldı” → “Only newly diagnosed cases were counted.” Bu durumda incidence aranabilir; prevalence mevcut vakaları içerir.

11. İngilizce çeldiricileri belirleme

Türkçe–İngilizce çeviri sorularında beş seçeneğin her biri akıcı görünse bile yalnız birinin anlamı tam tutmalıdır.

**Sözcük değiştirme:** Blood pressure yerine blood glucose; incidence yerine prevalence; sensitivity yerine specificity.

**Zaman tersleme:** “Sonra” after yerine before; “-den beri” since yerine until; “-mıştı” had + V3 yerine will.

**İddia yönü:** “Azaldı” decreased yerine increased; “sürdü” persisted yerine disappeared.

**Özne kayması:** Patients were excluded yerine patients excluded the investigators.

**Olumsuzluk:** “Onam vermedikçe kaydedilmedi” → “not enrolled unless they consented”; “enrolled even without consent” değildir.

**Nicelik:** “Yüzde 12 azaldı” → fell by 12%, “yüzde 12'ye düştü” → fell to 12%.

**Modal:** “Olabilir” → may, “kesinlikle” → definitely. “Could have been” olasılık içerirken “must have been” çok daha güçlü çıkarım olabilir.

**Bilimsel terim:** “Non-inferiority” ile “superiority” birbiri yerine geçmez.

12. Kısa çözüm algoritması

  1. Önce Türkçe cümlenin temel yargısını tek satırla özetle.
  2. Zaman ve olumsuzlukları belirle.
  3. Grup, oran ve sayı bilgilerini işaretle.
  4. “Çünkü”, “rağmen”, “şartıyla”, “-seydi” gibi mantık bağını tanı.
  5. İngilizce şıkların özne ve temel fiilini karşılaştır.
  6. Bağlaç, modal ve niceliği farklı olan seçenekleri ele.
  7. Kalan şıkkı Türkçeye geri çevir; kaynakta verilen anlamla aynı mı?

13. Çözümlü yeni örnekler

  1. “Hekim belirtiler kötüleşirse hastanın tekrar gelmesini önerdi.” → “The physician advised the patient to return if the symptoms worsened.” If koşulu korunur.
  2. “Kayıtlar incelenmeden sonuçlar yayımlanmadı.” → “The results were not published before the records had been reviewed.” Zaman ve edilgenlik.
  3. “Hastaların çoğu talimatları anladı ancak bazıları desteğe ihtiyaç duydu.” → “Most patients understood the instructions, but some needed support.” Most/some ayrımı.
  4. “Örneklem küçük olduğundan bulgular dikkatle yorumlandı.” → “The findings were interpreted cautiously because the sample was small.” Neden ve ihtiyat.
  5. “Bu cihaz daha ucuz olsa da eski cihaz kadar doğru değildi.” → “Although this device was cheaper, it was not as accurate as the previous one.” Karşıtlık ve eşitlik kıyası.
  6. “İzlem daha uzun olsaydı geç gelişen sorunlar görülebilirdi.” → “Late problems might have been detected if follow-up had been longer.” Üçüncü tip koşul.
  7. “Yalnızca kurul onayından sonra katılımcı alındı.” → “Participants were enrolled only after committee approval.” Zaman sınırı.
  8. “Tedavinin etkinliği hakkında kesin bir sonuca ulaşılamadı.” → “No definite conclusion could be reached about the treatment's effectiveness.” Olumsuzluk ve modal passive.
  9. “Gözlenen ilişki doğrudan nedensellik kanıtı değildir.” → “The observed association is not direct proof of causation.” Kanıt düzeyini koruma.
  10. “Tarama programı yanlış pozitifleri artırabilir.” → “The screening programme may increase false positives.” May belirsizliği.

Sık Karıştırılan Noktalar

  • Because + özne/fiil; because of + isim. “Veri eksik olduğu için” → because the data were incomplete.
  • Although + yan cümle; despite + isim/-ing. “Küçük örnekleme rağmen” → despite the small sample.
  • So that + çekimli cümlecik; to/in order to + yalın fiil.
  • Unless olumsuz koşuldur. “Onam olmadıkça” if not consent ... mantığı taşır.
  • Only after yapısı başta yer alırsa ana cümlede devriklik gerekebilir.
  • Had + özne + V3, karşıolgusal üçüncü tip koşulu if olmadan kurar.
  • May not, kesin yasak değil belirsiz olumsuz olabilir.
  • Not all ve none aynı değildir.
  • Fell by ve fell to birbiri yerine geçmez.
  • Non-inferiority, superiority ve equivalence birbirinden ayrıdır.
  • Incidence yeni olgu, prevalence mevcut olgudur.
  • Association gözlemden nedensellik kanıtı çıkarma anlamına gelmez.

Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım

Kaynak cümlenin Türkçede doğal olmasına aldanmadan yapısal haritasını çıkar: kim, ne yaptı, ne zaman, hangi koşulda ve ne kadar kesin? İngilizce seçeneklere bu beş soruyu sor. Özne–fiil–edilgenlik yanlışsa o şıkkı ele; sonra bağlaç, zaman, nicelik ve bilimsel iddia düzeyini denetle.

İki seçenek arasında kaldığında farklı kelimeleri izole et: “may/must”, “before/after”, “by/to”, “some/all”, “although/because”, “incidence/prevalence”. Kalan en küçük fark çevirinin doğruluğunu belirler.

Konu Özeti

Türkçeden İngilizceye doğru çeviri, İngilizce sözdiziminin kurallarını kullanırken Türkçe kaynaktaki anlamı hiç değiştirmemektir. Tense, passive, conditional, relative clause, preposition, quantifier ve academic hedging birlikte denetlenir. Sağlık bilimleri bağlamında gözlenen ilişkiyi kesin nedenselliğe yükseltme, belirsizliği silme, sayı ve grubun yönünü değiştirme.

Konuyu Bitirdiğinde Bunları Yapabiliyor Olmalısın

  1. Türkçe cümlenin özne–yüklem ve yan cümlecik yapısını çıkarabilmelisin.
  2. Etken ve edilgen fiilleri doğru İngilizce zamanlarla kurabilmelisin.
  3. Because, although, despite, so that ve unless yapılarını doğru seçebilmelisin.
  4. Only after ile had + subject + V3 devrik yapılarını okuyabilmelisin.
  5. May/might/could/should/must arasındaki kanıt ve zorunluluk farkını koruyabilmelisin.
  6. By/to yüzde değişimini, most/all/some kapsamını ayırt edebilmelisin.
  7. Klinik araştırma terimlerinin doğal İngilizce eşdizimlerini tanıyabilmelisin.
  8. En doğru şıkkı yalnız gramer değil bilimsel anlam tutarlılığıyla seçebilmelisin.

14. Soru Havuzundan Ayrıntılı Çeviri Alıştırmaları

Aşağıdaki örneklerde Türkçe kökü önce kendin İngilizceye çevir; ardından doğru çeviri ve ayırt edici ipucuyla karşılaştır.

Örnek 01

**Türkçe:** Klinik, çalışan hastaların muayeneye gelebilmesi için akşam saatlerinde de hizmet vermeye başladı. **İngilizce:** The clinic began offering evening appointments so that working patients could attend. **Çözüm:** Hizmet vermeye başladı began offering; so that amaç bildirir. Çalışan hastaların gelebilmesi amaçtır, neden veya ters özne değildir.

Örnek 02

**Türkçe:** Hemşire, numuneleri laboratuvara göndermeden önce her tüpü etiketledi. **İngilizce:** The nurse labelled each tube before sending the specimens to the laboratory. **Çözüm:** Before sending numuneleri göndermeden önce, labelled etiketledi anlamındadır. Gönderme yönü ve zaman sırası korunmalıdır.

Örnek 04

**Türkçe:** Hastanın belirtileri uygulanan tedaviden sonra azaldı. **İngilizce:** The patient's symptoms decreased after the treatment was administered. **Çözüm:** Azaldı decreased, sonra after, uygulanan tedavi administered treatment olarak aktarılır; değişimin yönü veya sırası değişmemelidir.

Örnek 06

**Türkçe:** Hekim hastaya düzenli uyumasını ve yeterli su içmesini önerdi. **İngilizce:** The physician advised the patient to sleep regularly and drink enough water. **Çözüm:** Advised the patient önerdi, to sleep and drink paralel iki fiildir. Hekim ve hasta rollerinin değişmesi anlamı bozar.

Örnek 08

**Türkçe:** Katılımcıların çoğu anketi tamamladı ancak bazıları son soruyu boş bıraktı. **İngilizce:** Most participants completed the questionnaire, but some left the final question unanswered. **Çözüm:** Most çoğu, some bazıları, but karşıtlık, left ... unanswered soruyu cevapsız bırakmak anlamındadır.

Örnek 09

**Türkçe:** Çalışmada her iki grubun kan basıncı aynı yöntemle ölçüldü. **İngilizce:** Blood pressure was measured using the same method in both groups. **Çözüm:** Blood pressure kan basıncıdır, glucose kan şekeri değildir. Both groups her iki grup, same method aynı yöntemdir.

Örnek 11

**Türkçe:** İzlem süresince hiçbir hasta ciddi bir yan etki bildirmedi. **İngilizce:** No patient reported a serious side effect during the follow-up period. **Çözüm:** No patient hiçbir hasta, during the follow-up izlem sırasında, reported bildirdi anlamındadır; özne ve zaman korunur.

Örnek 14

**Türkçe:** Sağlık çalışanları enfeksiyon riskini azaltmak için koruyucu ekipman kullandı. **İngilizce:** Healthcare workers used protective equipment to reduce the risk of infection. **Çözüm:** To reduce amaç, used kullandı, protective equipment koruyucu ekipmandır. Azaltmak, tüm enfeksiyonu kesin yok etmek değildir.

Örnek 15

**Türkçe:** Belirtiler kötüleşirse hastalar sağlık merkezini yeniden aramalıdır. **İngilizce:** Patients should contact the health centre again if their symptoms worsen. **Çözüm:** If their symptoms worsen koşuludur; should contact yeniden başvurmalıdır. Belirtilerin geçmesini beklemek yanlış koşuldur.

Örnek 19

**Türkçe:** Bilgilendirme formunun anlaşılması kolay olsun diye basit ifadeler kullanıldı. **İngilizce:** Simple wording was used so that the information form would be easy to understand. **Çözüm:** So that amacı, simple wording basit ifadeler, easy to understand anlaşılması kolay olarak çevrilir.

Örnek 21

**Türkçe:** Müdahale grubunda ortalama ağrı puanı azalırken kontrol grubunda değişmeden kaldı. **İngilizce:** The mean pain score decreased in the intervention group, whereas it remained unchanged in the control group. **Çözüm:** Whereas grup karşıtlığıdır. Decreased azaldı, remained unchanged değişmeden kaldı; müdahale ve kontrol rolleri karıştırılmamalıdır.

Örnek 22

**Türkçe:** Bu bulgular örneklem küçük olduğu için dikkatle yorumlanmalıdır. **İngilizce:** These findings should be interpreted cautiously because the sample is small. **Çözüm:** Should be interpreted cautiously dikkatle yorumlanmalıdır; because sebep, sample is small küçük örneklemdir.

Örnek 23

**Türkçe:** Araştırmacılar katılımcıların son iki hafta içinde ne zaman antibiyotik kullandığını kaydetti. **İngilizce:** The investigators recorded when the participants had taken antibiotics during the previous two weeks. **Çözüm:** Recorded when kullanım zamanının kaydedilmesidir; previous two weeks önceki iki hafta, had taken geçmiş kullanımdır.

Örnek 25

**Türkçe:** Katılımcılar bilgilendirilmiş onam vermedikçe çalışmaya kaydedilmedi. **İngilizce:** Participants were not enrolled in the study unless they provided informed consent. **Çözüm:** Unless ... provided informed consent onamın gerekli şart olduğunu belirtir. Olumsuz edilgen were not enrolled kayıt yapılmadıdır.

Örnek 29

**Türkçe:** Hatırlatma mesajları gönderildikten sonra randevuya gelmeme oranı yüzde 12 azaldı. **İngilizce:** The missed-appointment rate fell by 12 percent after reminder messages were sent. **Çözüm:** Fell by yüzde 12 azalma miktarı, fell to yüzde 12'ye varma demektir. After sonrası zamanını korur.

Örnek 30

**Türkçe:** Etkili bir tedavi mevcut olduğunda erken tanı daha yararlı olabilir. **İngilizce:** Early diagnosis may be more beneficial when an effective treatment is available. **Çözüm:** May be more beneficial daha yararlı olabilir, when ... is available tedavi mevcut olduğunda koşuludur.

Örnek 31

**Türkçe:** Çalışmaya ancak bağımsız kurul güvenlik raporunu onayladıktan sonra devam edildi. **İngilizce:** The study was resumed only after the independent committee approved the safety report. **Çözüm:** Only after ancak ... sonra, resumed devam edildi, independent committee bağımsız kurul anlamındadır; zaman sırası kritiktir.

Örnek 35

**Türkçe:** Gözlenen azalmanın yeni aşılama programından kaynaklanıp kaynaklanmadığı belirsizdir. **İngilizce:** It is unclear whether the observed decline resulted from the new vaccination programme. **Çözüm:** Whether ... resulted from kaynaklanıp kaynaklanmadığı, unclear belirsizdir; kesin kanıt veya artış anlamı eklenmez.

Örnek 39

**Türkçe:** Önceden belirlenen analiz planı, sonuçların seçilerek raporlanması riskini azaltır. **İngilizce:** A prespecified analysis plan reduces the risk of selectively reporting results. **Çözüm:** Prespecified önceden belirlenmiş, selective reporting seçici raporlama, reduces risk riski azaltır; sıfırlama garantisi yoktur.

Örnek 40

**Türkçe:** İzlem süresi daha uzun olsaydı nadir yan etkiler belirlenebilirdi. **İngilizce:** Rare side effects might have been detected if the follow-up period had been longer. **Çözüm:** If ... had been longer karşıolgusal geçmiş koşul, might have been detected olası geçmiş sonuçtur.

Örnek 41

**Türkçe:** Rastgele atama bütün karıştırıcı etkenlerin mutlaka ortadan kalktığı anlamına gelmez. **İngilizce:** Randomisation does not necessarily mean that every confounding factor has been eliminated. **Çözüm:** Does not necessarily mean mutlaka anlamına gelmez; every confounding factor bütün karıştırıcı etkenlerin kapsamıdır.

Örnek 43

**Türkçe:** Çalışma sonuçları birleştirildiğinde farklı hasta toplulukları arasındaki önemli heterojenlik gözden kaçabilir. **İngilizce:** When study results are pooled, substantial heterogeneity between patient populations may be overlooked. **Çözüm:** When results are pooled birleştirilme koşulu, may be overlooked gözden kaçabilir olasılığı, heterogeneity farklılaşmadır.

Örnek 45

**Türkçe:** İzlemden ayrılma hastalık şiddetiyle ilişkiliyse tedavinin yararı olduğundan büyük görünebilir. **İngilizce:** If withdrawal from follow-up is related to disease severity, the treatment benefit may appear greater than it really is. **Çözüm:** If koşul, may appear greater than it really is gerçek etkiden büyük görünme ihtimalidir; mutlak sonuç değildir.

Örnek 46

**Türkçe:** Atama sırası katılımcılar alınmadan önce bilinseydi seçilim yanlılığı ortaya çıkabilirdi. **İngilizce:** Had the allocation sequence been known before enrolment, selection bias might have occurred. **Çözüm:** Had ... been known devrik üçüncü koşul, might have occurred yanlılığın ortaya çıkabilmiş olacağını anlatır.

Örnek 49

**Türkçe:** Güven aralığı klinik açıdan önemli bir zararı da kapsadığından sonuç kesin biçimde yorumlanamıyor. **İngilizce:** Because the confidence interval also includes clinically important harm, the result cannot be interpreted conclusively. **Çözüm:** Also includes harm zararın da aralıkta bulunduğunu, cannot be interpreted conclusively kesin yorum yapılamayacağını söyler.

Örnek 52

**Türkçe:** İstatistiksel olarak anlamlı olmayan bir sonuç mutlaka tedavinin hiçbir etkisi olmadığı anlamına gelmez. **İngilizce:** A statistically non-significant result does not necessarily mean that the treatment has no effect. **Çözüm:** Does not necessarily mean mutlaka anlamına gelmez; non-significance etkisizliğin kesin kanıtı değildir.

Bu Üniteyi Pekiştir

Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.

Ders Notu

YÖKDİL Sağlık Bilimleri – Türkçeden Yabancı Dile Çeviri Ders Notu

Ünitenin düzenli ve kısa özetini incele.

Ders Notunu Aç
Hızlı Tekrar

YÖKDİL Sağlık Bilimleri – Türkçeden Yabancı Dile Çeviri Hızlı Tekrar

Sınav öncesi kritik bilgilerle hızlı tekrar yap.

Hızlı Tekrarı Aç
Kolay

YÖKDİL İngilizce - Sağlık Bilimleri Türkçeden Yabancı Dile Çeviri - Kolay Test

20 soru

Temel kavramları kontrol et

Testi Çöz
Orta

YÖKDİL İngilizce - Sağlık Bilimleri Türkçeden Yabancı Dile Çeviri - Orta Test

20 soru

Bilgini uygulamaya geçir

Testi Çöz
Zor

YÖKDİL İngilizce - Sağlık Bilimleri Türkçeden Yabancı Dile Çeviri - Zor Test

20 soru

Detay ve yorum gücünü ölç

Testi Çöz
Karma

YÖKDİL İngilizce - Sağlık Bilimleri Türkçeden Yabancı Dile Çeviri - Karma Test 1

20 soru

Gerçek sınav temposunda kendini dene

Testi Çöz