Konu Anlatımı / Ders Notu
YÖKDİL Sosyal Bilimler – Türkçeden Yabancı Dile Çeviri Ders Notu
Temel çeviri kalıpları, sosyal bilimler terimleri, kısa çözüm notları ve sınav odaklı örnekler.
Türkçeden Yabancı Dile Çeviri — Ders Notu
Hızlı karşılık kartı
**Yapıldı:** was done. **Yapılıyor:** is being done / is done, bağlama göre. **Yapılacak:** will be done. **Yapılmıştı:** had been done. **Yapılmış olabilir:** may have been done. **Yapılması bekleniyor:** is expected to be done. **Yapılması gerekebilir:** may need to be done.
**Yaptı:** did. **Yapmıştı:** had done. **Yapmış olabilir:** may have done. **Yapacaktı:** would have done, ancak karşıolgusal bağlama dikkat.
Bağlaçları karıştırma
| Türkçe | İngilizce | İşlev | | --- | --- | --- | | çünkü / -dığı için | because | neden | | -e rağmen | despite | karşıtlık | | -se de / -masına rağmen | although | ödünsellik | | -se bile | even if | beklenmedik koşul | | -madıkça | unless | olumsuz koşul | | -dığı sürece | as long as | sürdükçe geçerli şart | | -ebilmesi için | so that ... can/could | amaç | | yerine / -den ziyade | rather than / instead of | alternatif | | yalnızca sonra | only after | gecikmiş zaman | | ... olur olmaz | as soon as / no sooner ... than | hemen ardından | | olup olmamasına bakmadan | regardless of whether | iki olasılığı kapsama |
Nicelik ve karşılaştırma
**Bazıları** some; **çoğu** most; **hepsi** all; **hepsi değil** not all; **hiçbiri** none; **her ikisi** both; **ikisinden hiçbiri** neither. "Not all" olumsuz evrensellik değildir. "Most" yüzde yüz demek değildir.
**Yüzde ona düştü** fell to ten percent. **Yüzde on azaldı** fell by ten percent. **On yüzde puan azaldı** fell by ten percentage points. "To" hedefi, "by" değişim miktarını belirtir.
**Daha fazla** more; **daha az** less/fewer, sayılabilene göre. **Ne kadar çok ... o kadar çok** the more ... the more. **Daha olası** more likely; **daha az olası** less likely.
Sosyal bilimler kelime listesi
**Census:** nüfus sayımı. **Survey:** anket. **Respondent:** yanıtlayıcı. **Sample size:** örneklem büyüklüğü. **Sampling bias:** örnekleme yanlılığı. **Urban:** kentsel. **Rural:** kırsal. **Policy:** politika. **Regulation:** düzenleme. **Municipality:** belediye. **Archive:** arşiv. **Accountability:** hesap verebilirlik. **Representation:** temsil. **Inequality:** eşitsizlik. **Employment rate:** istihdam oranı. **Unemployment rate:** işsizlik oranı. **Household:** hane. **Cultural heritage:** kültürel miras. **Civic participation:** yurttaş katılımı. **Social trust:** toplumsal güven. **Evidence:** kanıt. **Findings:** bulgular. **Association:** ilişki. **Causation:** nedensellik.
Bilimsel kesinlik merdiveni
"Olabilir" = may/could. "Muhtemeldir" = is likely. "Düşündürmektedir" = suggests. "Gösterir" = shows/indicates. "Kanıtlar" = proves/demonstrates. Şıklar bu fiilleri eşdeğer gibi kullanabilir; birbirine otomatik geçiş yapma.
"Bekleniyor" = is expected. "Gözlendi" = was observed. "Doğrulanmadı" = was not verified. "Doğrulanmış olabilir" = may have been verified. Son ifadelerdeki zaman ve edilgenlik farkı da önemlidir.
Çeviri soru çözüm sırası
- Ana fiili bul ve İngilizce zamanını seç.
- Öznenin işi yapan mı etkilenen mi olduğuna bak.
- Olumsuzluğu ve nicelik sınırını belirle.
- Bağlacın mantık işlevini sınıflandır.
- Modal ve kanıt düzeyini aynı tut.
