Konu Anlatımı / Ders Notu

YÖKDİL Sosyal Bilimler – Yabancı Dilden Türkçeye Çeviri Ders Notu

Sınav odaklı kısa karşılıklar, sosyal bilimler sözlüğü, çeviri tuzakları ve çözümlü örnekler.

Yabancı Dilden Türkçeye Çeviri — Ders Notu

Beş kontrol sorusu

**Kim?** Ana özne aynı mı? **Ne yaptı?** Ana eylem aynı mı? **Hangi sırayla?** Before / after / had already korunmuş mu? **Hangi ilişkiyle?** Because / although / unless anlamı değişmiş mi? **Ne kadar kesin?** May / must / shows / suggests birbirinin yerine yazılmış mı?

Dil bilgisi hızlı eşleştirme

  • **was / were + V3:** edilgen; was surveyed = araştırıldı/ankete alındı.
  • **had + V3:** geçmişin geçmişi; had concluded = sonuca varmıştı.
  • **has / have + V3 since:** -den beri süren veya hâlen etkili geçmiş.
  • **will + fiil:** -ecek/-acak; will revise = yeniden gözden geçirecek.
  • **might have + V3:** -miş olabilir / -miş olabilirdi; bağlamı izle.
  • **would have + V3:** -miş olurdu; gerçekleşmemiş koşul.
  • **should be + V3:** yapılmalı; öneri veya gereklilik.
  • **cannot be + V3:** yapılamaz; cannot be established = ortaya konamaz.
  • **appears to:** gibi görünüyor; doğrudan kanıt bildirmez.
  • **was expected to:** yapması bekleniyordu; gerçekleştiğini zorunlu olarak söylemez.

Bağlaç ve yön haritası

| Sözcük | İlişki | Türkçede koru | | --- | --- | --- | | because | neden | -dığı için | | although | karşıtlık | -mesine rağmen / -se de | | despite | karşıtlık | -e rağmen | | whereas | karşılaştırmalı karşıtlık | -ken / oysa | | since | başlangıç veya neden | -den beri veya -dığı için, bağlama göre | | unless | olumsuz koşul | -madıkça | | provided that | olumlu koşul | koşuluyla / -dığı sürece | | so that | amaç | -ebilmesi için | | rather than | tercih/alternatif | -den ziyade / yerine | | no sooner ... than | hemen ardından | -er ... -mez | | only after | sınırlayıcı zaman | ancak -den sonra | | regardless of whether | her iki durumu kapsama | olsun ya da olmasın |

Anlam düzeyi ve nicelik tablosu

**Some / many / most / all:** bazı / birçok / çoğu / hepsi. "Most" çoğunluğun tamamı değildir. "Only" bilgiye sınır koyar. "Neither" iki unsurun ikisini de dışlar. "Both" ikisini birden içerir. "Few" azlığı, "a few" birkaç örneğin varlığını vurgular.

**May reflect / indicates / proves:** yansıtıyor olabilir / gösterir / kanıtlar. Sosyal bilimlerin önemli kısmında ihtiyat bilimselliğin parçasıdır; ihtiyatı atma.

**Decreased by / decreased to:** -kadar azaldı / -e düştü. "Eight percentage points" sekiz yüzde puan, "eight percent" yüzde sekiz oranıdır.

**Association / causal effect:** ilişki / nedensel etki. Birlikte değişim nedensellik kanıtı değildir. "Could be attributed" bağlanabilir; "was caused by" neden oldu şeklinde daha güçlü iddiadır.

Sosyal bilimler sözlük kartları

**Census:** nüfus sayımı. **Survey:** anket/araştırma. **Respondent:** yanıtlayıcı. **Sample:** örneklem. **Finding:** bulgu. **Evidence:** kanıt. **Accountability:** hesap verebilirlik. **Transparency:** şeffaflık. **Public trust:** kamu güveni. **Civic participation:** yurttaşlık katılımı. **Policy:** politika. **Funding:** finansman. **Household income:** hane halkı geliri. **Employment:** istihdam. **Inequality:** eşitsizlik. **Migration:** göç. **Archives:** arşivler. **Historical account:** tarihsel anlatı. **Urban:** kentsel. **Rural:** kırsal. **Long-term:** uzun vadeli. **Short-term:** kısa vadeli.

