9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Hikâye Ders Notu

Hikâye – Ders Notu

Hikâye Nedir?

Hikâye (öykü), yaşanmış ya da yaşanabilir olayları kısa ve yoğun biçimde anlatan edebî türdür.

Temel Unsurlar

• olay örgüsü
• kişiler
• zaman
• mekân
• anlatıcı
• bakış açısı

Olay Örgüsü

Olayların anlamlı neden-sonuç ve zaman ilişkisi içinde düzenlenmesidir.

Şahıs Kadrosu

Hikâyedeki kişilerin bütünüdür.

Kişi sayısı genellikle romana göre daha sınırlıdır.

Mekân

Olayların gerçekleştiği çevredir.

Atmosfer ve kişileri etkileyebilir.

Zaman

Olayların gerçekleştiği dönem ve süredir.

Geriye dönüş gibi zaman düzenlemeleri kullanılabilir.

Anlatıcı

Hikâyeyi aktaran sestir.

Anlatıcı ile yazar aynı kişi olmak zorunda değildir.

Bakış Açısı

Olayların hangi bilgi sınırından anlatıldığını gösterir.

Konu ve Tema

Konu: metinde somut olarak ele alınan olay veya durum.

Tema: metnin temel duygu veya düşünce ekseni.

Olay Hikâyesi

• Maupassant tarzı
• olay ve merak ön planda
• serim-düğüm-çözüm daha belirgin
• sonuç daha belirgin olabilir

Durum Hikâyesi

• Çehov tarzı
• yaşam kesiti ön planda
• atmosfer ve gözlem güçlü
• açık uçlu son görülebilir

Hikâye – Roman Farkı

Hikâye: kısa, yoğun ve sınırlı.

Roman: daha geniş olay, kişi, zaman ve mekân.

Anlatım Teknikleri

• betimleme
• diyalog
• iç konuşma
• geriye dönüş

Sık Karıştırılan Noktalar

• Hikâye = öykü.
• Hikâye anlatmaya bağlı metindir.
• Anlatıcı ≠ yazar.
• Konu ≠ tema.
• Olay hikâyesi → Maupassant.
• Durum hikâyesi → Çehov.
• Her hikâyede belirgin serim-düğüm-çözüm olmayabilir.
• Hikâye ≠ roman.
• Açık son durum hikâyesinde yaygın olabilir.
• Betimleme atmosfer oluşturabilir.
• Diyalog karakterleri ve olay gelişimini gösterebilir.
• Kurmaca, gerçekten yaşanmış olmak zorunda değildir.

Hikâye Kısa Özeti

hikâye → kısa ve yoğun anlatı

olay → Maupassant

durum → Çehov

yapı → olay + kişi + zaman + mekân + anlatıcı

konu → somut

tema → genel duygu/düşünce