Konu Anlatımı / Ders Notu
Serbest Düşme Hızlı Tekrar
Serbest düşme formüllerini, grafiklerini ve kritik kavramlarını sınav öncesi kısa ve yoğun biçimde tekrar edin.
Temel Büyüklükler
Yer çekimi ivmesi:
g ≈ 9,8 m/s²
Problemlerde çoğunlukla:
g = 10 m/s²
Yön: Dünya'nın merkezine doğrudur.
İlk Hızsız Düşme
v₀ = 0
h = (1/2)gt²
v = gt
v² = 2gh
Yer değiştirme t² ile orantılıdır.
t, 2t, 3t, 4t anlarındaki toplam yer değiştirme oranı 1:4:9:16 olur.
Eşit zaman aralıklarında alınan yollar 1:3:5:7 biçiminde artar.
İlk Hız Sıfırdan Farklıysa
Yukarı pozitif:
y = v₀t − (1/2)gt²
v = v₀ − gt
v² = v₀² − 2gΔy
Maksimum Yükseklik
v = 0
a = −g
İvme sıfır değildir.
Grafikler
Konum-zaman: parabol
Hız-zaman: doğru, eğim −g
İvme-zaman: −g'de yatay
Kütle Etkisi
Hava direnci yoksa:
- farklı kütleler aynı g ile düşer,
- aynı koşullarda aynı sürede yere ulaşabilir.
Deneysel g
g = 2h/t²
Sınavda En Çok Karıştırılanlar
- Serbest düşme yalnız aşağı bırakılma değildir.
- Yukarı atılan cisim de serbest düşme yapabilir.
- Kütle ivmeyi değiştirmez.
- En yüksek noktada yalnız hız sıfırdır.
- İvmenin yönü sürekli aşağıdır.
- Aynı konumda çıkış ve iniş hız büyüklükleri eşit olabilir.
- Zeminle temas anı serbest düşme değildir.
- İşaretler seçilen pozitif yöne göre yazılır.
Son 2 Dakikalık Tekrar
v₀ = 0 için:
h = (1/2)gt²
v = gt
v² = 2gh
Yukarı atış:
v = v₀ − gt
Tepe noktası:
v = 0, a = −g
Grafik: y-t parabol, v-t doğru, a-t sabit
Kendini Kontrol Et
- Serbest düşmenin fiziksel tanımı nedir?
- Hava direnci yokken kütle neden düşme ivmesini değiştirmez?
- Maksimum yükseklikte hız ve ivme nedir?
- İlk hızsız serbest düşmenin üç temel bağıntısı nedir?
- Hız-zaman grafiğinin eğimi neyi verir?
- Deneysel olarak g nasıl hesaplanır?
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
11. Sınıf Fizik Kuvvet ve Hareket Serbest Düşme - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
11. Sınıf Fizik Kuvvet ve Hareket Serbest Düşme - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
11. Sınıf Fizik Kuvvet ve Hareket Serbest Düşme - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
11. Sınıf Fizik Kuvvet ve Hareket Serbest Düşme - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene