9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Durak Ders Notu

Durak – Ders Notu

Durak Nedir?

Durak, özellikle hece ölçüsüyle yazılan şiirlerde dizenin ritmik bölümlere ayrılmasıdır.

Ölçü – Durak Farkı

Ölçü: toplam hece sayısı.

Durak: bu toplamın dize içindeki bölünüşü.

Gösterim

Durak “+” işaretiyle gösterilir.

4+3

4+4

5+3

6+5

4+4+3

Yaygın Duraklar

7’li ölçü: 4+3

8’li ölçü: 4+4 5+3

11’li ölçü: 6+5 4+4+3

Temel Kural

Durak parçalarının toplamı ölçüye eşit olmalıdır.

Sözcük Bölünmesi

Durak belirlenirken kelime ortadan bölünmez.

Doğal söyleyiş korunur.

Durak ve Noktalama

Aynı kavram değildir.

Durak: ritmik bölünme.

Noktalama: yazım ve anlam düzeni.

Durak ve Ahenk

Durak ritmi ve şiirin işitsel düzenini güçlendirebilir.

Serbest Şiir

Hece ölçüsündeki düzenli 4+4 ve 6+5 gibi duraklar serbest şiirin temel ölçütü değildir.

Aruz

Aruz açık-kapalı hece kalıplarına dayanır.

Hece ölçüsündeki durak sistemiyle aynı değildir.

Sık Karıştırılan Noktalar

• Durak ≠ ölçü.
• Durak → dize içi ritmik bölünme.
• 4+3 = 7.
• 4+4 = 8.
• 5+3 = 8.
• 6+5 = 11.
• 4+4+3 = 11.
• Kelime ortadan bölünmez.
• Doğal söyleyiş önemlidir.
• Durak ≠ noktalama.
• Durak ≠ kafiye.
• Durak ≠ redif.

Durak Kısa Özeti

durak → ritmik bölünme

7 → 4+3

8 → 4+4 / 5+3

11 → 6+5 / 4+4+3

toplam → ölçü

kelime → bölünmez