Hızlı eleme örnekleri

  1. "May improve" varsa "kesin iyileştirdi" şıkkını ele.
  2. "Despite" varsa "sayesinde" şıkkını ele.
  3. "Not all" varsa "hiçbiri" şıkkını ele.
  4. "Only after" varsa "öncesinde" şıkkını ele.
  5. "Rather than" varsa iki seçenek arasındaki tercih yönünü kontrol et.
  6. "Is expected to" varsa gerçekleşmiş olay biçimini ele.
  7. "Correlation" varsa kaynakta bulunmayan nedensellik ekleme.
  8. "By eight points" varsa "yüzde sekize" şıkkını ele.
  9. "Was excluded" varsa işi yapanla etkileneni ters çevirme.
  10. "What ... fails to explain" varsa açıklanamayan şeyi ana öge olarak koru.

Çözümlü örnek havuzu

Orta düzey sosyal bilimler cümlelerinde iki veya üç yapı birlikte bulunabilir. İngilizceyi okuyup Türkçe taslağını kurduktan sonra aşağıdaki karşılıklarla kıyasla.

**Uygulama 21.** Although household income increased, access to cultural activities remained unequal.

Doğru karşılık: Hane halkı geliri artmış olsa da kültürel etkinliklere erişimde eşitsizlik sürdü.

Çözüm ipucu: Although ödünsellik, remained unequal devam eden eşitsizlik anlamındadır. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.

**Uygulama 22.** The percentage of young adults living with their parents fell by eight points.

Doğru karşılık: Ebeveynleriyle yaşayan genç yetişkinlerin oranı sekiz yüzde puan azaldı.

Çözüm ipucu: Fell by eight points sekiz yüzde puan düşüştür; yüzde sekize inmek aynı değildir. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.

**Uygulama 23.** While the survey suggests a link between education and trust, it does not prove causation.

Doğru karşılık: Anket eğitim ile güven arasında bir ilişkiye işaret etse de nedenselliği kanıtlamaz.

Çözüm ipucu: Suggests a link ilişkiye işaret eder; does not prove causation neden-sonucu kanıtlamaz. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.

**Uygulama 24.** Because only urban households were surveyed, the findings may not represent the whole country.

Doğru karşılık: Yalnızca kentli haneler araştırıldığı için bulgular ülkenin tamamını temsil etmeyebilir.

Çözüm ipucu: Only urban households örneklem sınırlamasıdır; may not represent kesin değil olasılıktır. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.

**Uygulama 25.** The archive was digitised so that researchers could examine the documents remotely.

Doğru karşılık: Arşiv, araştırmacıların belgeleri uzaktan inceleyebilmesi için dijitalleştirildi.

Çözüm ipucu: So that amaç-sonuç, could examine olanak; was digitised edilgen dijitalleştirmedir. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.

**Uygulama 26.** Women were less likely than men to be promoted during the period studied.

Doğru karşılık: İncelenen dönemde kadınların terfi ettirilme olasılığı erkeklerinkinden daha düşüktü.

Çözüm ipucu: Less likely than karşılaştırmalı düşük olasılıktır; were promoted edilgen terfidir. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.

**Uygulama 27.** The policy is expected to reduce commuting times without increasing ticket prices.

Doğru karşılık: Politikanın bilet fiyatlarını artırmadan işe gidiş geliş sürelerini azaltması bekleniyor.

Çözüm ipucu: Is expected to bekleniyor, without increasing artırmadan; öngörü kesin sonuç değildir. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.

**Uygulama 28.** Some local traditions survived despite major changes in the region's economy.

Doğru karşılık: Bölge ekonomisindeki büyük değişimlere rağmen bazı yerel gelenekler varlığını sürdürdü.

Çözüm ipucu: Despite rağmen, some bazı ve survived varlığını sürdürdü anlamına gelir. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.

