Konu Anlatımı / Ders Notu
YÖKDİL Sosyal Bilimler – Yabancı Dilden Türkçeye Çeviri Konu Anlatımı
Sosyal bilimler İngilizce cümlelerinde zaman, kip, mantık bağı, kapsam, korelasyon ve nedensellik ayrımlarını koruyarak çeviri yapma.
Yabancı Dilden Türkçeye Çeviri — Konu Anlatımı
Konunun sınavdaki amacı
YÖKDİL İngilizce – Sosyal Bilimler alanında yabancı dilden Türkçeye çeviri sorusu, İngilizce kaynak cümlenin Türkçede **anlamca en eksiksiz** karşılığını bulmayı gerektirir. Çoğu zaman beş şık da kulağa akıcı gelir. Ancak seçeneklerden bazıları kişiyi, zamanı, karşılaştırmanın yönünü, olasılık düzeyini, niceliği veya mantık ilişkisini sessizce değiştirir. Doğru çeviri, kelime dizilimini değil anlam yapısını korur.
Sosyal bilimler metinleri eğitim, kamu politikası, sosyoloji, tarih, ekonomi, siyaset bilimi, psikoloji ve kültür araştırmaları gibi alanlarla ilgilidir. Bu alanların kelime bilgisi önemlidir; fakat metni doğru çevirmek için uzmanlık iddiası üretmek gerekmez. Kaynağın iddia ettiği şeyi olduğu ölçüde aktarmak yeterlidir.
1. İngilizce cümleyi anlam iskeletine ayır
Her çeviride önce beş temel soruyu yanıtla: Kim ya da ne? Ne yaptı? Kimi veya neyi etkiledi? Hangi zaman veya koşulda? Ne kadar kesinlikle? Bir cümlenin ana fiilini bulmadan onun içindeki yan cümlelere takılmak, özneyi yanlış seçmeye neden olur.
- **Ana özne**: The historian, the survey, local councils, public trust gibi ögelerden hangisi ana eylemi üstleniyor?
- **Ana yüklem**: Examined, reported, remained, might have changed, was excluded gibi eylem veya durum nedir?
- **Nesne veya tamamlayıcı**: Ne gözlemleniyor, ne karşılaştırılıyor, ne iddia ediliyor?
- **İlişki bağlayıcı**: Although, because, if, unless, whereas, so that, rather than, despite hangi anlamı kuruyor?
- **Kanıt ve kapsam**: Some, most, no, only, not all, may, necessarily hangi sınırı getiriyor?
- **Zaman sırası**: Before, after, since, by the time, had already, no sooner ... than geçmiş olayları nasıl sıralıyor?
- **Yapının yönü**: Is affected by ile affects arasındaki edilgen-etken ayrımı korunuyor mu?
- **Çıkarımın gücü**: Association, prediction, explanation ve proof birbirine karıştırılıyor mu?
Örnek: "Although the city's population grew, access to housing remained limited." Önce ana sonuç: access ... remained limited = konuta erişim sınırlı kaldı. Sonra karşıtlık: although = ...-mesine rağmen. Tam anlam: "Kentin nüfusu artmasına rağmen konuta erişim sınırlı kaldı." "Nüfus arttığı için erişim genişledi" hem bağın hem sonucun yönünü bozar.
2. Etken, edilgen ve işi yapan
İngilizce akademik yazılarda etken ve edilgen çatı sık değişir. "Researchers interviewed residents" = "Araştırmacılar sakinlerle görüşme yaptı". "Residents were interviewed" = "Sakinlerle görüşme yapıldı". "The data were collected by volunteers" = "Veriler gönüllüler tarafından toplandı". Edilgenlikte etkilenen öge öne çıkar; işi kimin yaptığı ancak by ile verilmişse belirginleşir.
"The archive was digitised" ifadesi arşivin sayısallaştırıldığını bildirir. "Arşiv çalışanları belgeleri dijitalleştirdi" şeklinde yazmak, kaynakta geçmeyen bir yapanı ekler. Türkçede akıcı olmak adına edilgen yapıyı değiştirmek mümkündür; fakat kim tarafından yapıldığına ilişkin bilinmeyen bilgi eklenmemelidir.
"The decision was overturned" = "Karar bozuldu/iptal edildi". "The decision overturned the regulation" = "Karar düzenlemeyi iptal etti". Bu iki cümlede aynı kök fiil bulunmasına rağmen özne ve etkilenme yönü farklıdır. Önce yüklemin aktif mi pasif mi olduğuna bak.
3. Zamanlar, sıralama ve tamamlanmışlık
**Simple present:** "The study examines urban migration." = "Çalışma kent göçünü inceliyor/inceler." Genelleyici sunumdur.
**Simple past:** "The council approved the plan." = "Meclis planı onayladı." Tamamlanmış geçmiş olaydır.
**Present perfect:** "The city has attracted more visitors since 2015." = "Kent 2015'ten beri daha fazla ziyaretçi çekiyor." Since başlangıç noktasıdır; 2015'e kadar anlamında değildir.
**Past perfect:** "The archive had closed before the reform began." = "Reform başlamadan önce arşiv kapanmıştı." Önce kapanış, ardından reform vardır.
**Future:** "The agency will publish the estimates." = "Kurum tahminleri yayımlayacak." Geçmiş zaman seçeneği yanlıştır.
**Would have + V3:** "The outcome would have changed" = "Sonuç değişmiş olurdu." Genellikle gerçekleşmemiş koşul bağlamında kullanılır.
**Only after:** "Only after the survey ended were the figures published." = "Rakamlar ancak anket sona erdikten sonra yayımlandı." Only sınırını ve sonra sırasını birlikte koru.
**Not until:** "It was not until the review that the problem was identified." = "Sorun ancak inceleme sırasında tespit edildi." Gecikmiş eşik vurgusu vardır.
"By the time the law was revised, councils had already formed" cümlesinde meclislerin kurulması, yasanın gözden geçirilmesinden daha önce gerçekleşmiştir. Türkçede "çoktan kurulmuştu" bu önceliği karşılar. "Yasa değiştikten sonra kuruldu" yanlıştır.
4. Olasılık, zorunluluk ve iddia derecesi
Sosyal araştırmalarda may, might, could, likely, suggest, apparently ve necessarily gibi ifadeler önemli sınırlayıcılardır.
| İngilizce ifade | Korunması gereken Türkçe anlam | Sık hata | | --- | --- | --- | | may indicate | işaret edebilir | kesin olarak kanıtlar | | might have changed | değişmiş olabilir | kesin değişti | | could strengthen | güçlendirebilir | mutlaka güçlendirecek | | is likely to | olması muhtemeldir | kaçınılmazdır | | should be assessed | değerlendirilmelidir | değerlendirildi | | must be approved | onaylanmalıdır | isteğe bağlı onaylanabilir | | cannot establish | ortaya koyamaz | ortaya koyar | | does not necessarily mean | mutlaka anlamına gelmez | kesinlikle anlamına gelir | | appears to | görünmektedir | kanıtlandı | | remains uncertain | belirsizliğini koruyor | açıkça doğrulandı |
"The data suggest that public trust may be declining" = "Veriler kamu güveninin azalıyor olabileceğine işaret ediyor." Bu cümlede hem "suggest" hem "may" temkinlidir. "Veriler güvenin kesin biçimde azaldığını kanıtlıyor" iki düzeyde de abartıdır.
"No evidence that X increased" = "X'in arttığına dair kanıt yok"; "X'in artmadığı kanıtlandı" demek değildir. Bir bulguya ulaşılamaması karşıt bulgunun kanıtlanmasıyla aynı şey değildir.
5. Nicelik ve kapsam: some, all, most, only, neither
Some = bazıları, most = çoğu, many = birçok, all = tamamı, neither = ikisinden hiçbiri. "Not all students agreed" = "Öğrencilerin tümü katılmadı" ifadesi Türkçede yoruma açık kalabildiğinden "Öğrencilerin bir kısmı görüşe katılmadı" diye aktarılması daha nettir. Bu, "Hiçbiri katılmadı" ile eşdeğer değildir.
"Only urban districts were included" = "Yalnızca kent ilçeleri dâhil edildi." Kırsal bölgeler kapsam dışıdır. "All urban districts" ise kent ilçelerinin tamamını belirtir; bu başka bir nicelik bilgisidir.
"Few respondents" ile "a few respondents" aynı değildir: ilki azlığı, ikincisi sayıca birkaç kişinin varlığını vurgular. "Little evidence" = az kanıt; "a little evidence" = sınırlı da olsa biraz kanıt. İki yapıda da "çok kanıt" söz konusu değildir.
"The percentage fell by eight points" = "Oran sekiz yüzde puan azaldı"; "fell to eight percent" = "yüzde sekize düştü"; "fell by eight percent" = "yüzde sekiz oranında azaldı". Mutlak yüzde puan ile göreli yüzde değişimini karıştırma.
6. Sebep, sonuç, karşıtlık ve amaç
**Because / because of / due to:** neden gösterir. "Because funding declined, services were reduced" = "Finansman azaldığı için hizmetler kısıldı."
**Although / even though:** beklenmedik karşıtlık gösterir. "Although incomes rose, inequality persisted" = "Gelirler artsa da eşitsizlik sürdü."
**Despite / in spite of:** isim veya -ing ile gelebilir. "Despite reforms" = "Reformlara rağmen". "Reformlar sayesinde" anlamı tersine çevirir.
**Whereas / while:** iki grup ya da eğilim arasında karşıtlık kurar. "Urban spending rose whereas rural spending fell" = "Kentsel harcama artarken kırsal harcama azaldı."
**So that / in order to:** amaç anlatır. "Archives were digitised so that historians could access them" = "Tarihçiler arşivlere erişebilsin diye arşivler dijitalleştirildi."
**Rather than / instead of:** bir seçeneği diğerinin yerine koyar. "Public transport rather than private cars" = "Özel otomobiller yerine toplu taşıma".
**Unless:** genellikle "-madıkça/-medikçe" anlamındadır. "Unless the council approves the budget, the project cannot begin" = "Meclis bütçeyi onaylamadıkça proje başlayamaz." "Onaylarsa başlayamaz" koşulu tersine çevirir.
**Provided that / as long as:** belirli koşulla olumluluk kurar. "Provided that evidence is reliable" = "Kanıt güvenilir olduğu sürece".
7. Korelasyon ile nedensellik birbirinden farklıdır
"An association between education and income" eğitim ile gelir arasındaki ilişkiyi anlatır; eğitimin geliri tek başına artırdığını kanıtlamaz. "The analysis found a correlation" = "Analiz bir korelasyon buldu". "The analysis established a causal effect" = "Analiz nedensel bir etki ortaya koydu". Bu iki ifade birbirinin yerine kullanılmaz.
"May partly reflect" = "kısmen yansıtıyor olabilir". Hem partly hem may anlam sınırı çizer. "Entirely caused by" = "tamamen ... nedeniyle oluştu" çok daha güçlü bir nedensellik iddiasıdır. Özellikle nüfus hareketleri, oy verme davranışı, eğitim başarısı ve güven araştırmalarında bu düzey farkı soru oluşturur.
"The reported rise does not necessarily indicate an actual rise" = "Bildirilen artış mutlaka gerçek bir artış olduğunu göstermez". Kayıt sistemindeki değişim, farkındalık veya bildirim eğilimi gibi diğer açıklamalar dışlanmamıştır. Doğru çeviri bu ihtiyatı silmez.