- Yüzde/yüzde puan farkını kontrol et.
- En yakın iki şıkkı geri çevir.
Orta düzey çözümlü uygulama
Bu cümlelerde genellikle iki bilgi birlikte sınanır: bağlaç + modal, olumsuzluk + nicelik ya da zaman + edilgenlik. Önce kendi çevirini kur, sonra doğru karşılığı incele.
**Uygulama 21.** Kamu harcamaları artmasına rağmen bölgeler arasındaki eğitim farkı azalmadı.
Doğru İngilizce: Although public spending increased, the educational gap between regions did not narrow.
Çözüm: -masına rağmen although karşıtlık, azalmadı did not narrow olumsuz sonuçtur. Sözcükler akıcı görünse de özne, zaman, kapsam veya anlam ilişkisi değişen seçenek yanlıştır.
**Uygulama 22.** Anket, kent sakinlerinin toplu taşımaya daha fazla güven duyduğunu düşündürüyor; ancak bunu kanıtlamıyor.
Doğru İngilizce: The survey suggests that urban residents trust public transport more, but it does not prove this.
Çözüm: Düşündürüyor suggests; kanıtlamıyor does not prove. Bilimsel ihtiyat iki yerde korunur. Sözcükler akıcı görünse de özne, zaman, kapsam veya anlam ilişkisi değişen seçenek yanlıştır.
**Uygulama 23.** Yalnızca büyük şehirlerden veri toplandığı için sonuçlar kırsal nüfusu temsil etmeyebilir.
Doğru İngilizce: Because data were collected only from large cities, the results may not represent rural populations.
Çözüm: Yalnızca only örneklemi sınırlar; temsil etmeyebilir may not represent ihtimaldir. Sözcükler akıcı görünse de özne, zaman, kapsam veya anlam ilişkisi değişen seçenek yanlıştır.
**Uygulama 24.** Araştırmanın sonunda katılımcıların yüzde onu değil, yüzde yirmisi görüşünü değiştirmişti.
Doğru İngilizce: By the end of the study, twenty rather than ten percent of participants had changed their views.
Çözüm: Yüzde yirmisi, yüzde onu değil twenty rather than ten; değişmişti had changed geçmiş önceliktir. Sözcükler akıcı görünse de özne, zaman, kapsam veya anlam ilişkisi değişen seçenek yanlıştır.
**Uygulama 25.** Yeni düzenlemenin kısa vadede maliyetleri düşürmesi bekleniyor ancak etkisi henüz ölçülmedi.
Doğru İngilizce: The new regulation is expected to reduce costs in the short term, but its effect has not yet been measured.
Çözüm: Bekleniyor is expected to, henüz ölçülmedi has not yet been measured olarak farklı düzeylerdir. Sözcükler akıcı görünse de özne, zaman, kapsam veya anlam ilişkisi değişen seçenek yanlıştır.
**Uygulama 26.** Görüşme kayıtları araştırmacıların kimlik bilgileri korunarak kamuya açıldı.
Doğru İngilizce: The interview records were made public while the researchers' identities were protected.
Çözüm: Kamuya açıldı were made public ve korunarak were protected; iki edilgen sonuç birlikte korunur. Sözcükler akıcı görünse de özne, zaman, kapsam veya anlam ilişkisi değişen seçenek yanlıştır.
**Uygulama 27.** Belediye, bilet ücretlerini yükseltmeden ulaşım hizmetlerini genişletmeyi planlıyor.
Doğru İngilizce: The municipality plans to expand transport services without raising ticket prices.
Çözüm: Planlıyor plans to, yükseltmeden without raising; gerçekleşmiş sonuç değil tasarı bildirilir. Sözcükler akıcı görünse de özne, zaman, kapsam veya anlam ilişkisi değişen seçenek yanlıştır.
**Uygulama 28.** Bazı gelenekler ekonomik dönüşüme karşın kuşaktan kuşağa aktarılmaya devam etti.
Doğru İngilizce: Some traditions continued to be passed down through generations despite economic transformation.
Çözüm: Bazı some, karşın despite, aktarılmaya devam etti continued to be passed down demektir. Sözcükler akıcı görünse de özne, zaman, kapsam veya anlam ilişkisi değişen seçenek yanlıştır.
