Ekosistemdeki Madde ve Enerji Akışı Hızlı Tekrar

Enerji Akışı

• Güneş → üretici → tüketici
• Her basamakta ısı kaybı
• Üst basamakta daha az enerji

Besin Zinciri

• Tek yönlü beslenme ilişkisi
• Üreticiyle başlar

Besin Ağı

• Çok sayıda besin zincirinin bağlantısı
• Daha karmaşık yapı

Ekolojik Piramitler

Biyokütle:

• Toplam organik madde
• Yukarı çıkıldıkça genellikle azalır

Enerji:

• Kullanılabilir enerji
• Yukarı çıkıldıkça mutlaka azalır

Ayrıştırıcı

• Tüm basamakların organik atıklarını parçalar
• Maddelerin yeniden kullanılmasını sağlar

Biyolojik Birikim

• Zararlı madde dokuda birikir
• Üst trofik basamaklarda artabilir
• Son tüketicide yüksek olabilir

Önemli Örnekler

• DDT
• Minamata → metil cıva
• İtai itai → kadmiyum
• Atık piller → ağır metaller

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• Enerji tek yönlü, madde döngüseldir.
• Üreticiler güneş enerjisini kimyasal enerjiye dönüştürür.
• Hepçil canlı farklı zincirlerde farklı trofik düzeyde olabilir.
• Enerji azalırken biyolojik birikim artabilir.
• Besin ağı, besin zincirlerinin birleşimidir.
• Besin zincirleri genellikle 4-5 basamakla sınırlıdır.

Son 2 Dakikalık Tekrar

Güneş enerjisi üreticiler tarafından kimyasal enerjiye çevrilir. Enerji besin zincirleriyle üst trofik düzeylere aktarılır fakat her aktarımda azalır. Maddeler ayrıştırıcıların katkısıyla yeniden kullanılır. Zararlı maddeler ise besin zincirinde üst düzey tüketicilerde daha fazla birikebilir.

Kendini Kontrol Et

• Enerji ve madde akışını ayırabiliyor musun?
• Birincil tüketiciyi belirleyebiliyor musun?
• %10 yasasıyla enerji hesabı yapabiliyor musun?
• Besin ağı ile besin zincirini ayırabiliyor musun?
• Biyolojik birikimin en fazla hangi canlılarda olacağını yorumlayabiliyor musun?