8. Göreli cümleler, sıfat-fiiller ve dolaylı sorular
"The districts where employment fell" = "İstihdamın azaldığı ilçeler". Where yer işaret eder; "istihdam azaldığında" diyerek zamanı değil yeri anlatmalısın.
"The residents who participated in the survey" = "Ankete katılan sakinler". Who yan cümlesinin öznesi katılımcıları niteler.
"The report asked whether residents trusted the authorities" = "Rapor sakinlerin yetkililere güvenip güvenmediğini sordu". Whether seçenekli, belirsiz bir soru kurar; "güvendiklerini kanıtladı" değildir.
"What the report fails to explain is ..." = "Raporun açıklayamadığı şey ...". Bu yapıda odaklanan şey açıklanmayan bilgidir. Öğeleri kelime kelime çevirince Türkçe cümlenin ana yüklemi kaybolabilir.
"The evidence on which the claim rests" = "İddianın dayandığı kanıt". On which edatı relative clause içinde geriye referans verir; "kanıtın desteklediği iddia" özne-nesne ilişkisini değiştirebilir.
9. Karmaşık karşıolgusal ve devrik yapılar
"Had the original records survived, historians might have revised their interpretation." = "Özgün kayıtlar korunmuş olsaydı tarihçiler yorumlarını değiştirmiş olabilirdi." Had + özne + V3, if içermeyen devrik koşuldur. Birinci yan cümle gerçekleşmemiş varsayımı, ikinci sonuç olasılığını taşır.
"No sooner had the policy begun than objections emerged" = "Politika başlar başlamaz itirazlar ortaya çıktı". No sooner ... than ardışık ve yakın zamanlı iki olayı gösterir. "Politika başlamadan çok önce itirazlar çıktı" hatalıdır.
"Not only did the curriculum expand access, but it also encouraged debate" = "Müfredat erişimi genişletmekle kalmadı, tartışmayı da teşvik etti". Not only başlangıçta devriklik gerektirir; Türkçede ek vurgusu korunur.
"The more widely the findings were shared, the more questions they raised" = "Bulgular ne kadar geniş paylaşıldıysa o kadar çok soru doğurdu". The more ... the more bağıntılı artıştır, neden-sonucun kanıtlandığı anlamına gelmez.
"Regardless of whether the policy is popular" = "Politika popüler olsun ya da olmasın". Kaynağın her iki durumu kapsama koşulu korunmalıdır; yalnız popüler olan politikalarla sınırlandırılamaz.
10. Sosyal bilimler terminolojisinin güvenilir karşılıkları
| İngilizce | Türkçe | Yanlış yakınlık | | --- | --- | --- | | census | nüfus sayımı | anketle her zaman aynı değil | | public trust | kamu güveni | kamu görevi değil | | social cohesion | toplumsal bütünleşme/uyum | sosyal baskı değil | | household income | hane halkı geliri | ülke geliri değil | | employment rate | istihdam oranı | işsizlik oranı değil | | inequality | eşitsizlik | çeşitlilik değil | | archival records | arşiv kayıtları | canlı kayıt değil | | legislative reform | yasal/yasama reformu | yalnız eğitim reformu değil | | accountability | hesap verebilirlik | hesap yapabilme değil | | transparency | şeffaflık | gizlilik değil | | civic participation | yurttaşlık katılımı | askerî katılım değil | | representation | temsil | kesin örnekleme eşitliği değil | | respondents | yanıtlayıcılar/katılımcılar | araştırmacılar değil | | sampling bias | örnekleme yanlılığı | örneklem büyüklüğü değil | | voluntary relocation | gönüllü yer değiştirme | zorunlu göç değil | | cultural heritage | kültürel miras | güncel moda değil | | policy implications | politika açısından sonuçlar | politika uygulandı demek değil | | long-term effect | uzun vadeli etki | ani değişim değil |
Terim karşılıkları cümlenin bağlamına göre değişebilir. "Authority" bir çalışmada "yetkili makam", başka yerde "otorite" anlamındadır. Tek bir sözlük karşılığına kilitlenmek yerine ana yüklem ve bağlama bak.