**Uygulama 29.** If the census figures are accurate, migration has slowed over the past decade.

Doğru karşılık: Nüfus sayımı rakamları doğruysa göç son on yılda yavaşlamış durumda.

Çözüm ipucu: If koşul ifade eder; over the past decade geçmiş on yıllık dönemi kapsar. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.

**Uygulama 30.** Rather than replacing local languages, the programme seeks to preserve multilingual education.

Doğru karşılık: Program, yerel dillerin yerini almak yerine çok dilli eğitimi korumayı amaçlıyor.

Çözüm ipucu: Rather than ... yerine, seeks to amaçlıyor; preserve korumak demektir. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.

**Uygulama 31.** The findings were adjusted for age and income before the comparison was made.

Doğru karşılık: Karşılaştırma yapılmadan önce bulgularda yaş ve gelir etkisi için düzeltme yapıldı.

Çözüm ipucu: Adjusted for age and income istatistiksel düzeltmedir; before zaman önceliğini korur. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.

**Uygulama 32.** The number of residents doubled, but the supply of affordable homes did not change.

Doğru karşılık: Sakinlerin sayısı iki katına çıktı ancak uygun fiyatlı konut arzı değişmedi.

Çözüm ipucu: Doubled iki katına çıktı, but karşıtlık ve did not change değişmedi anlamındadır. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.

**Uygulama 33.** The agreement cannot take effect unless both councils approve its terms.

Doğru karşılık: Her iki meclis de koşullarını onaylamadıkça anlaşma yürürlüğe giremez.

Çözüm ipucu: Unless ... onaylamadıkça şarttır; cannot take effect yürürlüğe giremez demektir. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.

**Uygulama 34.** The researchers distinguished between temporary unemployment and long-term joblessness.

Doğru karşılık: Araştırmacılar, geçici işsizlik ile uzun süreli işsizlik arasında ayrım yaptı.

Çözüm ipucu: Distinguished between ayrım yaptı, temporary ve long-term farklı sürelere işaret eder. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.

**Uygulama 35.** The project was funded mainly by donations rather than by public taxes.

Doğru karşılık: Proje, kamu vergilerinden ziyade ağırlıklı olarak bağışlarla finanse edildi.

Çözüm ipucu: Mainly ağırlıklı olarak, rather than ise karşılaştırmalı tercih kaynağını gösterir. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.

Kısa Özet

Kaynak cümlenin özne-fiil ilişkisini, zamanını, olumsuzluğunu, miktarını, bağlacını ve bilimsel kesinliğini koru. Akıcılık tek başına doğru çeviri anlamına gelmez. İstatistiksel ilişkiyi nedene, ihtimali kesinliğe, "bazıları"nı "tümü"ne dönüştürme.

Bu Üniteyi Pekiştir

Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.

Konu Anlatımı

YÖKDİL Sosyal Bilimler – Yabancı Dilden Türkçeye Çeviri Konu Anlatımı

Konuyu ayrıntılı ve öğretici şekilde öğren.

Konu Anlatımını Aç
Hızlı Tekrar

YÖKDİL Sosyal Bilimler – Yabancı Dilden Türkçeye Çeviri Hızlı Tekrar

Sınav öncesi kritik bilgilerle hızlı tekrar yap.

Hızlı Tekrarı Aç
Kolay

YÖKDİL İngilizce - Sosyal Bilimler Yabancı Dilden Türkçeye Çeviri - Kolay Test

20 soru

Temel kavramları kontrol et

Testi Çöz
Orta

YÖKDİL İngilizce - Sosyal Bilimler Yabancı Dilden Türkçeye Çeviri - Orta Test

20 soru

Bilgini uygulamaya geçir

Testi Çöz
Zor

YÖKDİL İngilizce - Sosyal Bilimler Yabancı Dilden Türkçeye Çeviri - Zor Test

20 soru

Detay ve yorum gücünü ölç

Testi Çöz
Karma

YÖKDİL İngilizce - Sosyal Bilimler Yabancı Dilden Türkçeye Çeviri - Karma Test 1

20 soru

Gerçek sınav temposunda kendini dene

Testi Çöz
PDF İndirme

Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium