9. Sınıf Edebiyat Öznellik ve Nesnellik Ders Notu

Öznellik ve Nesnellik – Ders Notu

Öznel Yargı

Kişisel:

• görüş
• beğeni
• duygu
• yorum
• değerlendirme

içeren yargıdır.

Kişiden kişiye değişebilir.

Nesnel Yargı

Doğruluğu veya yanlışlığı:

• ölçümle
• gözlemle
• belgeyle
• kaynakla
• sayımla

kontrol edilebilen yargıdır.

Temel Ayrım

öznel → kişisel değerlendirme

nesnel → kanıtlanabilir bilgi

Öznel İpuçları

bence

bana göre

güzel

etkileyici

sıkıcı

başarılı

olağanüstü

Bu sözcükler bağlama göre değerlendirilmelidir.

Nesnel İpuçları

tarih

sayı

ölçü

süre

yer

belge

istatistik

Tek başına sayı görmek yeterli değildir; yargının tamamına bakılır.

Nesnellik ve Doğruluk

Nesnel cümle mutlaka doğru olmak zorunda değildir.

Önemli olan doğruluğunun veya yanlışlığının kanıtlanabilmesidir.

Öznellik ve Yanlışlık

Öznel cümle yanlış bilgi demek değildir.

Kişisel görüş veya beğenidir.

Karşılaştırma

Öznel: “Bu kitap daha sürükleyicidir.”

Nesnel: “Bu kitap diğerinden 50 sayfa daha uzundur.”

“En” Sözcüğü

Her zaman öznel değildir.

Öznel: “En güzel şehir.”

Nesnel: “Yüksekliği bakımından en yüksek dağ.”

Betimleme

Öznel de nesnel de olabilir.

Nesnel: “Bina üç katlıdır.”

Öznel: “Bina çok zariftir.”

Karma Cümle

Bir cümlede hem nesnel bilgi hem öznel yorum bulunabilir.

“2022’de yayımlanan başarılı roman…”

2022’de yayımlandı → nesnel

başarılı → öznel

Sık Karıştırılan Noktalar

• Öznel → kişisel.
• Nesnel → kanıtlanabilir.
• “Bence” yoksa cümle yine öznel olabilir.
• Sayı → tek başına nesnellik garantisi değildir.
• “En” → her zaman öznel değildir.
• “Daha” → her zaman öznel değildir.
• Karşılaştırma hem öznel hem nesnel olabilir.
• Betimleme hem öznel hem nesnel olabilir.
• Nesnellik ≠ doğruluk.
• Öznellik ≠ yanlışlık.
• Kesin söyleyiş nesnellik sağlamaz.
• Cümlenin tamamına bakılır.

Öznellik ve Nesnellik Kısa Özeti

öznel → görüş

nesnel → olgu

öznel → yorum

nesnel → kanıt

öznel → beğeni

nesnel → ölçüm

ana soru → kanıtlanabilir mi?