9. Sınıf Matematik Algoritma ve Bilişim Şifreleme Algoritmaları Ders Notu

Şifreleme Algoritmaları – Ders Notu

Temel Kavramlar

Açık metin okunabilen mesajdır. Şifreli metin şifrelenmiş mesajdır. Anahtar algoritmanın nasıl çalışacağını belirleyen bilgidir. Şifreleme açık metni şifreliye, şifre çözme şifreliyi açığa çevirir.

Şifreleme Algoritması

Girdi açık metin ve anahtardır, çıktı şifreli metindir. Çözme algoritması şifrelemenin tersidir.

Sezar Şifresi

Her harf anahtar kadar ileri kaydırılır. Çözmede geri alınır. Türk alfabesi 29 harflidir; toplam 29’u aşarsa 29 çıkarılır.

Atbaş Şifresi

Alfabe ters çevrilir. n numaralı harf 30−n numaralı harfe gider. Anahtar yoktur; şifreleme ve çözme aynıdır.

Ters Çevirme ve Yer Değiştirme

Harfler aynı kalır, sıraları değişir. Harflerin değiştiği yöntemler ikame şifreleridir.

Vigenère Şifresi

Anahtar sözcüğün harfleri sırayla kaydırma miktarını belirler. Anahtar sözcük tekrar edilir.

Şifre Kırma

Kaba kuvvet bütün anahtarları dener. Frekans analizi en sık harfe bakar. Sezar şifresinde yalnızca 28 anahtar vardır.

Sözde Kod

Her harf için sıra numarası bulunur, anahtar eklenir, 29’u aşarsa 29 çıkarılır, yeni harf sonuca eklenir.

Simetrik ve Asimetrik

Simetrikte tek anahtar, asimetrikte iki anahtar vardır.

Güçlü Şifre

Uzun, karışık ve tahmin edilmesi zor olmalıdır. Her hesap için farklı şifre kullanılmalıdır.

Sık Hatalar

26 harf kullanmak, yönü karıştırmak, başa dönmeyi unutmak.

Kısa Özet

Şifreleme = kuralla dönüştürme; Sezar = ileri kaydırma; Atbaş = ters alfabe; Vigenère = anahtar sözcük.