Sürtünme Kuvveti Ders Notu

Sürtünme Kuvveti

Temas eden yüzeyler arasında kaymayı engelleyen veya hareketi yavaşlatan direnç kuvvetidir.

Yüzeylerin mikroskobik pürüzleri ve yüzeyler arasındaki etkileşimler sürtünmenin oluşmasına katkı sağlar.

Statik Sürtünme

Cisim yüzeye göre kaymıyorsa statik sürtünme oluşur.

fs ≤ ks·N

Maksimum durumda:

fs,max = ks·N

Statik sürtünme maksimum değere ulaşana kadar uygulanan kuvvete göre değişebilir.

Kinetik Sürtünme

Cisim yüzey üzerinde kayıyorsa kinetik sürtünme etkilidir.

fk = kk·N

Kinetik sürtünme katsayısı yüzeylerin yapısına bağlıdır.

Normal Kuvvet

Sürtünme normal kuvvetle doğru orantılıdır.

Normal kuvvet arttıkça maksimum statik ve kinetik sürtünme değerleri artar.

Açılı kuvvetler normal kuvveti değiştirebilir.

Grafik

Statik bölgede:

fs = Fuygulanan

Kayma sınırında:

fs,max = ksN

Kinetik bölgede:

fk = kkN

Sürtünme Yönü

Sürtünme, yüzeylerin birbirine göre kayma veya kayma eğilimine karşı koyar.

Bu nedenle her zaman cismin hareket yönüne zıt olmak zorunda değildir.

Eğik Düzlemle Katsayı Ölçümü

Tam kayma sınırında:

ks = tanθ1

Sabit hızlı kayma durumunda:

kk = tanθ2

Kısa Özeti

Cisim kaymıyorsa statik, kayıyorsa kinetik sürtünme etkilidir. Statik sürtünme fs≤ksN, kinetik sürtünme fk=kkN ile modellenir. Sürtünme normal kuvvete ve yüzeylerin özelliklerine bağlıdır. Sürtünme yönü bağıl kayma eğilimine karşıdır ve statik sürtünme her zaman maksimum değerde olmak zorunda değildir.