Sık Karıştırılan Noktalar
- **Not all / none:** "Hepsi değil" en az bir karşı örneğe izin verir; "hiçbiri" evrensel olumsuzluktur.
- **Can / did:** Olabilirlik ile gerçekleşmiş olay ayrılır.
- **May / must:** Olasılık ile zorunluluk karıştırılmaz.
- **Although / because:** "-mesine rağmen" karşıtlık; "-dığı için" sebep bildirir.
- **Despite / thanks to:** "-e rağmen" ile "-in sayesinde" zıt yönlüdür.
- **Before / after:** Olayların gerçekleşme sırası ters çevrilmemelidir.
- **Since / until:** "-den beri" ile "-e kadar" farklı sınırlardır.
- **Fell by / fell to:** Azalış miktarı ile ulaşılan seviye farklıdır.
- **Correlation / causation:** Birlikte değişim doğrudan neden kanıtı değildir.
- **Expected / observed:** Beklenen etki gözlenmiş gerçek olarak sunulamaz.
- **Unless / if:** "-madıkça" koşulunu olumluya çevirme.
- **Were excluded / withdrew:** Dışlandı ile kendiliğinden çekildi farklıdır.
- **Apparently / certainly:** Görünüşe dayalı çıkarım, kesin bilgi değildir.
- **Neither / both:** İki ögenin ikisi de değil ile ikisi de aynı değildir.
- **Only after / at any time:** Ancak-sonra kısıtı düşürülmez.
Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım
**Adım 1:** İngilizce cümleyi bir kez bütünüyle oku, konunun tarih, eğitim, ekonomi ya da siyaset olduğuna takılıp kalma.
**Adım 2:** Ana özne ile ana yüklemi ayrı işaretle. Özellikle was / were + V3 ve had been + V3 yapılarını belirle.
**Adım 3:** Olumsuzlukları, sınırlayıcıları ve kipleri tespit et. Not, no, only, not all, might, could, necessarily sorunun kilidi olabilir.
**Adım 4:** Sebep, karşıtlık, koşul ve amacı ayır. Although görünce sonuç cümlesi beklenenin tersini söylüyor olabilir.
**Adım 5:** Kendi zihninde tek cümlelik Türkçe anlam taslağı kur. Bu, şıklara bakarken yönlendirici yanlış sözcüklerden etkilenmeni azaltır.
**Adım 6:** Şıkları anlam bakımından karşılaştır. Bir şık yalnız bir terimde farklıysa kaynaktaki o terime dön.
**Adım 7:** Son iki seçenek arasında geri çeviri yap. Türkçe şıkkın İngilizce karşılığı yazılsa aynı özne, zaman, kapsam ve kip çıkıyor mu?
**Adım 8:** Kesinlik ekleyen, sınırı kaldıran veya olay sırasını değiştiren seçeneği ele. Şık akıcı olsa bile anlamsal kayıp olabilir.
13. Karışık sosyal bilimler cümleleriyle uygulama
Aşağıdaki özgün cümlelerde önce anlamı kendin çöz, ardından doğru karşılığı karşılaştır. Her örnekte hangi kelimenin çeviriyi değiştirebileceğini not et. Bu çalışma seçenekler arasında ayırt edici sözcüğü yakalama alışkanlığı kazandırır.
**Uygulama 1.** The historian examined the letters before writing the biography.
Doğru karşılık: Tarihçi, biyografiyi yazmadan önce mektupları inceledi.
Çözüm ipucu: Before yazmadan önce zaman sırasını belirtir; examined inceledi, historian tarihçidir. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.
**Uygulama 2.** The museum opened a new exhibition about ancient trade routes last month.
Doğru karşılık: Müze, geçen ay eski ticaret yolları hakkında yeni bir sergi açtı.
