Madde Döngüleri Hızlı Tekrar

Su Döngüsü

• Buharlaşma
• Yoğuşma
• Yağış
• Terleme
• Solunum
• Yüzey akışı
• Yer altı suyu

Karbon Döngüsü

• CO₂
• Fotosentez
• Solunum
• Beslenme
• Ayrışma
• Fosil yakıt yanması
• Kireç taşı aşınması

Azot Döngüsü

• Atmosferde yaklaşık %78 N₂
• Bitki N₂'yi doğrudan kullanamaz
• Fiksasyon
• NH₄⁺ / NO₃⁻ bitki tarafından alınır
• Hayvan beslenmeyle alır
• Ayrışma → NH₃ / NH₄⁺
• Nitrifikasyon
• Denitrifikasyon

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• Madde döngüsü ≠ enerji akışı.
• Terleme ve solunum su döngüsüne katkı sağlar.
• Fotosentez CO₂ kullanır.
• Solunum ve yanma CO₂ verir.
• Bitkiler atmosferik N₂'yi doğrudan kullanamaz.
• Azot fiksasyonu ile nitrifikasyonu karıştırma.
• Denitrifikasyon N₂'yi atmosfere verir.
• Ayrıştırıcılar karbon ve azot döngülerinde önemlidir.

Son 2 Dakikalık Tekrar

Su atmosfer-yeryüzü arasında fiziksel olaylarla dolaşır. Karbon fotosentezle organik yapıya katılır, solunum ve yanmayla CO₂ olarak geri döner. Azot fiksasyonla kullanılabilir hâle gelir, bitki ve hayvanlara geçer, ayrışma ve nitrifikasyon sonrası denitrifikasyonla atmosfere döner.

Kendini Kontrol Et

• Su döngüsünün temel basamaklarını biliyor musun?
• Fotosentez ve solunumu karbon açısından ayırabiliyor musun?
• Fiksasyon, nitrifikasyon ve denitrifikasyonu eşleştirebiliyor musun?
• Bitkilerin azotu hangi formlarda aldığını biliyor musun?
• Döngülerin bozulmasının sonuçlarını yorumlayabiliyor musun?