**Uygulama 29.** İki grubun istihdam oranları arasındaki fark geçen yıl yüzde beş değil, beş yüzde puan arttı.
Doğru İngilizce: The gap between the groups' employment rates rose by five percentage points, not by five percent, last year.
Çözüm: Beş yüzde puan five percentage points, yüzde beş five percent; artış rose by'dır. Sözcükler akıcı görünse de özne, zaman, kapsam veya anlam ilişkisi değişen seçenek yanlıştır.
**Uygulama 30.** Nüfus sayımındaki bilgiler doğruysa göç hızının yavaşladığı söylenebilir.
Doğru İngilizce: If the census figures are accurate, it may be said that the rate of migration has slowed.
Çözüm: Doğruysa if koşulu, söylenebilir may be said belirsizliği korur; kesinlik eklenmez. Sözcükler akıcı görünse de özne, zaman, kapsam veya anlam ilişkisi değişen seçenek yanlıştır.
**Uygulama 31.** İşsizlik oranı düşse de gençlerin iş bulma süresi kısalmadı.
Doğru İngilizce: Although unemployment fell, the time young people needed to find a job did not decrease.
Çözüm: Düşse de although, kısalmadı did not decrease; farklı göstergeler karıştırılmaz. Sözcükler akıcı görünse de özne, zaman, kapsam veya anlam ilişkisi değişen seçenek yanlıştır.
**Uygulama 32.** Arşiv ancak gerekli izinler alındıktan sonra araştırmacıların kullanımına sunuldu.
Doğru İngilizce: The archive was made available to researchers only after the necessary permissions had been obtained.
Çözüm: Ancak ... sonra only after yapısı izin önceliğini, had been obtained tamamlanmışlığı gösterir. Sözcükler akıcı görünse de özne, zaman, kapsam veya anlam ilişkisi değişen seçenek yanlıştır.
**Uygulama 33.** İki değişken arasında ilişki bulunması birinin diğerine neden olduğunu göstermez.
Doğru İngilizce: Finding an association between two variables does not show that one causes the other.
Çözüm: İlişki association ile neden olmak cause ayrıdır; göstermez does not show olumsuzluğu korunur. Sözcükler akıcı görünse de özne, zaman, kapsam veya anlam ilişkisi değişen seçenek yanlıştır.
**Uygulama 34.** Programın başarısı yalnızca sağladığı finansmana değil, katılımcıların ilgisine de bağlıdır.
Doğru İngilizce: The success of the programme depends not only on the funding it provides but also on participants' interest.
Çözüm: Yalnızca ... değil ... de not only ... but also bağıdır; iki etken birlikte sayılır. Sözcükler akıcı görünse de özne, zaman, kapsam veya anlam ilişkisi değişen seçenek yanlıştır.
**Uygulama 35.** Sözleşmenin yürürlüğe girebilmesi için her iki kurulun da öneriyi onaylaması gerekiyor.
Doğru İngilizce: Both boards must approve the proposal for the agreement to take effect.
Çözüm: Her iki kurul both boards; gerekiyor must approve zorunluluğu ve for amacı korunur. Sözcükler akıcı görünse de özne, zaman, kapsam veya anlam ilişkisi değişen seçenek yanlıştır.
Kısa Özet
Doğru çeviri, aynı özne, aynı fiil, aynı zaman, aynı mantık bağı ve aynı kesinlikle kurulmalıdır. Some/all, may/must, although/because, before/after, by/to ve association/causation ayrımları sık sınanır. Akademik İngilizceyi daha süslü göstermek amacıyla kaynak dışı iddia ekleme.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
YÖKDİL İngilizce - Sosyal Bilimler Türkçeden Yabancı Dile Çeviri - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
YÖKDİL İngilizce - Sosyal Bilimler Türkçeden Yabancı Dile Çeviri - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
YÖKDİL İngilizce - Sosyal Bilimler Türkçeden Yabancı Dile Çeviri - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
YÖKDİL İngilizce - Sosyal Bilimler Türkçeden Yabancı Dile Çeviri - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.