Çözüm ipucu: Last month geçen ay, opened açtı, ancient trade routes eski ticaret yollarıdır. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.
**Uygulama 3.** Several students joined the discussion after reading the article.
Doğru karşılık: Birkaç öğrenci, makaleyi okuduktan sonra tartışmaya katıldı.
Çözüm ipucu: Several birkaç, after ... reading okuduktan sonra ve joined katıldı anlamındadır. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.
**Uygulama 4.** The local government built two libraries in rural districts.
Doğru karşılık: Yerel yönetim, kırsal ilçelerde iki kütüphane inşa etti.
Çözüm ipucu: Local government yerel yönetimdir; two iki, rural districts kırsal ilçelerdir. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.
**Uygulama 5.** Most respondents preferred public transport to private cars.
Doğru karşılık: Katılımcıların çoğu, özel otomobiller yerine toplu taşımayı tercih etti.
Çözüm ipucu: Most çoğu, preferred ... to ... ise iki seçenekten ilkini tercih etti demektir. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.
**Uygulama 6.** The report did not include data from small villages.
Doğru karşılık: Rapor, küçük köylerden elde edilen verileri içermiyordu.
Çözüm ipucu: Did not include içermiyordu olumsuzluğu, from small villages kaynak yerini gösterir. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.
**Uygulama 7.** The researchers interviewed teachers in five different schools.
Doğru karşılık: Araştırmacılar, beş farklı okulda öğretmenlerle görüşme yaptı.
Çözüm ipucu: Interviewed görüşme yaptı; five different schools beş farklı okulu belirtir. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.
**Uygulama 8.** The city has attracted more tourists since the railway was restored.
Doğru karşılık: Demir yolu yenilendiğinden beri şehir daha fazla turist çekiyor.
Çözüm ipucu: Since ... was restored yenilendiğinden beri, has attracted devam eden etkiyi belirtir. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.
**Uygulama 9.** The survey was conducted online during the winter semester.
Doğru karşılık: Anket, kış dönemi boyunca çevrim içi olarak gerçekleştirildi.
Çözüm ipucu: Was conducted gerçekleştirildi edilgenidir; during süresince, online çevrim içi demektir. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.
**Uygulama 10.** The author argues that education can reduce social inequality.
Doğru karşılık: Yazar, eğitimin toplumsal eşitsizliği azaltabileceğini savunuyor.
Çözüm ipucu: Argues savunuyor, can reduce azaltabilir; mutlak sonuç iddiası bulunmaz. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.
**Uygulama 11.** Newspapers played an important role in spreading political ideas.
Doğru karşılık: Gazeteler, siyasi fikirlerin yayılmasında önemli bir rol oynadı.
Çözüm ipucu: Newspapers gazeteler, spreading ideas fikirlerin yayılmasıdır; played geçmiş zamandır. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.
**Uygulama 12.** The policy was introduced to improve access to affordable housing.
Doğru karşılık: Politika, uygun fiyatlı konutlara erişimi iyileştirmek için uygulamaya konuldu.
Çözüm ipucu: To improve amacı, access to affordable housing uygun fiyatlı konutlara erişimi anlatır. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.
**Uygulama 13.** Many families moved to the coast because of new job opportunities.
Doğru karşılık: Birçok aile, yeni iş fırsatları nedeniyle kıyı bölgesine taşındı.
Çözüm ipucu: Because of neden bildirir; moved taşınmayı, the coast kıyı bölgesini belirtir. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.
**Uygulama 14.** The committee will publish its final decision next Friday.
Doğru karşılık: Komite, nihai kararını gelecek cuma yayımlayacak.
Çözüm ipucu: Will publish gelecek zaman, next Friday gelecek cuma ve final decision nihai karardır. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.
**Uygulama 15.** The exhibition focuses on the daily lives of factory workers.
Doğru karşılık: Sergi, fabrika işçilerinin gündelik yaşamlarına odaklanıyor.
Çözüm ipucu: Focuses on odaklanıyor, daily lives gündelik yaşamlar ve factory workers fabrika işçileridir. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.
**Uygulama 16.** The village school closed after the population declined sharply.
Doğru karşılık: Nüfus keskin biçimde azaldıktan sonra köy okulu kapandı.
Çözüm ipucu: After sonrası, declined azaldı ve sharply keskin biçimde anlamındadır. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.
**Uygulama 17.** The historian compared two accounts of the same event.
Doğru karşılık: Tarihçi, aynı olayın iki anlatımını karşılaştırdı.
Çözüm ipucu: Compared karşılaştırdı; two accounts of the same event aynı olayın iki anlatımıdır. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.
**Uygulama 18.** The university offers free language courses for international students.
Doğru karşılık: Üniversite, uluslararası öğrenciler için ücretsiz dil kursları sunuyor.
Çözüm ipucu: Offers sunuyor, free ücretsiz ve for international students hedef grubu gösterir. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.
**Uygulama 19.** The researchers found no evidence of a change in voting behaviour.
Doğru karşılık: Araştırmacılar, oy verme davranışında bir değişiklik olduğuna dair kanıt bulamadı.
Çözüm ipucu: Found no evidence kanıt bulunmadığını bildirir; değişimin kesinlikle olmadığını kanıtlamaz. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.
**Uygulama 20.** Children learned local songs from older members of the community.
Doğru karşılık: Çocuklar, yerel şarkıları topluluğun yaşlı üyelerinden öğrendi.
Çözüm ipucu: Learned ... from kimden öğrendiğini gösterir; older members yaşlı üyelerdir. Kaynak cümleye ekleme, çıkarma veya anlam yönünü değiştirme doğru çeviri değildir.
Konu Özeti
İngilizce kaynak cümlenin öznesini, ana yüklemini, mantık ilişkisini, zamanını, kapsamını ve iddia derecesini aynı anda koru. Doğru Türkçe sözcük sırası kaynakla aynı olmak zorunda değildir; **özne, neden, sonuç ve belirsizlik** kaynakla aynı kalmalıdır. Sosyal bilimlerde veri ile yorum, ilişkili değişkenler ile nedensel etki, gözlem ile beklenti kolay karıştırılır. Bunları ayırmak çeviri sorusunu kolaylaştırır.
Konuyu Bitirdiğinde Bunları Yapabiliyor Olmalısın
- İngilizce cümlede ana özne ve ana fiili bulabilmelisin.
- Etken ve edilgen yapıları Türkçede doğru karşılayabilmelisin.
- Before, after, since ve past perfect ile olay sırasını gösterebilmelisin.
- May, might, could, must ve should arasındaki kesinlik farkını aktarabilmelisin.
- Not all, none, some, most ve only kapsamlarını ayırt edebilmelisin.
- Although, because, despite, unless, whereas ve rather than ifadelerini doğru çevirebilmelisin.
- Yüzde ile yüzde puan farkını kaybetmeden aktarabilmelisin.
- Korelasyonun neden-sonuç kanıtı olmadığını çeviride koruyabilmelisin.
- Devrik koşul ve not until gibi vurgu yapılarını doğal Türkçeye dönüştürebilmelisin.
- Son iki seçenekten kaynakta bulunmayan bilgi ekleyeni eleyebilmelisin.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
YÖKDİL İngilizce - Sosyal Bilimler Yabancı Dilden Türkçeye Çeviri - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
YÖKDİL İngilizce - Sosyal Bilimler Yabancı Dilden Türkçeye Çeviri - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
YÖKDİL İngilizce - Sosyal Bilimler Yabancı Dilden Türkçeye Çeviri - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
YÖKDİL İngilizce - Sosyal Bilimler Yabancı Dilden Türkçeye Çeviri - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene